เนื้อความทั้งข้อ
[๔๑๙] โทษในอวิชชาย่อมมีด้วยอาการเท่าไร อวิชชาย่อมดับด้วยอาการ
เท่าไร โทษในอวิชชาย่อมมีด้วยอาการ ๕ อวิชชาย่อมดับด้วยอาการ ๘ ฯ
โทษในอวิชชาย่อมมีด้วยอาการ ๕ เป็นไฉน โทษในอวิชชาย่อมมีด้วย
อรรถว่าไม่เที่ยง ๑ ด้วยอรรถว่าเป็นทุกข์ ๑ ด้วยอรรถว่าเป็นอนัตตา ๑ ด้วย
อรรถว่าเป็นเหตุให้เดือดร้อน ๑ ด้วยอรรถว่าแปรปรวน ๑ โทษในอวิชชาย่อมมี
ด้วยอาการ ๕ เหล่านี้ ฯ
อวิชชาย่อมดับไปด้วยอาการ ๘ เป็นไฉน อวิชชาย่อมดับด้วยนิทาน
ดับ ๑ ด้วยสมุทัยดับ ๑ ด้วยชาติดับ ๑ ด้วยอาหารดับ ๑ ด้วยเหตุดับ ๑
ด้วยปัจจัยดับ ๑ ด้วยญาณเกิดขึ้น ๑ ด้วยนิโรธปรากฏ ๑ อวิชชาย่อมดับ
ด้วยอาการ ๘ เหล่านี้ ฯ
บุคคลเห็นโทษในอวิชชาด้วยอาการ ๕ เหล่านี้แล้ว เป็นผู้เกิดฉันทะใน
ความดับแห่งอวิชชาด้วยอาการ ๘ เหล่านี้ น้อมใจไปด้วยศรัทธา และมีจิตตั้งมั่น
ดี ย่อมศึกษาว่า จักพิจารณาความดับแห่งอวิชชาหายใจออก ย่อมศึกษาว่า จัก
พิจารณาความดับแห่งอวิชชาหายใจเข้า ฯ
กติหากาเรหิ อวิชฺชาย อาทีนโว โหติ✎ ร่าง
Katihākārehi avijjāya ādīnavo hoti?
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 79.186 · พุทธชยันตี 35.1.368
กติหากาเรหิ
อวิชฺชา นิรุชฺฌติ ฯ✎ ร่าง
Katihākārehi avijjā nirujjhati?
ปญฺจหากาเรหิ อวิชฺชาย อาทีนโว โหติ✎ ร่าง
Pañcahākārehi avijjāya ādīnavo hoti.
อฏฺฐหากาเรหิ อวิชฺชา นิรุชฺฌติ ฯ✎ ร่าง
Aṭṭhahākārehi avijjā nirujjhati.
กตเมหิ ปญฺจหากาเรหิ อวิชฺชาย อาทีนโว โหติ ฯ✎ ร่าง
Katamehi pañcahākārehi avijjāya ādīnavo hoti?
อ้างอิงPTS 1.193 · สยามรัฐ 31.294
อนิจฺจฏฺเฐน
อวิชฺชาย อาทีนโว โหติ ทุกฺขฏฺเฐน อวิชฺชาย อาทีนโว
โหติ อนตฺตฏฺเฐน อวิชฺชาย อาทีนโว โหติ สนฺตาปฏฺเฐน
อวิชฺชาย อาทีนโว โหติ วิปริณามฏฺเฐน อวิชฺชาย อาทีนโว
โหติ✎ ร่าง
Aniccaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti, dukkhaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti, anattaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti, santāpaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti, vipariṇāmaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti—
อิเมหิ ปญฺจหากาเรหิ อวิชฺชาย อาทีนโว โหติ ฯ✎ ร่าง
imehi pañcahākārehi avijjāya ādīnavo hoti.
กตเมหิ อฏฺฐหากาเรหิ อวิชฺชา นิรุชฺฌติ ฯ✎ ร่าง
Katamehi aṭṭhahākārehi avijjā nirujjhati?
นิทานนิโรเธน
อวิชฺชา นิรุชฺฌติ สมุทยนิโรเธน อวิชฺชา นิรุชฺฌติ ชาตินิโรเธน
อวิชฺชา นิรุชฺฌติ อาหารนิโรเธน ๑- อวิชฺชา นิรุชฺฌติ เหตุนิโรเธน
อวิชฺชา นิรุชฺฌติ ปจฺจยนิโรเธน อวิชฺชา นิรุชฺฌติ ญาณุปฺปาเทน
อวิชฺชา นิรุชฺฌติ นิโรธุปฏฺฐาเนน อวิชฺชา นิรุชฺฌติ✎ ร่าง
Nidānanirodhena avijjā nirujjhati, samudayanirodhena avijjā nirujjhati, jātinirodhena avijjā nirujjhati, pabhavanirodhena avijjā nirujjhati, hetunirodhena avijjā nirujjhati, paccayanirodhena avijjā nirujjhati, ñāṇuppādena avijjā nirujjhati, nirodhupaṭṭhānena avijjā nirujjhati—
อิเมหิ อฏฺฐหากาเรหิ อวิชฺชา นิรุชฺฌติ✎ ร่าง
imehi aṭṭhahākārehi avijjā nirujjhati.
อิเมหิ ปญฺจหากาเรหิ
อวิชฺชาย อาทีนวํ ทิสฺวา✎ ร่าง
Imehi pañcahākārehi avijjāya ādīnavaṁ disvā—
อิเมหิ อฏฺฐหากาเรหิ อวิชฺชานิโรเธน
ฉนฺทชาโต โหติ สทฺธาธิมุตฺโต จิตฺตํ จสฺส สฺวาธิฏฺฐิตํ✎ ร่าง
imehi aṭṭhahākārehi avijjānirodhe chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.
อวิชฺชาย นิโรธานุปสฺสี อสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขติ อวิชฺชาย
นิโรธานุปสฺสี ปสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขติ ฯ✎ ร่าง
“Avijjāya nirodhānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “avijjāya nirodhānupassī passasissāmī”ti sikkhati.