เนื้อความทั้งข้อ
[๔๙๔] เมื่อมนสิการโดยความเป็นทุกข์ สมาธินทรีย์มีประมาณยิ่ง
เพราะสมาธินทรีย์มีประมาณยิ่ง บุคคลจึงได้โสดาปัตติมรรค เพราะเหตุนั้นท่านจึง
กล่าวว่า เป็นกายสักขีบุคคล อินทรีย์ที่ไปตามสมาธินทรีย์นั้นมี ๔ ทั้งเป็น
สหชาตปัจจัย ... สัมปยุตตปัจจัย การเจริญอินทรีย์ ๔ ย่อมมีด้วยสามารถ
แห่งสมาธินทรีย์ ก็บุคคลเหล่าใดเหล่าหนึ่ง ได้โสดาปัตติมรรคด้วยสามารถ
แห่งสมาธินทรีย์ บุคคลทั้งหมดนั้นเป็นกายสักขี เมื่อมนสิการโดยความเป็นทุกข์
สมาธินทรีย์มีประมาณยิ่ง เพราะสมาธินทรีย์มีประมาณยิ่ง บุคคลจึงทำให้แจ้งโสดา
ปัตติผล ฯลฯ ได้สกทาคามิมรรค ทำให้แจ้งสกทาคามิผล ได้อนาคามิมรรค
ทำให้แจ้งอนาคามิผล ได้อรหัตมรรค ทำให้แจ้งอรหัตผล เพราะเหตุนั้นจึงกล่าวว่า
เป็นกายสักขีบุคคล อินทรีย์ที่เป็นไปตามสมาธินทรีย์นั้นมี ๔ ทั้งเป็นสหชาตปัจจัย
... สัมปยุตตปัจจัย อินทรีย์ ๔ เป็นอันบุคคลเจริญแล้ว เจริญดีแล้ว ด้วย
สามารถแห่งสมาธินทรีย์ ก็บุคคลเหล่าใดเหล่าหนึ่ง ทำให้แจ้งอรหัตผลด้วย
สามารถแห่งสมาธินทรีย์ บุคคลทั้งหมดนั้นเป็นกายสักขี ฯ
ทุกฺขโต มนสิกโรโต สมาธินฺทฺริยํ อธิมตฺตํ โหติ
สมาธินฺทฺริยสฺส อธิมตฺตตฺตา โสตาปตฺติมคฺคํ ปฏิลภติ✎ ร่าง
Dukkhato manasikaroto samādhindriyaṁ adhimattaṁ hoti, samādhindriyassa adhimattattā sotāpattimaggaṁ paṭilabhati;
อ้างอิงสยามรัฐ 31.382
เตน
วุจฺจติ✎ ร่าง
tena vuccati—
กายสกฺขิ✎ ร่าง
“kāyasakkhī”.
จตฺตารินฺทฺริยานิ ตทนฺวยานิ โหนฺติ สหชาตปจฺจยา
โหนฺติ อญฺญมญฺญปจฺจยา โหนฺติ นิสฺสยปจฺจยา
@เชิงอรรถ: ๑ ม. อรหตฺตํ ฯ เอวมุปริปิ ฯ ๒ ม. สจฺฉิกตํ ฯ เอวมุปริปิ ฯ
โหนฺติ สมฺปยุตฺตปจฺจยา โหนฺติ✎ ร่าง
Cattārindriyāni tadanvayā honti, sahajātapaccayā honti, aññamaññapaccayā honti, nissayapaccayā honti, sampayuttapaccayā honti.
สมาธินฺทฺริยสฺส วเสน จตุนฺนํ
อินฺทฺริยานํ ภาวนา โหติ✎ ร่าง
Samādhindriyassa vasena catunnaṁ indriyānaṁ bhāvanā hoti.
เย หิ เกจิ สมาธินฺทฺริยสฺส วเสน
โสตาปตฺติมคฺคํ ปฏิลภนฺติ สพฺเพ เต กายสกฺขี✎ ร่าง
Ye hi keci samādhindriyassa vasena sotāpattimaggaṁ paṭilabhanti, sabbe te kāyasakkhī.
ทุกฺขโต
มนสิกโรโต สมาธินฺทฺริยํ อธิมตฺตํ โหติ สมาธินฺทฺริยสฺส อธิมตฺตตฺตา
โสตาปตฺติผลํ สจฺฉิกตํ โหติ ฯเปฯ✎ ร่าง
Dukkhato manasikaroto samādhindriyaṁ adhimattaṁ hoti, samādhindriyassa adhimattattā sotāpattiphalaṁ sacchikataṁ hoti …pe…
สกทาคามิมคฺคํ
ปฏิลภติ✎ ร่าง
sakadāgāmimaggaṁ paṭilabhati …pe…
สกทาคามิผลํ สจฺฉิกตํ โหติ✎ ร่าง
sakadāgāmiphalaṁ sacchikataṁ hoti …pe…
อนาคามิมคฺคํ ปฏิลภติ✎ ร่าง
anāgāmimaggaṁ paṭilabhati …pe…
อนาคามิผลํ สจฺฉิกตํ โหติ✎ ร่าง
anāgāmiphalaṁ sacchikataṁ hoti …pe…
อรหตฺตมคฺคํ ปฏิลภติ✎ ร่าง
arahattamaggaṁ paṭilabhati …pe…
อรหตฺตผลํ
สจฺฉิกตํ โหติ✎ ร่าง
arahattaṁ sacchikataṁ hoti;
เตน วุจฺจติ✎ ร่าง
tena vuccati—
กายสกฺขิ✎ ร่าง
“kāyasakkhī”.
จตฺตารินฺทฺริยานิ ตทนฺวยานิ
โหนฺติ สหชาตปจฺจยา โหนฺติ อญฺญมญฺญปจฺจยา โหนฺติ
นิสฺสยปจฺจยา โหนฺติ สมฺปยุตฺตปจฺจยา โหนฺติ✎ ร่าง
Cattārindriyāni tadanvayā honti, sahajātapaccayā honti, aññamaññapaccayā honti, nissayapaccayā honti, sampayuttapaccayā honti.
สมาธินฺทฺริยสฺส
วเสน จตฺตารินฺทฺริยานิ ภาวิตานิ โหนฺติ สุภาวิตานิ✎ ร่าง
Samādhindriyassa vasena cattārindriyāni bhāvitāni honti subhāvitāni.
เย หิ เกจิ
สมาธินฺทฺริยสฺส วเสน อรหตฺตํ สจฺฉิกตา สพฺเพ เต กายสกฺขี ฯ✎ ร่าง
Ye hi keci samādhindriyassa vasena arahattaṁ sacchikatā, sabbe te kāyasakkhī.