เนื้อความทั้งข้อ
[๕๖๑] ชื่อว่าโพชฌงค์ เพราะอรรถว่าตรัสรู้ความไม่ฟุ้งซ่านแห่งสมถะ
ว่าตรัสรู้ความพิจารณาเห็นแห่งวิปัสสนา ว่าตรัสรู้ความมีกิจเป็นอันเดียวกันแห่ง
สมถะและวิปัสสนา ว่าตรัสรู้ความไม่ล่วงเกินกันแห่งธรรมที่คู่กัน ว่าตรัสรู้ความ
สมาทานสิกขา ว่าตรัสรู้ความเป็นโคจรแห่งอารมณ์ ว่าตรัสรู้ความประคองจิตที่
หดหู่ไว้ ว่าตรัสรู้ความข่มจิตที่ฟุ้งซ่าน ว่าตรัสรู้ความวางเฉยแห่งจิตที่บริสุทธิ์ทั้งสอง
อย่าง ว่าตรัสรู้ความบรรลุธรรมพิเศษ ว่าตรัสรู้ความแทงตลอดธรรมที่ยิ่ง ว่า
ตรัสรู้ความตรัสรู้สัจจะ ว่าตรัสรู้ความยังจิตให้ตั้งอยู่ในนิโรธ ฯ
สมถสฺส อวิกฺเขปฏฺฐํ พุชฺฌนฺตีติ โพชฺฌงฺคา✎ ร่าง
Samathassa avikkhepaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.
อ้างอิงสยามรัฐ 31.469 · ฉัฏฐสังคายนา 79.296
วิปสฺสนาย อนุปสฺสนฏฺฐํ พุชฺฌนฺตีติ โพชฺฌงฺคา✎ ร่าง
Vipassanāya anupassanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.
สมถวิปสฺสนานํ
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. อปฺปณิหิตฏฺฐํ พุชฺฌนฺตีติ โพชฺฌงฺคาติ อิเม ตโย ปาฐา น ทิสฺสนฺติ ฯ@๒ สี. ยุ. ยุคนนฺธฏฺฐํ ฯ
เอกรสฏฺฐํ พุชฺฌนฺตีติ โพชฺฌงฺคา✎ ร่าง
Samathavipassanānaṁ ekarasaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.
ยุคนทฺธสฺส ๑- อนติวตฺตนฏฺฐํ
พุชฺฌนฺตีติ โพชฺฌงฺคา✎ ร่าง
Yuganaddhassa anativattanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.
สิกฺขาย สมาทานฏฺฐํ พุชฺฌนฺตีติ โพชฺฌงฺคา✎ ร่าง
Sikkhāya samādānaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.
อารมฺมณสฺส โคจรฏฺฐํ พุชฺฌนฺตีติ โพชฺฌงฺคา✎ ร่าง
Ārammaṇassa gocaraṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.
ลีนสฺส จิตฺตสฺส
ปคฺคหฏฺฐํ พุชฺฌนฺตีติ โพชฺฌงฺคา✎ ร่าง
Līnassa cittassa paggahaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.
อุทฺธจฺจสฺส จิตฺตสฺส วินิคฺคหฏฺฐํ
พุชฺฌนฺตีติ โพชฺฌงฺคา✎ ร่าง
Uddhatassa cittassa niggahaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.
อุโภวิสุทฺธานํ อชฺฌุเปกฺขนฏฺฐํ
พุชฺฌนฺตีติ โพชฺฌงฺคา✎ ร่าง
Ubhovisuddhānaṁ ajjhupekkhanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.
วิเสสาธิคมฏฺฐํ พุชฺฌนฺตีติ โพชฺฌงฺคา✎ ร่าง
Visesādhigamaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.
อุตฺตริปฏิเวธฏฺฐํ พุชฺฌนฺตีติ โพชฺฌงฺคา✎ ร่าง
Uttari paṭivedhaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.
สจฺจาภิสมยฏฺฐํ พุชฺฌนฺตีติ
โพชฺฌงฺคา✎ ร่าง
Saccābhisamayaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.
นิโรเธ ปติฏฺฐาปกฏฺฐํ พุชฺฌนฺตีติ โพชฺฌงฺคา ฯ✎ ร่าง
Nirodhe patiṭṭhāpakaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.