เนื้อความทั้งข้อ
[๖๗๔] หาสปัญญา ในคำว่า ย่อมเป็นไปเพื่อความเป็นผู้มีปัญญาร่าเริง
เป็นไฉน ฯ
บุคคลบางคนในโลกนี้ มีความร่าเริงมาก มีความพอใจมาก มีความยินดี
มาก มีความปราโมทย์มาก บำเพ็ญศีลให้บริบูรณ์ บำเพ็ญอินทรียสังวรให้บริบูรณ์
... ซึ่งทำให้แจ้งนิพพานอันเป็นประโยชน์อย่างยิ่งให้บริบูรณ์ด้วยปัญญานั้นๆ เพราะ
เหตุนั้น ปัญญานั้นๆ จึงชื่อว่าปัญญาร่าเริง นี้เป็นหาสปัญญา ในคำว่า ย่อมเป็น
ไปเพื่อความเป็นผู้มีปัญญาร่าเริง ฯ
หาสปญฺญตาย สํวตฺตนฺตีติ กตมา หาสปญฺญา ฯ✎ ร่าง
Hāsapaññatāya saṁvattantīti katamā hāsapaññā?
อ้างอิงPTS 2.200 · สยามรัฐ 31.583 · พุทธชยันตี 35.2.174
อิเธกจฺโจ หาสพหุโล เวทพหุโล ตุฏฺฐิพหุโล ปามุชฺชพหุโล สีลานิ
ปริปูเรตีติ หาสปญฺญา✎ ร่าง
Idhekacco hāsabahulo vedabahulo tuṭṭhibahulo pāmojjabahulo sīlāni paripūretīti—hāsapaññā.
หาสพหุโล เวทพหุโล ตุฏฺฐิพหุโล
ปามุชฺชพหุโล อินฺทฺริยสํวรํ ปริปูเรตีติ หาสปญฺญา✎ ร่าง
Hāsabahulo vedabahulo tuṭṭhibahulo pāmojjabahulo indriyasaṁvaraṁ paripūretīti—hāsapaññā.
หาสพหุโล
เวทพหุโล ตุฏฺฐิพหุโล ปามุชฺชพหุโล โภชเน มตฺตญฺญุตํ ปริปูเรตีติ
หาสปญฺญา✎ ร่าง
Hāsabahulo vedabahulo tuṭṭhibahulo pāmojjabahulo bhojane mattaññutaṁ paripūretīti—hāsapaññā.
หาสพหุโล เวทพหุโล ตุฏฺฐิพหุโล ปามุชฺชพหุโล
ชาคริยานุโยคํ ปริปูเรตีติ หาสปญฺญา✎ ร่าง
Hāsabahulo vedabahulo tuṭṭhibahulo pāmojjabahulo jāgariyānuyogaṁ paripūretīti—hāsapaññā.
หาสพหุโล เวทพหุโล
ตุฏฺฐิพหุโล ปามุชฺชพหุโล สีลกฺขนฺธํ ฯเปฯ✎ ร่าง
Hāsabahulo vedabahulo tuṭṭhibahulo pāmojjabahulo sīlakkhandhaṁ …pe…
สมาธิกฺขนฺธํ✎ ร่าง
samādhikkhandhaṁ …
ปญฺญากฺขนฺธํ✎ ร่าง
paññākkhandhaṁ …
วิมุตฺติกฺขนฺธํ✎ ร่าง
vimuttikkhandhaṁ …
วิมุตฺติญาณทสฺสนกฺขนฺธํ ปริปูเรตีติ
หาสปญฺญา✎ ร่าง
vimuttiñāṇadassanakkhandhaṁ paripūretīti …pe…
ฐานาฏฺฐานานิ ปฏิวิชฺฌตีติ✎ ร่าง
ṭhānāṭṭhānāni paṭivijjhatīti …
วิหารสมาปตฺติโย
ปริปูเรตีติ✎ ร่าง
vihārasamāpattiyo paripūretīti …
อริยสจฺจานิ ปฏิวิชฺฌตีติ✎ ร่าง
ariyasaccāni paṭivijjhatīti …
สติปฏฺฐาเน ภาเวตีติ✎ ร่าง
satipaṭṭhāne bhāvetīti …
สมฺมปฺปธาเน ภาเวตีติ✎ ร่าง
sammappadhāne bhāvetīti …
อิทฺธิปาเท ภาเวตีติ✎ ร่าง
iddhipāde bhāvetīti …
อินฺทฺริยานิ
ภาเวตีติ✎ ร่าง
indriyāni bhāvetīti …
พลานิ ภาเวตีติ✎ ร่าง
balāni bhāvetīti …
โพชฺฌงฺเค ภาเวตีติ✎ ร่าง
bojjhaṅge bhāvetīti …
อริยมคฺคํ
ภาเวตีติ✎ ร่าง
ariyamaggaṁ bhāvetīti …pe…
สามญฺญผลานิ สจฺฉิกโรตีติ หาสปญฺญา✎ ร่าง
sāmaññaphalāni sacchikarotīti—hāsapaññā.
หาสพหุโล
เวทพหุโล ตุฏฺฐิพหุโล ปามุชฺชพหุโล อภิญฺญาโย ปฏิวิชฺฌตีติ
หาสปญฺญา✎ ร่าง
Hāsabahulo vedabahulo tuṭṭhibahulo pāmojjabahulo abhiññāyo paṭivijjhatīti—hāsapaññā.
หาสพหุโล เวทพหุโล ตุฏฺฐิพหุโล ปามุชฺชพหุโล
ปรมฏฺฐํ นิพฺพานํ สจฺฉิกโรตีติ หาสปญฺญา✎ ร่าง
Hāsabahulo vedabahulo tuṭṭhibahulo pāmojjabahulo paramatthaṁ nibbānaṁ sacchikarotīti—hāsapaññā.
หาสปญฺญตาย
สํวตฺตนฺตีติ✎ ร่าง
Hāsapaññatāya saṁvattantīti—
อยํ หาสปญฺญา ฯ✎ ร่าง
ayaṁ hāsapaññā.