อป./ |๑.๑| สุเมโธ นาม สมฺพุทฺโธ🤖 AI จับคู่

อคฺโค การุณิโก มุนิ🤖 AI จับคู่

วิเวกกาโม โลกคฺโค🤖 AI จับคู่

หิมวนฺตํ อุปาคมิ ฯ🤖 AI จับคู่

อชฺโฌคเหตฺวา หิมวนฺตํ🤖 AI จับคู่

สุเมโธ โลกนายโก🤖 AI จับคู่

ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวาน🤖 AI จับคู่

นิสีทิ ปุริสาสโภ ๒- ฯ🤖 AI จับคู่

สมาธึ โส สมาปนฺโน🤖 AI จับคู่

สุเมโธ โลกนายโก🤖 AI จับคู่

สตฺตรตฺตินฺทิวํ พุทฺโธ🤖 AI จับคู่

นิสีทิ ปุริสุตฺตโม ฯ🤖 AI จับคู่

ขาริกาชํ ๓- คเหตฺวาน🤖 AI จับคู่

วนมชฺโฌคหึ อหํ🤖 AI จับคู่

ตตฺถทฺทสาสึ สมฺพุทฺธํ🤖 AI จับคู่

โอฆติณฺณมนาสวํ ฯ🤖 AI จับคู่

สมฺมชฺชนึ คเหตฺวาน🤖 AI จับคู่

สมฺมชฺชิตฺวาน อสฺสมํ🤖 AI จับคู่

จตุทณฺเฑ ฐเปตฺวาน🤖 AI จับคู่

อกาสึ มณฺฑปํ ตทา ฯ🤖 AI จับคู่

สาลปุปฺผํ คเหตฺวาน🤖 AI จับคู่

มณฺฑปํ ฉาทยึ อหํ🤖 AI จับคู่

ปสนฺนจิตฺโต สุมโน🤖 AI จับคู่

อวนฺทึ โลกนายกํ ๔- ฯ🤖 AI จับคู่

ยํ วทนฺติ สุเมโธติ🤖 AI จับคู่

ภูริปญฺญํ สุเมธสํ🤖 AI จับคู่

ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา🤖 AI จับคู่

อิมา คาถา อภาสถ ฯ🤖 AI จับคู่

พุทฺธสฺส คิรมญฺญาย🤖 AI จับคู่

สพฺเพ เทวา สมาคมุํ🤖 AI จับคู่

อสํสยํ พุทฺธเสฏฺโฐ🤖 AI จับคู่

ธมฺมํ เทเสติ จกฺขุมา ฯ🤖 AI จับคู่

สุเมโธ นาม สมฺพุทฺโธ🤖 AI จับคู่

อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห🤖 AI จับคู่

เทวสงฺเฆ นิสีทิตฺวา🤖 AI จับคู่

อิมา คาถา อภาสถ ฯ🤖 AI จับคู่

โย เม สตฺตาหํ มณฺฑปํ🤖 AI จับคู่

ธารยิ สาลฉาทนํ🤖 AI จับคู่

ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ🤖 AI จับคู่

สุณาถ มม ภาสโต ฯ🤖 AI จับคู่

เทวภูโต มนุสฺโส วา🤖 AI จับคู่

เหมวณฺโณ ภวิสฺสติ🤖 AI จับคู่

ปหูตโภโค หุตฺวาน🤖 AI จับคู่

กามโภคี ภวิสฺสติ ฯ🤖 AI จับคู่

สฏฺฐี นาคสหสฺสานิ🤖 AI จับคู่

สพฺพาลงฺการภูสิตา🤖 AI จับคู่

สุวณฺณกจฺฉา มาตงฺคา🤖 AI จับคู่

เหมกปฺปนิวาสสา ๒- ฯ🤖 AI จับคู่

อารุฬฺหา คามณีเยภิ🤖 AI จับคู่

โตมรงฺกุสปาณิภิ🤖 AI จับคู่

สายํ ปาโต อุปฏฺฐานํ🤖 AI จับคู่

อาคจฺฉิสฺสนฺติมํ นรํ ฯ🤖 AI จับคู่

เตหิ นาเคหิ ปริวุโต🤖 AI จับคู่

รมิสฺสติ อยํ นโร🤖 AI จับคู่

สฏฺฐี อสฺสสหสฺสานิ🤖 AI จับคู่

สพฺพาลงฺการภูสิตา ฯ🤖 AI จับคู่

อาชานียา จ ๓- ชาติยา🤖 AI จับคู่

สินฺธวา สีฆพาหนา🤖 AI จับคู่

อารุฬฺหา คามณีเยภิ🤖 AI จับคู่

อินฺทิยาจาปธาริภิ ฯ🤖 AI จับคู่

ปริวาเรสฺสนฺติมํ นิจฺจํ🤖 AI จับคู่

พุทฺธปูชายิทํ ผลํ🤖 AI จับคู่

สฏฺฐี รถสหสฺสานิ🤖 AI จับคู่

สพฺพาลงฺการภูสิตา ฯ🤖 AI จับคู่

ทีปา อโถปิ เวยฺยคฺฆา🤖 AI จับคู่

สนฺนทฺธา อุสฺสิตทฺธชา🤖 AI จับคู่

อารุฬฺหา คามณีเยภิ🤖 AI จับคู่

จาปหตฺเถหิ จมฺมิภิ ๑- ฯ🤖 AI จับคู่

ปริวาเรสฺสนฺติมํ นิจฺจํ🤖 AI จับคู่

พุทฺธปูชายิทํ ผลํ🤖 AI จับคู่

สฏฺฐี คามสหสฺสานิ🤖 AI จับคู่

ปริปุณฺณานิ สพฺพโส ฯ🤖 AI จับคู่

ปหูตธนธญฺญานิ🤖 AI จับคู่

สุสมิทฺธานิ สพฺพโส🤖 AI จับคู่

สทา ปาตุภวิสฺสนฺติ🤖 AI จับคู่

พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ🤖 AI จับคู่

หตฺถี อสฺสา รถา ปตฺตี🤖 AI จับคู่

เสนา จ จตุรงฺคินี🤖 AI จับคู่

ปริวาเรสฺสนฺติมํ นิจฺจํ🤖 AI จับคู่

พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ🤖 AI จับคู่

อฏฺฐารเส กปฺปสเต🤖 AI จับคู่

เทวโลเก รมิสฺสติ🤖 AI จับคู่

สหสฺสกฺขตฺตุํ ราชา จ🤖 AI จับคู่

จกฺกวตฺติ ภวิสฺสติ ฯ🤖 AI จับคู่

สตานํ ตีณิกฺขตฺตุํ จ🤖 AI จับคู่

เทวรชฺชํ กริสฺสติ🤖 AI จับคู่

ปเทสรชฺชํ วิปุลํ🤖 AI จับคู่

คณนาโต อสงฺขยํ ๒- ฯ🤖 AI จับคู่

ตึสกปฺปสหสฺสมฺหิ🤖 AI จับคู่

โอกฺกากกุลสมฺภโว🤖 AI จับคู่

โคตโม นาม นาเมน🤖 AI จับคู่

สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ ฯ🤖 AI จับคู่

ตสฺส ธมฺเมสุ ทายาโท🤖 AI จับคู่

โอรโส ธมฺมนิมฺมิโต🤖 AI จับคู่

สพฺพาสเว ปริญฺญาย🤖 AI จับคู่

วิหรามิ อนาสโว ฯ🤖 AI จับคู่

ตึสกปฺปสหสฺสมฺหิ🤖 AI จับคู่

อทฺทสํ โลกนายกํ🤖 AI จับคู่

เอตฺถนฺตรํ อุปาทาย🤖 AI จับคู่

คเวสึ อมตํปทํ ฯ🤖 AI จับคู่

ลาภา มยฺหํ สุลทฺธํ เม🤖 AI จับคู่

ยมหํ ญามิ ๓- สาสนํ🤖 AI จับคู่

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา🤖 AI จับคู่

กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ🤖 AI จับคู่

นโม เต ปุริสาชญฺญ🤖 AI จับคู่

นโม เต ปุริสุตฺตม🤖 AI จับคู่

ญาณํ ปฏิกิตฺเตตฺวาน🤖 AI จับคู่

ปตฺโตมฺหิ อมตํปทํ ฯ🤖 AI จับคู่

ยํ ยํ โยนูปปชฺชามิ🤖 AI จับคู่

เทวตฺตํ อถ มานุสํ🤖 AI จับคู่

สพฺพตฺถ สุขิโต โหมิ🤖 AI จับคู่

ผลมฺเม ญาณกิตฺตเน ฯ🤖 AI จับคู่

อิทํ ปจฺฉิมกํ มยฺหํ🤖 AI จับคู่

จริโม วตฺตตี ภโว🤖 AI จับคู่

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา🤖 AI จับคู่

วิหรามิ อนาสโว ฯ🤖 AI จับคู่

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ🤖 AI จับคู่

ภวา สพฺเพ สมูหตา🤖 AI จับคู่

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา🤖 AI จับคู่

วิหรามิ อนาสโว ฯ🤖 AI จับคู่

สฺวาคตํ วต เม อาสิ🤖 AI จับคู่

มม พุทฺธสฺส สนฺติเก🤖 AI จับคู่

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา🤖 AI จับคู่

กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ🤖 AI จับคู่

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส🤖 AI จับคู่

วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม🤖 AI จับคู่

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา🤖 AI จับคู่

กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ🤖 AI จับคู่

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ภทฺทาลิ เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ🤖 AI จับคู่

ภทฺทาลิตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ ทุติยํ เอกฉตฺติยตฺเถราปทานํ (๔๑๒) [๑]- |๑๒๙.๓๐๙| ปฏิภาเณยฺยกานคฺคํ ปญฺญาเปสฺสติ นายโก ตํ สุตฺวา มุทิโต หุตฺวา ยาวชีวํ ตทา ชินํ ฯ |๑๒๙.๓๑๐| เมตฺตจิตฺโต ปริจรึ ยโต ๒- ปญฺญาสมาหิโต เตน กมฺเมน สุกเตน เจตนาปณิธีหิ จ ฯ |๑๒๙.๓๑๑| ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ ตาวตึสํ อคญฺฉหํ สตานํ ตีณิกฺขตฺตุญฺจ เทวรชฺชมการยึ ฯ |๑๒๙.๓๑๒| สตานํ ปญฺจกฺขตฺตุญฺจ จกฺกวตฺติ อโหสหํ ปเทสรชฺชํ วิปุลํ คณนาโต อสงฺขยํ ฯ |๑๒๙.๓๑๓| สพฺพตฺถ สุขิโต อาสึ ตสฺส กมฺมสฺส วาหสา ปจฺฉิเม ภวสมฺปตฺเต คิริพฺพชปุรุตฺตเม ฯ |๑๒๙.๓๑๔| ชาโต วิปฺปกุเล นิทฺเธ วิกลจฺฉาทนาสเน กฏจฺฉุภิกฺขํ ปาทาสึ สารีปุตฺตสฺส ตาทิโน ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ส เตเหตุคุเณ ตุฏฺโฐ สกฺยปุตฺโต นราสโภ ฯ ยุ. สเก เตเหตุคุเณ ตุฏฺโฐ@สกฺยปุตฺโต นราสโภ ฯ ๒ ม. ยุ. สโต ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ |๑๒๙.๓๑๕| ยทา ชิณฺโณ จ วุทฺโธ จ ตทารามมุปาคมึ ปพฺพาเชนฺติ ๑- น มํ เกจิ ชิณฺณํ ทุพฺพลถามกํ ฯ |๑๒๙.๓๑๖| เตน ทิโน วิวณฺณงฺโค โสโก จาสึ ตทา อหํ ทิสฺวา มหาการุณิโก มมมาห มหามุนิ ฯ |๑๒๙.๓๑๗| กิมตฺถํ ปุตฺต โสกฏฺโฏ พฺรูหิ เต จิตฺตชํ รุชํ ปพฺพชฺชํ น ลเภ วีร สฺวากฺขาเต ตว สาสเน ฯ |๑๒๙.๓๑๘| เตน โสเกน ทิโนมฺหิ สรณํ โหหิ นายก ตทา ภิกฺขู สมาเนตฺวา อปุจฺฉิ มุนิ สตฺตโม ฯ |๑๒๙.๓๑๙| อิมสฺส อธิการํ เย สรนฺตา ๒- พฺยาหรนฺตุ เต สารีปุตฺโต ตทาโวจ การมสฺส สรามหํ ฯ |๑๒๙.๓๒๐| กฏจฺฉุภิกฺขํ ทาเปสิ ปิณฺฑาย จรโต มมํ สาธุ สาธุ กตญฺญูสิ สารีปุตฺต อิมํ ตุวํ ฯ |๑๒๙.๓๒๑| ปพฺพาเชหิ ทิชํ วุฑฺฒํ เหสฺสติ ๓- ปูชนิโย อยํ ตโต อลตฺถํ ปพฺพชฺชํ กมฺมวาโจปสมฺปทํ ฯ |๑๒๙.๓๒๒| น จิเรเนว กาเลน ปาปุณึ อาสวกฺขยํ สกฺกจฺจํ มุนิโน วากฺยํ สุณามิ มุทิโต ยโต ปฏิภาเณยฺยกานคฺคํ ตโต มํ ฐปยิ ชิโน ฯ |๑๒๙.๓๒๓| กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ปพฺพชติ น มํ โกจิ ฯ ๒ ม. สรนฺติ ฯ ๓ ม. ยุ. เหสฺสตาชานิโย ฯ |๑๒๙.๓๒๔| สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ |๑๒๙.๓๒๕| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ราโธ เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ ราธตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ ทสมํ โมฆราชตฺเถราปทานํ (๕๔๐) [๑]- |๑๓๔.๑๓๐| มตํ ๒- สีสํว วิทิตํ สุคติทุคฺคติมตํ ตุยฺหํ วิชฺชาวิเสเสน สเจ สกฺโกสิ วาจย ฯ |๑๓๔.๑๓๑| อาโมติ ๓- เม ปฏิญฺญาเต ตีณิ สีสานิ ทสฺสยิ อโถ นิรยเทเวสุ ๔- อุปปนฺเน อวาจยึ ฯ |๑๓๔.๑๓๒| ตทา ขีณาสวสฺเสว ๕- สีสํ ทสฺเสสิ นายโก ตโตหํ วิหตารมฺโภ ปพฺพชฺชํ สมยาจิสํ ฯ |๑๓๔.๑๓๓| ปพฺพชิตฺวาน สุคตํ สนฺถวามิ ยหึ ๖- ตหึ ตโต มํ กวิจิตฺโตติ ๗- อุชฺฌายนฺติ หิ ภิกฺขโว ฯ |๑๓๔.๑๓๔| ตโต วีมํสนตฺถํ เม อาห พุทฺโธ วินายโก ตกฺกิตานํ ๘- อิมา คาถา ฐานโส ปฏิภนฺติ วา ๙- ฯ |๑๓๔.๑๓๕| น กพฺยจิตฺโตหํ ๑๐- วีร ฐานโส ปฏิภนฺติ เม เตนหิ ทานิ วงฺคีส ฐานโส สนฺถวาหิ มํ ฯ |๑๓๔.๑๓๖| ตทาหํ สนฺถวึ ธีรํ คาถาหิ อิสิสตฺตมํ โส ๑๑- ฐานโส ตทา ตุฏฺโฐ ชิโน อคฺเค ฐเปสิ มํ ฯ |๑๓๔.๑๓๗| ปฏิภาเณน จิตฺเตน อญฺเญสมติมญฺญหํ เปสโล ๑๒- เตน สํวิคฺโค อรหตฺตํ อปาปุณึ ฯ |๑๓๔.๑๓๘| ปฏิภาณวตํ อคฺโค อญฺโญ โกจิ น วิชฺชติ ยถายํ ภิกฺขุ วงฺคีโส เอวํ ธาเรถ ภิกฺขโว ฯ |๑๓๔.๑๓๙| สตสหสฺเส กตํ กมฺมํ ผลํ ทสฺเสสิ เม อิธ สุมุตฺโต สรเวโคว กิเลสา ๑๓- ฌาปิตา มม ฯ @เชิงอรรถ: ๑. ม. กิญฺจิ สิปฺปนฺติ ตสฺสาหํ ชานามีติ จ อพฺรวึ ฯ ๒ ม. ยุ. มตสีสํ วนจฺฉุทฺธํ@อปิ พาลสวตฺถิกํ ฯ ๓ ยุ. อามาติ ฯ ๔ ม. นิรยนรเทเวสุ ฯ ๕ ยุ.@ปจฺเจกพุทฺธสฺส ฯ ๖ ม. ตหึ ตหึ ฯ ๗ ม. กพฺพวิตฺโตสิ ฯ ๘ ม. ตกฺกิกา@ปนิมา คาถา ฯ ๙ ม. ตํ ฯ ๑๐ ม. กพฺพวิตฺโตหํ ฯ ๑๑ ม. ฐานโส เม ฯ@๑๒ ม. ยุ. เปสเล ฯ ๑๓ ม. ยุ. กิเลเส ฌาปยึ ฯ อิโต ปรํ สทิสเมว ฯ |๑๓๔.๑๔๐| กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ |๑๓๔.๑๔๑| สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ |๑๓๔.๑๔๒| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา วงฺคีโส เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ วงฺคีสตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ ปญฺจมํ นนฺทกตฺเถราปทานํ (๕๔๕) [๑]- ปุเร รมฺเม วสิ ภิกฺขุนุปสฺสเย ฯ |๑๕๗.๙๘| ภิกฺขุนีหิ วิมุตฺตาหิ สเตหิ สห ปญฺจหิ รโหคตาย ตสฺเสวํ จิตฺตสฺสาปิ ๒- วิตกฺกิตํ ฯ |๑๕๗.๙๙| พุทฺธสฺส ปรินิพฺพานํ สาวกคฺคยุคสฺส วา ราหุลานนฺทนนฺทานํ นาหํ ลจฺฉามิ ๓- ปสฺสิตุํ ฯ |๑๕๗.๑๐๐| ปฏิกจฺจายุสงฺขารํ ๔- โอสชฺชิตฺวาน นิพฺพุตึ คจฺเฉยฺยํ โลกนาเถน อนุญฺญาตา มเหสินา ฯ |๑๕๗.๑๐๑| ตถา ปญฺจสตานํปิ ภิกฺขุนีนํ วิตกฺกิตํ อาสิ เขมาทิกานมฺปิ เอตเทว วิตกฺกิตํ ฯ |๑๕๗.๑๐๒| ภูมิจาโล ตทา อาสิ นาทิตา เทวทุนฺทุภิ อุปสฺสยาธิวตฺถาโย ๕- เทวตา โสกปีฬิตา ฯ |๑๕๗.๑๐๓| วิลปนฺตา สกรุณํ ๖- ตตฺถสฺสูนิ ปวตฺตยุํ สพฺพา ๗- ภิกฺขุนิโย ตาหิ อุปคนฺตฺวาน โคตมึ ฯ |๑๕๗.๑๐๔| นิปจฺจ สิรสา ปาเท อิทํ วจนมพฺรวุํ ตตฺถ โตลยวาสิตฺตา มยมยฺเย รโหคตา ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. กเต ฯ ยุ. เสต ฯ ๒ ม. ยุ. จิตฺตสฺสาสิ ฯ ๓ ม. สกฺโกมิ ฯ@๔ ปฏิหจฺจายุสงฺขาเรติปิ ฯ ๕ ยุ. อุปสฺสยาธิวตฺถายา ฯ ๖ ม. สุกรุณํ ฯ@๗ ม. มิตฺตา ฯ |๑๕๗.๑๐๕| สาจลา จลิตา ภูมิ นาทิตา เทวทุนฺทุภิ ปริเทวา จ สุยฺยนฺเต กิมตฺถํ นูน โคตมิ ฯ |๑๕๗.๑๐๖| ตทา อโวจ สา สพฺพํ ยถาปริวิตกฺกิตํ ตโตปิ ๑- สพฺพา อาหํสุ ยถาปริวิตกฺกิตํ ฯ |๑๕๗.๑๐๗| ยทิ เต รุจิตํ อยฺเย นิพฺพานํ ปรมํ สิวํ นิพฺพายิสฺสาม สพฺพาปิ พุทฺธานุญฺญาตปุพฺพเก ๒- ฯ |๑๕๗.๑๐๘| มยํ สหาว นิกฺขนฺตา ฆราปิจ ภวาปิจ สหาเยว คมิสฺสาม นิพฺพานํ ปุรมุตฺตมํ ๓- ฯ |๑๕๗.๑๐๙| นิพฺพานาย วชนฺตีนํ กึ วกฺขามีติ สา วทํ ๔- สห สพฺพาหิ นิคฺคญฺฉิ ภิกฺขุนีลยนา ๕- ตทา ฯ |๑๕๗.๑๑๐| อุปสฺสเย ยาธิวตฺถา เทวตา ตา ขมนฺตุ เม ภิกฺขุนีลยนสฺเสทํ ๖- ปจฺฉิมํ ทสฺสนํ มม ฯ |๑๕๗.๑๑๑| น ชรา มจฺจุ วา ยตฺถ อปฺปิเยหิ สมาคโม ปิเยหิ น วิโยโคตฺถิ ตํ วชฺชิยํ ๗- อสงฺขตํ ฯ |๑๕๗.๑๑๒| อวีตราคา ตํ สุตฺวา วจนํ สุคโตรสา โสกฏฺฏา ปริเทวึสุ อโห โน อปฺปปุญฺญตา ฯ |๑๕๗.๑๑๓| ภิกฺขุนีนิลโย สุญฺโญ ภูโต ตาหิ วินา อยํ ปภาเต วิย ตาราโย น ทิสฺสนฺติ ชิโนรสา ฯ |๑๕๗.๑๑๔| นิพฺพานํ โคตมี ยาติ สเตหิ สห ปญฺจหิ นทีสเตหิว สหา คงฺคา ปญฺจหิ สาครํ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ตาโยปิ ฯ ๒ ม. ยุ. พุทฺธานุญฺญาตสุพฺพเต ฯ ๓ ม. ปรมุตฺตมํ ฯ ๔ ยุ. วทิ ฯ@๕ ม. ภิกฺขุนีนิลยา ฯ ๖ ม. ภิกฺขุนีนิลยสฺเสทํ ฯ ๗ ม. ยุ. ... วชิสฺสํ ฯ |๑๕๗.๑๑๕| รถิยาย วชนฺตี ๑- ตํ ทิสฺวา สทฺธา อุปาสิกา ฆรา นิกฺขมฺม ปาเทสุ นิปจฺจ อิทมพฺรวุํ ฯ |๑๕๗.๑๑๖| ปสีทสฺสุ มหาโภเค อนาถาโย วิหาย โน ตยา น ยุตฺตํ ๒- นิพฺพาตุํ อิจฺฉฏฺฏา วิลปึสุ ตา ฯ |๑๕๗.๑๑๗| ตาสํ โสกปหานตฺถํ อโวจ มธุรํ คิรํ รุทิเตน อลํ ปุตฺตา หาสกาโลยมชฺช โว ฯ |๑๕๗.๑๑๘| ปริญฺญาตํ มยา ทุกฺขํ ทุกฺขเหตุ วิวชฺชิโต นิโรโธ เม สจฺฉิกโต มคฺโค จาปิ สุภาวิโต ฯ ปฐมํ ภาณวารํ ฯ |๑๕๗.๑๑๙| ปริจิณฺโณ มยา สตฺถา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ โอหิโต ครุโก ภาโร ภวเนตฺติ สมูหตา ฯ |๑๕๗.๑๒๐| ยสฺสตฺถาย ปพฺพชิตา อคารสฺมา อนคาริยํ โส เม อตฺโถ อนุปฺปตฺโต สพฺพสํโยชนกฺขโย ฯ |๑๕๗.๑๒๑| พุทฺโธ ตสฺส จ สทฺธมฺโม อนูโน ยาว ติฏฺฐติ นิพฺพาตุํ ตาว กาโล เม มา มํ โสจถ ปุตฺติกา ฯ |๑๕๗.๑๒๒| โกณฺฑญฺญานนฺทนนฺทาทิ ติฏฺฐนฺติ ราหุโล ชิโน สุขิโต สหิโต สงฺโฆ หตทปฺปาว ๓- ติตฺถิยา ฯ |๑๕๗.๑๒๓| โอกฺกากวํสสฺส ยโส อุสฺสิโต มารมทฺทโน นนุ สมฺปตฺติกาโล เม นิพฺพานตฺถาย ปุตฺติกา ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. วชนฺติโย ฯ ๒ ม. น ยุตฺตา ฯ ๓ ม. ... จ ฯ |๑๕๗.๑๒๔| จิรปฺปภูติ ยํ มยฺหํ ปตฺถิตํ อชฺช สิชฺฌเต อานนฺทเภริกาโลยํ กึ โว อสฺสูหิ ปุตฺติกา ฯ |๑๕๗.๑๒๕| สเจ มยิ ทยา อตฺถิ ยทิ จตฺถิ กตญฺญุตา สทฺธมฺมฏฺฐิติยา สพฺพา กโรถ วิริยํ ทฬฺหํ ฯ |๑๕๗.๑๒๖| ถีนํ อทาสิ ปพฺพชฺชํ สมฺพุทฺโธ ยาจิโต มยา ตสฺมา ยถาหํ นนฺทิสฺสํ ๑- ตถา ตํ อนุติฏฺฐถ ฯ |๑๕๗.๑๒๗| ตา เอวมนุสฺสาสิตฺวา ภิกฺขุนีหิ ปุรกฺขตา อุเปจฺจ พุทฺธํ วนฺทิตฺวา อิทํ วจนมพฺรวึ ฯ |๑๕๗.๑๒๘| อหํ สุคต เต มาตา ตุวํ ธีร ปิตา มม สทฺธมฺมสุขโท ๒- นาถ ตยา ชาตมฺหิ โคตม ฯ |๑๕๗.๑๒๙| สํวทฺธิโตยํ สุคต รูปกาโย มยา ตว อานนฺทิโย ๓- ธมฺมกาโย มม สํวทฺธิโต ตยา ฯ |๑๕๗.๑๓๐| มุหุตฺตํ ตณฺหาสมนํ ขีรํตฺวํ ปายิโต มยา ตยาหํ สนฺตมจฺจนฺตํ ธมฺมขีรมฺปิ ๔- ปายิตา ฯ |๑๕๗.๑๓๑| พนฺธนารกฺขเน มยฺหํ อนโณ ตฺวํ มหามุเน ปุตฺตกามิตฺถิโย ๕- ยาจํ ๖- ลภนฺติ ตาทิสํ สุตํ ฯ |๑๕๗.๑๓๒| มนฺธาตาทินรินฺทานํ ยา มาตา สา ภวณฺณเว นิมุคฺคาหํ ตยา ปุตฺต ตาริตา ภวสาครา ฯ |๑๕๗.๑๓๓| รญฺโญ มาตา มเหสีติ สุลภํ นามมิตฺถินํ พุทฺธมาตาติ ยํ นามํ เอตํ ปรมทุลฺลภํ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. ... ยถาหมุทฺทิสฺส ฯ ๒ ม. สทฺธมฺมสุขท นาถ ฯ ๓ ม. อนินฺทิโต ฯ ยุ.@อนินฺนิโย ธมฺมตนุ ฯ ๔ ม. ยุ. หิ ฯ ๕ ม. ปุตฺตกามา ถีโย ฯ ๖ ยุ. ตาว ฯ |๑๕๗.๑๓๔| ตญฺจ ลทฺธํ มหาวีร ปณิธานํ มมนฺตยา อนุกํ วา มหนฺตํ วา ตํ สพฺพํ ปูริตํ ตยา ๑- ฯ |๑๕๗.๑๓๕| ปรินิพฺพาตุมิจฺฉามิ วิหาเยมํ กเลวรํ อนุชานาหิ เม วีร ทุกฺขนฺตกร นายก ฯ |๑๕๗.๑๓๖| จกฺกงฺกุสธชากิณฺเณ ปาเท กมลโกมเล ปสาเรหิ ปณามนฺเต กริสฺสํ ปุตฺตเปมหํ ๒- ฯ |๑๕๗.๑๓๗| สุวณฺณราสิสงฺกาสํ สรีรํ กุรุปากฏํ กตฺวา เทหํ สุทิฏฺฐนฺเต สนฺตํ ๓- คจฺฉามิ นายก ฯ |๑๕๗.๑๓๘| ทฺวตฺตึสลกฺขณูเปตํ สุปฺปภาลงฺกตํ ตนุํ สญฺฉคฺฆนาว ๔- พาลกฺขํ มาตุจฺฉํ ทสฺสยิ ชิโน ฯ |๑๕๗.๑๓๙| ผุลฺลารวินฺทสงฺกาเส ตรุณาทิจฺจสปฺปเภ จกฺกงฺกิเต ปาทตเล ตโต ๕- สา สิรสา ปติ ฯ |๑๕๗.๑๔๐| ปณมามิ นราทิจฺจํ อาทิจฺจกุลเกตุนํ ปจฺฉิเม สรณํ ๖- มยฺหํ น ตํ ทกฺขามหํ ๗- ปุน ฯ |๑๕๗.๑๔๑| อิตฺถิโย นาม โลกคฺค สพฺพโทสกรา มตา ยทิ โกจตฺถิ โทโส เม ขมสฺสุ กรุณากร ฯ |๑๕๗.๑๔๒| อิตฺถิกานญฺจ ปพฺพชฺชํ ยมหํ ๘- ยาจึ ปุนปฺปุนํ ตตฺถ เจ อตฺถิ โทโส เม ตํ ขมสฺสุ นราสภ ฯ |๑๕๗.๑๔๓| มยา ภิกฺขุนิโย วีร ตวานุญฺญาย สาสิตา ตตฺถ เจ อตฺถิ ทุนฺนีตํ ตํ ขมสฺสุ ขมาธิติ ๙- ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. มยา ฯ ๒ ม. ปุตฺตอุตฺตเม ฯ ยุ. ปุตฺตเปมสา ฯ ๓ ม. ยุ. สนฺตึ ฯ@๔ ยุ. สญฺฌาฆนาว ฯ ๕ ยุ. ปาเท ฯ ๖ ม. ยุ. มรเณ ฯ ๗ ม. อิกฺขามหํ ปุโน ฯ@๘ ม. ตํตํ ฯ ๙ ม. ขมาธิป ฯ |๑๕๗.๑๔๔| อกฺขนฺเต นาม ขนฺตพฺพํ กึ ภเว คุณภูสเน กิมุตฺตรนฺเต วกฺขามิ นิพฺพานาย วทนฺติยา ๑- ฯ |๑๕๗.๑๔๕| สุทฺเธ อนูเน มม ภิกฺขุสงฺเฆ โลกา อิโต นิสฺสริตุํ ขมนฺเต ปภาตกาเล พฺยสนงฺคตานํ ทิสฺวาน นิยฺยาติ หิ ๒- จนฺทเลขา ฯ |๑๕๗.๑๔๖| ตเทตรา ภิกฺขุนิโย ชินคฺคํ ตาราว จนฺทานุคตา สุเมรุํ ปทกฺขิณํ กตฺว ๓- นิปจฺจ ปาเท ฐิตา มุขนฺตสฺสมุทิกฺขมานา ๔- ฯ |๑๕๗.๑๔๗| น ติตฺติปุพฺพํ ตว ทสฺสเนน จกฺขุํ น โสตํ ตว ภาสิเตน จิตฺตํ มมํ เกวลเมกเมว ปปฺปุยฺย ตํ ธมฺมรเสน ติตฺตึ ฯ |๑๕๗.๑๔๘| นทโต ปริสายนฺเต วาทิทปฺปปหาริโน ๕- เย เต ทกฺขนฺติ วทนํ ธญฺญา เต นรปุงฺคว ฯ |๑๕๗.๑๔๙| ทีฆงฺคุลิตมฺพนเข สุเภ อายตปณฺหิเก เย ปาเท ปณมายนฺติ ๖- เตปิ ธญฺญา รณนฺตค ๗- ฯ |๑๕๗.๑๕๐| มธุรานิ ปหฏฺฐานิ โทสฌานิ ๘- หิตานิ จ เย เต วากฺยานิ สุณนฺติ ๙- เตปิ ธญฺญา นรุตฺตม ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. วชนฺติยา ฯ ๒ ม. ว ฯ ๓ ม. กจฺจ ฯ ๔ ม. ยุ. มุขนฺตํ สมุทิกฺขมานา ฯ@๕ ม. วาทิตพฺพปหาริโน ฯ ยุ. วาทิทปฺปาปการิโน ฯ ๖ ม. ยุ. ปณมิสฺสนฺติ ฯ@๗ ม. คุณนฺธร ฯ ๘ ม. โทสฆานิ ฯ ๙ โป. ยุ. สุสฺสนฺติ ฯ ม. สุยฺยนฺติ ฯ |๑๕๗.๑๕๑| ธญฺญาหนฺเต มหาวีร ปาทปูชนตปฺปวา ๑- ติณฺณสํสารกนฺตารา สุวาเกฺยน ๒- สิรีมโต ฯ |๑๕๗.๑๕๒| ตโต สา อนุสาเวตฺวา ภิกฺขุสงฺฆมฺหิ สุพฺพตา ราหุลานนฺทนนฺเท จ วนฺทิตฺวา อิทมพฺรวิ ฯ |๑๕๗.๑๕๓| อาสิวิสาลยสเม โรคาวาเส กเลวเร นิพฺพิณฺณา ทุกฺขสงฺเกเต ๓- ชรามรณโคจเร ฯ |๑๕๗.๑๕๔| นานากุณปมลากิณฺเณ ๔- ปรายตฺเต ๕- นิรีหเก เตน นิพฺพาตุมิจฺฉามิ อนุมญฺญถ ปุตฺตกา ฯ |๑๕๗.๑๕๕| นนฺโท ราหุลภทฺโท จ วีตโสกา นิราสวา ฐิตาจลา ธิตี วีรา ธมฺมตมนุจินฺตยุํ ฯ |๑๕๗.๑๕๖| ธิรตฺถุ สงฺขตํ โลกํ อสารํ กทลูปมํ มายามรีจิสทิสํ อิตฺตรํ อนวฏฺฐิตํ ฯ |๑๕๗.๑๕๗| ยตฺถ นาม ชินสฺสายํ มาตุจฺฉา พุทฺธโปสิกา โคตมี นิธนํ ยาติ อนิจฺจํ สพฺพสงฺขตํ ฯ |๑๕๗.๑๕๘| อานนฺโท จ ตทา เสโข กนิฏฺโฐ ๖- ชินวจฺฉโล ตตฺถสฺสูนิ กโรนฺโต ๗- โส กรุณํ ปริเทวติ ฯ |๑๕๗.๑๕๙| ภาสนฺตี ๘- โคตมี ยาติ นูน พุทฺโธปิ นิพฺพุตึ คจฺฉติ น จิเรเนว อคฺคิ วิย นิรินฺธโน ฯ |๑๕๗.๑๖๐| เอวํ วิลปมานนฺตํ อานนฺทํ อาห โคตมี@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ...ตปฺปรา ฯ ๒ ยุ. สทฺธมฺเมน สิรีมตา ฯ ๓ ม. ทุกฺขสงฺฆาเฏ ฯ ยุ.@ทุกฺขปงฺเก เต ฯ ๔ ม. นานากลิมลากิณฺเณ ฯ ยุ. นานากลลมากิณฺเณ ฯ ๕ ม. ปรายนฺเต ฯ@๖ ม. ยุ. โสกฏฺโฏ ฯ ๗ ยุ. ธรนฺโต ฯ ๘ ม. หาสนฺตึ ฯ ยุ. หาสนฺตี ฯ สุติสาครคมฺภีรํ ๑- พุทฺโธปฏฺฐานตปฺปรํ ฯ |๑๕๗.๑๖๑| น ยุตฺตํ โสจิตุํ ปุตฺต หาสกาเล อุปฏฺฐิเต ตสฺสา ๒- เม มรณํ ปุตฺตํ นิพฺพานนฺตมุปาคตํ ฯ |๑๕๗.๑๖๒| ตยา ตาต สมชฺฌิฏฺโฐ ปพฺพชฺชํ อนุชานิ โน มา ปุตฺต วิมโน โหหิ สผโล เต ปริสฺสโม ฯ |๑๕๗.๑๖๓| ยํ น ทิฏฺฐํ ปุราเณหิ ติตฺถิกาจริเยหิ จ ตํ ปทํ สุกุมารีหิ สตฺตวสฺสาหิ เวทิตํ ฯ |๑๕๗.๑๖๔| พุทฺธสาสนปาเลตา ปจฺฉิมํ ทสฺสนํ ตว ตตฺถ คจฺฉามหํ ปุตฺต คโต ยตฺถ น ทิสฺสติ ฯ |๑๕๗.๑๖๕| กทาจิ ธมฺมํ เทเสนฺโต ขิปิ โลกคฺคนายโก ตทาหํ อาสีสวาจํ อโวจํ อนุกมฺปิกา ฯ |๑๕๗.๑๖๖| จิรํ ชีว มหาวีร กปฺปํ ติฏฺฐ มหามุเน สพฺพโลกหิตตฺถาย ภวสฺสุ อชรามโร ฯ |๑๕๗.๑๖๗| ตํ ตถาวาทินึ พุทฺโธ มมํ โส เอตทพฺรวิ นเหวํ วนฺทิยา พุทฺธา ยถา วนฺทสิ โคตมิ ฯ |๑๕๗.๑๖๘| กถญฺจรหิ สพฺพญฺญู วนฺทิตพฺพา ตถาคตา กถํ อวนฺทิยา พุทฺธา ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโต ฯ |๑๕๗.๑๖๙| อารทฺธวิริเย ปหิตตฺเต นิจฺจํ ทฬฺหปรกฺกเม สมคฺเค สาวเก ปสฺส เอตํ พุทฺธาน วนฺทนํ ๓- ฯ |๑๕๗.๑๗๐| ตโต อุปสฺสยํ คนฺตฺวา เอกิกาหํ วิจินฺตยึ สมคฺคํ ปริสํ นาโถ โรเจติ ๔- ติภวนฺตโค ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. สุตสาครคมฺภีร พุทฺโธปฏฺฐานตปฺปร ฯ ๒ ม. ย. ตยา ฯ ๓ ยุ. เอสา@พุทฺธาน วนฺทนา ฯ ๔ ม. โรเธติ ฯ |๑๕๗.๑๗๑| หนฺทาหํ ปรินิพฺพายํ มา วิปตฺตึ ตมทฺทสํ เอวาหํ จินฺตยิตฺวาน ทิสฺวาน อิสิสตฺตมํ ฯ |๑๕๗.๑๗๒| ปรินิพฺพานกาลํ มํ ๑- อาโรเจมิ ๒- วินายกํ ตโต โส สมนุญฺญาสิ กาลํ ชานาหิ โคตมิ ฯ |๑๕๗.๑๗๓| กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา นาคีว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสวา ฯ |๑๕๗.๑๗๔| สฺวาคตํ วต เม อาสิ พุทฺธเสฏฺฐสฺส สนฺติเก ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ |๑๕๗.๑๗๕| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ |๑๕๗.๑๗๖| ถีนํ ธมฺมาภิสมเย เย พาลา วิมตึ คตา เตสํ ทิฏฺฐิปหานตฺถํ อิทฺธึ ทสฺเสหิ โคตมิ ฯ |๑๕๗.๑๗๗| ตทา นิปจฺจ สมฺพุทฺธํ อุปติตฺวาน อมฺพรํ อิทฺธี อเนกา ทสฺเสสิ พุทฺธานุญฺญาย โคตมี ฯ |๑๕๗.๑๗๘| เอกิกา พหุธา อาสิ พหุกา เจกิกา ตถา อาวิภาวํ ติโรภาวํ ติโรกุฑฺฑํ ๓- ติโรนคํ ๔- ฯ |๑๕๗.๑๗๙| อสชฺชมานา อคมา ภูมิยมฺปิ นิมุชฺชถ อภิชฺชมาเน อุทเก อคญฺฉิ มหิยํ ยถา ฯ |๑๕๗.๑๘๐| สกุณีว ยถากาเส ปลฺลงฺเกน กมี ตทา วสํ วตฺเตสิ กาเยน ยาว พฺรหฺมนิเวสนํ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. เม ฯ ๒ ม. ยุ. อาโรเจสึ ฯ ๓ ม. ติโรกุฏฺฏํ ๔ ม. ยุ. ติโรนภํ ฯ |๑๕๗.๑๘๑| สิเนรุํ ทณฺฑํ กตฺวาน ฉตฺตํ กตฺวา มหามหึ สมูลํ ปริวตฺเตตฺวา ธารยํ จงฺกมี นเภ ฯ |๑๕๗.๑๘๒| ฉสฺสูโรทยกาโลว ๑- โลกญฺจากาสิ รุจิตํ ๒- ยุคนฺเธ วิย ตํ ๓- โลกํ ชาลมาลาคุลํ อกา ฯ |๑๕๗.๑๘๓| มุจฺจลินฺทํ มหาเสลํ เมรุํ มนฺทารททฺทเร ๔- สาสปานิว สพฺพานิ เอเกนคฺคณฺหิ มุฏฺฐินา ฯ |๑๕๗.๑๘๔| องฺคุลคฺเคน ฉาเทสิ ภากรํ สนิสากรํ จนฺทสุริยสหสฺสานิ อาเวฬมิว ธารยิ ฯ |๑๕๗.๑๘๕| จตุสาครโตยานิ ธารยิ เอกปาณินา ยุคนฺธชลทาการํ มหาวสฺสํ อวสฺสถ ฯ |๑๕๗.๑๘๖| จกฺกวตฺตึ สปริสํ มาปยิ สา นภตฺตเล ครุฬํ ทฺวิรทํ สีหํ วินทนฺตญฺจ ทสฺสยิ ๕- ฯ |๑๕๗.๑๘๗| เอกิกา อภินิมฺมิตฺวา อปฺปเมยฺยํ ภิกฺขุนีคณํ ปุน อนฺตรธาเปตฺวา เอกิกา มุนิมพฺรวิ ฯ |๑๕๗.๑๘๘| มาตุจฺฉา เต มหาวีร ตว สาสนการิกา อนุปฺปตฺตา สกํ อตฺถํ ปาเท วนฺทามิ จกฺขุมา ฯ |๑๕๗.๑๘๙| ทสฺเสตฺวา วิวิธํ อิทฺธึ โอโรหิตฺวา นภตฺตลา วนฺทิตฺวา โลกปชฺโชตํ เอกมนฺตํ นิสีทิ สา ฯ |๑๕๗.๑๙๐| สา วีสวสฺสสติกา ชาติยาหํ มหามุนิ อลํ เอตฺตาวตา วีร นิพฺพายิสฺสามิ นายก ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ...กาเลว ฯ ๒ ม. ธูมิกํ ฯ ยุ. ธูมิตํ ฯ ๓ ม. ยุ. ... โลกํ สา ฯ@๔ ม. เมรุ มูลนทนฺตเร ฯ ยุ. เมรุํ ฒาฒานมนฺตเร ฯ ๕ ม. ...ปทสฺสยิ ฯ |๑๕๗.๑๙๑| ตทาติวิมฺหิตา ๑- สพฺพา ปริสา สา กตญฺชลี อโวจยฺเย กตํ อาสิ อตุลิทฺธิ ปรกฺกเม ฯ |๑๕๗.๑๙๒| ปทุมุตฺตโร นาม ชิโน สพฺพธมฺเมสุ จกฺขุมา อิโต สตสหสฺสมฺหิ กปฺเป อุปฺปชฺชิ นายโก ฯ |๑๕๗.๑๙๓| ตทาหํ หํสวติยา ชาตามจฺจกุเล อหุ สพฺโพปการสมฺปนฺเน อิทฺเธ ผีเต มหทฺธเน ฯ |๑๕๗.๑๙๔| กทาจิ ปิตุนา สทฺธึ ทาสีคณปุรกฺขตา มหตา ปริวาเรน ตํ อุเปจฺจ นราสภํ ฯ |๑๕๗.๑๙๕| วาสวํ วิย วสฺสนฺตํ ธมฺมเมฆมนาสวํ สรทาทิจฺจสทิสํ รํสิมาลากุลํ ๒- ชินํ ฯ |๑๕๗.๑๙๖| ทิสฺวา จิตฺตํ ปสาเทตฺวา สุตฺวา จสฺส สุภาสิตํ มาตุจฺฉํ ภิกฺขุนึ อคฺเค ฐเปนฺตํ นรนายกํ ฯ |๑๕๗.๑๙๗| สุตฺวา ทตฺวา มหาทานํ สตฺตาหํ ตสฺส ตาทิโน สสงฺฆสฺส นรคฺคสฺส ปจฺจยานิ พหูนิ จ ฯ |๑๕๗.๑๙๘| นิปจฺจ ปาทมูลมฺหิ ตํ ฐานํ อภิปตฺถยึ ตโต มหาปริสติ อโวจ อิสิสตฺตโม ฯ |๑๕๗.๑๙๙| ยา สสงฺฆํ อโภเชสิ สตฺตาหํ โลกนายกํ ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ สุณาถ มม ภาสโต ฯ |๑๕๗.๒๐๐| สตสหสฺเส อิโต กปฺเป โอกฺกากกุลสมฺภโว โคตโม นาม นาเมน สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. ตทา หิ ฯ ๒ ม. รํสิชาลชมุชฺชลํ ฯ ยุ. รํสิชาลากุลญฺชินํ ฯ |๑๕๗.๒๐๑| ตสฺส ธมฺเมสุ ทายาทา โอรสา ธมฺมนิมฺมิตา โคตมี นาม นาเมน เหสฺสติ สตฺถุสาวิกา ฯ |๑๕๗.๒๐๒| ตสฺส พุทฺธสฺส มาตุจฺฉา ชีวิตาปาลิกา อยํ รตฺตญฺญูนญฺจ อคฺคตฺตํ ภิกฺขุนีนํ ลภิสฺสติ ฯ |๑๕๗.๒๐๓| ตํ สุตฺวาหํ ปมุทิตา ยาวชีวํ ตทา ชินํ ปจฺจเยหิ อุปฏฺฐิตฺวา ตโต กาลํ กตา อหํ ฯ |๑๕๗.๒๐๔| ตาวตึเสสุ เทเวสุ สพฺพกามสมิทฺธิสุ นิพฺพตฺตา ทสหงฺเคหิ อญฺเญ อภิภวึ อหํ ฯ |๑๕๗.๒๐๕| รูปสทฺเทหิ คนฺเธหิ รเสหิ ผุสฺสเนหิ จ อายุนาปิจ วณฺเณน สุเขน ยสสาปิจ ฯ |๑๕๗.๒๐๖| ตเถวาธิปเตยฺเยน อธิคยฺห วิโรจหํ อโหสึ อมรินฺทสฺส มเหสี ทยิตา ตหึ ฯ |๑๕๗.๒๐๗| สํสาเร สํสรนฺตีหํ กมฺมวายุสเมริตา กาสิกรญฺโญ วิสเย อชายึ ทาสคามเก ฯ |๑๕๗.๒๐๘| ปญฺจทาสสตานูนา นิวสนฺติ ตหึ ตทา สพฺเพสํ ตตฺถ โย เชฏฺโฐ ตสฺส ชายา อโหสหํ ฯ |๑๕๗.๒๐๙| สยมฺภุโน ปญฺจสตา คามํ ปิณฺฑาย ปาวิสุํ เต ทิสฺวาน อหํ ตุฏฺฐา สห สพฺเพหิ ญาติภิ ฯ |๑๕๗.๒๑๐| กตฺวา ๒- ปญฺจสตํ กุฏึ จาตุมาเส อุปฏฺฐิย ติจีวรานิ ทตฺวาน ปสนฺนมฺห ๓- สสามิกา ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. สพฺพาหิ อตฺถิภิ ฯ ยุ. สพฺพาหิ ญาติภิ ฯ ๒ ม. ปูคา หุตฺวาว สพฺพาโย@จาตุมาเส อุปฏฺฐหุํ ฯ ยุ. ปูคา ภวิตฺวา สพฺพาโย ฯ ๓ ม. ยุ. สํสริมฺห ฯ |๑๕๗.๒๑๑| ตโต จุตา สปติกา ๑- ตาวตึสํ คตา มยํ ปจฺฉิเม จ ภเว ทานิ ชาตา เทวทเห ปุเร ฯ |๑๕๗.๒๑๒| ปิตา อญฺชนสกฺโก เม มาตา มม สุลกฺขณา ตโต กปิลวตฺถุสฺมึ สุทฺโธทนฆรํ คตา ฯ |๑๕๗.๒๑๓| สพฺพา ๒- สกฺยกุเล ชาตา สกฺยานํ ฆรมาคมุํ อหํ เสฏฺฐา ๓- จ สพฺพาสํ ชินสฺสาปาทิกา อหุํ ฯ |๑๕๗.๒๑๔| ส เม ๔- ปุตฺโตภินิกฺขมฺม พุทฺโธ อาสิ วินายโก ปจฺฉาหํ ปพฺพชิตฺวาน สเตหิ สห ปญฺจหิ ฯ |๑๕๗.๒๑๕| สากิยานีหิ วีราหิ สห สนฺติสุขํ ผุสึ เย ตทา ปุพฺพชาติยา อสฺมากํ อาสุ สามิโน ฯ |๑๕๗.๒๑๖| สห ปุญฺญสฺส กตฺตาโร มหาสมยการกา ผุสึสุ อรหตฺตนฺเต สุคเตนานุกมฺปิตา ฯ |๑๕๗.๒๑๗| ตเทตรา ภิกฺขุนีโย อารูหึสุ นภตฺตลํ สงฺคตา วิย ตาราโย วิโรจึสุ มหิทฺธิกา ฯ |๑๕๗.๒๑๘| อิทฺธี อเนกา ทสฺเสสุํ ปิลนฺธวิกตึ ยถา กมฺมาโร กนกสฺเสว ปุญฺญกมฺเมสุ ๕- สิกฺขิตา ฯ |๑๕๗.๒๑๙| ทสฺเสตฺวา ปาฏิเหรานิ วิวิธานิ ๖- พหูนิ จ โตเสตฺวา วาทิจฺจวรํ ๗- มุนึ สปริสํ ตทา ฯ |๑๕๗.๒๒๐| โอโรหิตฺวา นภตลา ๘- วนฺทิตฺวา อิสิสตฺตมํ อนุญฺญาตา นรคฺเคน ยถาฏฺฐาเน นิสีทิสุํ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. สพฺพาปิ ตา ฯ ๒ ม. ยุ. เสสา ฯ ๓ ม. ยุ. วิสิฏฺฐา ฯ ๔ ม. ยุ. มม ปุตฺโต ฯ@๕ ม. ยุ. กมฺมญฺญสฺส สุสิกฺขิโต ฯ ๖ ม. วิจิตฺตานิ ฯ ๗ ม. ยุ. วาทิปวรํ ฯ@๘ ม. ยุ. คคนา ฯ |๑๕๗.๒๒๑| อโหนุกมฺปิกามฺหากํ สพฺพาสํ วีร โคตมี วาสิตา ตาย ๑- ปุญฺเญหิ ปตฺตา โน อาสวกฺขยํ ฯ |๑๕๗.๒๒๒| กิเลสา ฌาปิตามฺหากํ ภวา สพฺเพ สมูหตา นาคีว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหราม อนาสวา ฯ |๑๕๗.๒๒๓| สฺวาคตํ วต โน อาสิ พุทฺธเสฏฺฐสฺส สนฺติเก ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ |๑๕๗.๒๒๔| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ |๑๕๗.๒๒๕| อิทฺธิยญฺจ ๒- วสี โหม ทิพฺพาย โสตธาตุยา เจโตปริยญาณสฺส วสี โหม มหามุนิ ฯ |๑๕๗.๒๒๖| ปุพฺเพนิวาสํ ชานาม ทิพฺพจกฺขุ วิโสธิตํ สพฺพาสวปริกฺขีณา นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว ฯ |๑๕๗.๒๒๗| อตฺเถ ธมฺเม จ เนรุตฺเต ปฏิภาเณ จ วิชฺชติ ญาณํ อมฺหํ มหาวีร อุปฺปนฺนํ ตว สนฺติเก ฯ |๑๕๗.๒๒๘| อสฺมาหิ ปริจิณฺโณสิ เมตฺตจิตฺตาหิ นายก อนุชานาหิ สพฺพาโย ๓- นิพฺพานาย มหามุเน ฯ |๑๕๗.๒๒๙| นิพฺพายิสฺสาม อิจฺเจวํ กึ วกฺขามิ วทนฺติโย ยสฺส ทานิ จ โว กาลํ มญฺญถาติ ชิโนพฺรวิ ฯ |๑๕๗.๒๓๐| โคตมิอาทิกา ตาโย ตทา ภิกฺขุนิโย ชินํ วนฺทิตฺวา อาสนา ตมฺหา วุฏฺฐาย อคมึสุ ตา ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ตว ฯ ๒ ม. อิทฺธีสุ จ ฯ ๓ ม. สพฺพาสํ ฯ |๑๕๗.๒๓๑| มหตา ชนกาเยน สห โลกคฺคนายโก อนุสํสาวยิ ๑- ธีโร มาตุจฺฉํ ยาว โกฏฺฐกํ ฯ |๑๕๗.๒๓๒| ตทา นิปติ ปาเทสุ โคตมี โลกพนฺธุโน สเหตราหิ ๒- สพฺพาหิ ปจฺฉิมํ ปาทวนฺทนํ ฯ |๑๕๗.๒๓๓| อิทํ ปจฺฉิมกํ มยฺหํ โลกนาถสฺส ทสฺสนํ น ปุโน อมตาการํ ปสฺสิสฺสามิ มุขํ ตว ฯ |๑๕๗.๒๓๔| น จ เม วนฺทนํ วีร ตว ปาเท สุโกมเล สมฺผุสิสฺสติ โลกคฺค อชฺช คจฺฉามิ นิพฺพุตึ ฯ |๑๕๗.๒๓๕| รูเปน กินฺตวาเนน ทิฏฺเฐ ธมฺเม ยถาตเถ สพฺพํ สงฺขตเมเวตํ อนสฺสาสิกมิตฺตรํ ฯ |๑๕๗.๒๓๖| สา สห ตาหิ คนฺตฺวาน ภิกฺขุนูปสฺสยํ สกํ อฑฺฒปลฺลงฺกมาภุชฺช นิสีทิ ปรมาสเน ฯ |๑๕๗.๒๓๗| ตทา อุปาสิกา ตตฺถ พุทฺธสาสนวจฺฉลา ตสฺสา ปวตฺตึ สุตฺวาน อุเปสุํ ปาทวนฺทิกา ฯ |๑๕๗.๒๓๘| กเรหิ อุรํ ปหนฺตา ๓- ฉินฺนมูลา ยถา ลตา รุทนฺตา กรุณํ ราวํ ๔- โสกฏฺฏา ภูมิปาติกา ๕- ฯ |๑๕๗.๒๓๙| มา โน สรณเท นาเถ วิหายาคมิ นิพฺพุตึ นิปติตฺวาน ยาจาม สพฺพาโย สิรสา มยํ ฯ |๑๕๗.๒๔๐| ยา ปธานํ คมา ตาสํ สทฺธา ปญฺญา อุปาสิกา ตสฺสา สีสํ ปมชฺชนฺตี อิทํ วจนมพฺรวิ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. อนุสํสายี โส วีโร ฯ ยุ. อนุสํยายี โส ธีโร ฯ ๒ ม. สเหว ตาหิ ฯ@๓ ยุ. ปหนฺตฺวา ฯ ๔ ม. รวํ ฯ ๕ ยุ. ภูวิปาติกา ฯ |๑๕๗.๒๔๑| อลํ ปุตฺตา วิลาเปน ๑- มารปาสานุวตฺตินา อนิจฺจํ สงฺขตํ สพฺพํ วิโยคนฺตํ จลาจลํ ฯ |๑๕๗.๒๔๒| ตโต สา ตา วิสชฺชิตฺวา ๒- ปฐมชฺฌานมุตฺตมํ ทุติยญฺจ ตติยญฺจ สมาปชฺชิ จตุตฺถกํ ฯ |๑๕๗.๒๔๓| อากาสายตนญฺเจว วิญฺญาณญฺจายตนํ ตถา อากิญฺจํ เนวสญฺญญฺจ สมาปชฺชิ ยถากฺกมํ ฯ |๑๕๗.๒๔๔| ปฏิโลเมน ฌานานิ สมาปชฺชถ ๓- โคตมี ยาวตา ปฐมํ ฌานํ ตโย ยาว จตุตฺถกํ ฯ |๑๕๗.๒๔๕| ตโต วุฏฺฐาย นิพฺพายิ ทีปจฺจีว นิราสวา ภูมิจาโล มหา อาสิ นภสา วิชฺชุตา ปติ ฯ |๑๕๗.๒๔๖| ปนาทิตา ทุนฺทุภิโย ปริเทวึสุ เทวตา ปุปฺผวุฏฺฐิ จ คคนา อภิวสฺสถ เมทนึ ฯ |๑๕๗.๒๔๗| กมฺปิโต เมรุราชาปิ รงฺคมชฺเฌ ยถา นโฏ โสเกน วาติทีโน ๔- จ วิรโว อาสิ สาคโร ฯ |๑๕๗.๒๔๘| เทวา นาคาสุรา พฺรหฺมา สํวิคฺคาหํสุ ตํขเณ ๕- อนิจฺจา วต สงฺขารา ยถายํ วิลยํ คตา ฯ |๑๕๗.๒๔๙| ยา เจมํ ปริวารึสุ สตฺถุสาสนการิกา ตาโยปิ อนุปาทานา ทีปสิขา ๖- วิย นิพฺพุตา ฯ |๑๕๗.๒๕๐| หา โยคา วิปฺปโยคนฺตา หานิจฺจํ สพฺพสงฺขตํ หา ชีวิตํ วินาสนฺตํ อิจฺจาสิ ปริเทวนา ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. วิสาเทน ฯ ๒ ยุ. วิวชฺชิตฺวา ฯ ๓ ม. สมาปชฺชิตฺถ ฯ ๔ ม. จาติทีโน ว ฯ@๕ ยุ. ตาวเท ฯ ๖ ม. ยุ. ทีปจฺจิ ฯ |๑๕๗.๒๕๑| ตโต เทวา จ พฺรหฺมา จ โลกธมฺมานุวตฺตนํ กาลานุรูปํ กุพฺพนฺติ อุเปตฺวา อิสิสตฺตมํ ฯ |๑๕๗.๒๕๒| ตทา อามนฺตยิ สตฺถา อานนฺทํ สุติสาครํ คจฺฉานนฺท นิเวเทหิ ภิกฺขูนํ มาตุ นิพฺพุตึ ฯ |๑๕๗.๒๕๓| ตทานนฺโท นิรานนฺโท อสฺสุนา ปุณฺณโลจโน คคฺคเรน สเรนาห สมาคจฺฉนฺตุ ภิกฺขโว ฯ |๑๕๗.๒๕๔| ปุพฺพทิกฺขิณปจฺฉาสุ อุตฺตราย ๑- วสนฺติ เย มยฺหํ ๒- สา ภิกฺขุนี มาตา ภิกฺขโว สุคโตรสา ฯ |๑๕๗.๒๕๕| ยา วทฺธยิ ปยตฺเตน สรีรํ ปจฺฉิมํ มุเน สา โคตมี คตา สนฺตึ ตาราว สุริโยทเย ฯ |๑๕๗.๒๕๖| พุทฺธมาตาติ สญฺญตฺตึ ๓- ฐปยิตฺวา คตา สมํ ๔- น ยตฺถ ปญฺจเนตฺโตปิ ตตฺถ ๕- ทกฺขติ นายโก ฯ |๑๕๗.๒๕๗| ยสฺสตฺถิ สุคเต สทฺธา โย ๖- วา สิสฺโส มหามุเน พุทฺธสฺส มาตุ สกฺการํ กโรตุ สุคโตรโส ฯ |๑๕๗.๒๕๘| สุทูรฏฺฐาปิ ตํ สุตฺวา สีฆมาคจฺฉ ๗- ภิกฺขโว เกจิ พุทฺธานุภาเวน เกจิ อิทฺธีสุ โกวิทา ฯ |๑๕๗.๒๕๙| กูฏาคารวเร รมฺเม สพฺพโสณฺณมเย สุเภ มญฺจกํ สมโรเปสุํ ยตฺถ สุตฺตาสิ โคตมี ฯ |๑๕๗.๒๖๐| จตฺตาโร โลกปาลา เย ๘- อํเสหิ สมธารยุํ เสสา สกฺกาทิกา เทวา กูฏาคาเร สมคฺคหุํ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. อุตฺตราย จ สนฺติเก ฯ ๒ ม. ยุ. สุณนฺตุ ภาสิตํ มยฺหํ ฯ ๓ ม. ยุ.@ปญฺญตฺตึ ฯ ๔ ยุ. สยํ ฯ ๕ ม. คตึ ฯ ยุ. คตํ ฯ ๖ ม. โย จ ปิโย มหามุเน ฯ@๗ ม. ยุ. สีฆมาคจฺฉุ ฯ ๘ ม. ยุ. เต ฯ |๑๕๗.๒๖๑| กูฏาคารานิ สพฺพานิ อาสุํ ปญฺจสตานิ หิ ๑- สรทาทิจฺจวณฺณานิ วิสุกมฺมกตานิ หิ ฯ |๑๕๗.๒๖๒| สพฺพา ตหึ ๒- ภิกฺขุนิโย อาสุํ มญฺเจสุ สายิตา เทวานํ ขนฺธมารุยฺห นิยฺยนฺติ อนุปุพฺพโส ฯ |๑๕๗.๒๖๓| สพฺพโส ฉาทิตํ อาสิ วิตาเนน นภตฺตลํ สตารา จนฺทสุรา จ ลญฺฉิตา กนกามยา ฯ |๑๕๗.๒๖๔| ปฏากา อุสฺสิตาเนกา จิตฺตกา ๓- ปุปฺผกญฺจุกา โอภคฺคากาสปทุมา ๔- มหิยา ปุปฺผมุคฺคตํ ฯ |๑๕๗.๒๖๕| ทิสฺสนฺติ จนฺทสุริยา วิชฺชลนฺติ จ ตารกา มชฺฌงฺคโตปิจาทิจฺโจ น ตาเปสิ สสี ยถา ฯ |๑๕๗.๒๖๖| เทวา ทิพฺเพหิ คนฺเธหิ มาเลหิ สุรภีหิ จ วาทิเตหิ จ นจฺเจหิ สงฺคีตีหิ จ ปูชยุํ ฯ |๑๕๗.๒๖๗| นาคาสูรา จ พฺรหฺมาโน ยถาสตฺติ ยถาพลํ ปูชยึสุ วินิยฺยนฺติ ๕- นิพฺพุตํ พุทฺธมาตรํ ฯ |๑๕๗.๒๖๘| สพฺพาโย ปุรโต นีตา นิพฺพุตา สุคโตรสา โคตมี นิยฺยเต ปจฺฉา สกฺกตา พุทฺธโปสิกา ฯ |๑๕๗.๒๖๙| ปุรโต เทวมนุชา สนาคาสูรพฺรหฺมกา ปจฺฉา สสาวโก พุทฺโธ ปูชตฺถํ ยาติ มาตุยา ฯ |๑๕๗.๒๗๐| พุทฺธสฺส ปรินิพฺพานํ เนทิสํ อาสิ ยาทิสํ โคตมีปรินิพฺพานํ อติอจฺฉริยํ อหุ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ปิ ฯ ๒ ม. ตาปิ ฯ ๒ ม. ยุ. วิตตา ฯ ๔ ม. โอคตากาสปทุมา ฯ@ยุ. โอคตากาสธูมาว ฯ ๕ ม. จ นิยฺยนฺตึ ฯ ยุ. วินิยฺยนฺตึ ฯ |๑๕๗.๒๗๑| น พุทฺโธ ๑- พุทฺธนิพฺพาเน สารีปุตฺตาทิ ภิกฺขโว พุทฺโธ โคตมินิพฺพาเน สารีปุตฺตาทิกา ยถา ๒- ฯ |๑๕๗.๒๗๒| จิตกานิ กริตฺวาน สพฺพคนฺธมยานิ จ ๓- คนฺธจุณฺณวิกิณฺณานิ ๔- ฌาปยึสุ จ ตา ตหึ ฯ |๑๕๗.๒๗๓| เสสภาคานิ ฑยฺหึสุ อฏฺฐิเสสานิ สพฺพโส อาทนฺโท จ ตทาโวจ สํเวคชนกํ วโจ ฯ |๑๕๗.๒๗๔| โคตมี นิธนํ ยาตา ทฑฺฒญฺจสฺสา สรีรกํ สงฺเกตํ พุทฺธนิพฺพานํ น จิเรน ภวิสฺสติ ฯ |๑๕๗.๒๗๕| ตโต โคตมิธาตูนิ ตสฺสา ปตฺตคตานิ โส อุปนาเมสิ นาถสฺส อานนฺโท พุทฺธโจทิโต ฯ |๑๕๗.๒๗๖| ปาณินา ตานิ ปคฺคยฺห อโวจ อิสิสตฺตโม มหโต สารวนฺตสฺส ยถา รุกฺขสฺส ติฏฺฐโต ฯ |๑๕๗.๒๗๗| โย โส มหตฺตโร ขนฺโธ ปลุชฺเชยฺย อนิจฺจตา ตถา ภิกฺขุนิสงฺฆสฺส โคตมี ปรินิพฺพุตา ฯ |๑๕๗.๒๗๘| อานนฺท ๕- ปสฺส พุทฺธสฺส นิพฺพุตายปิ มาตุยา สรีรมตฺตเสสาย น ๖- โสกปริเทวนา ฯ |๑๕๗.๒๗๙| น โสจิยา ปเรสํ สา ติณฺณสํสารสาครา ปริวชฺชิตสนฺตาปา สีติภูตา สุนิพฺพุตา ฯ |๑๕๗.๒๘๐| ปณฺฑิตาสิ มหาปญฺญา ปุถุปญฺญา ตเถว จ รตฺตญฺญู ภิกฺขุนีนํ สา เอวํ วิญฺญาถ ๗- ภิกฺขโว ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. พุทฺโธ พุทฺธสฺส นิพฺพาเน โน ปฏิยาทิ ภิกฺขโว ฯ ๒ ม. ยุ. ตถา ฯ@๓ ม. ยุ. เต ฯ ๔ ยุ. คนฺธจุณฺณาทิกิณฺณานิ ฯ ๕ ม. ยุ. อโห อจฺฉริยํ มยฺหํ ฯ@๖ ม. ยุ. นตฺถิ โสกปริทฺทโว ฯ ๗ ม. ธาเรถ ฯ ยุ. ชานาถ ฯ |๑๕๗.๒๘๑| อิทฺธิยา ๑- จ วสี อาสิ ทิพฺพาย โสตธาตุยา เจโตปริยญาณสฺส วสี อาสิ จ โคตมี ฯ |๑๕๗.๒๘๒| ปุพฺเพนิวาสมญฺญาสิ ทิพฺพจกฺขุ วิโสธิตํ สพฺพาสวา ปริกฺขีณา นตฺถิ ทานิ ๒- ปุนพฺภโว ฯ |๑๕๗.๒๘๓| อตฺถธมฺมนิรุตฺตีสุ ปฏิภาเณ ตเถว จ ปริสุทฺธํ อหุ ญาณํ ตสฺมา โสจนิยา น สา ฯ |๑๕๗.๒๘๔| อโยฆนหตสฺเสว ชลโต ชาตเวทโส ๓- อนุปุพฺพูปสนฺตสฺส ยถา น ญายเต คติ ฯ |๑๕๗.๒๘๕| เอวํ สมฺมาวิมุตฺตานํ กามพนฺโธฆตารินํ ปญฺญาปาตุํ คติ นตฺถิ ปตฺตานํ อจลํ ปทํ ๔- ฯ |๑๕๗.๒๘๖| อตฺตทีปา ตโต โหถ สติปฏฺฐานโคจรา ภาเวตฺวา สตฺตโพชฺฌงฺคํ ๕- ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสถาติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มหาปชาปติโคตมี ภิกฺขุนี อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ มหาปชาปติโคตมีเถริยา อปทานํ สมตฺตํ ฯ อฏฺฐมํ เขมาเถริยาปทานํ (๑๘) [๑]- [๑] /พุทฺธ./ |๑.๑| พฺรหฺมา จ โลกาธิปตี สหมฺปติ ๑- กตญฺชลี อนธิวรํ อยาจถ สนฺตีธ สตฺตา อปฺปรชกฺขชาติกา เทเสหิ ธมฺมํ อนุกมฺปิมํ ปชนฺติ ฯ |๑.๒| ๒- [ภควา โลกาธิปตี นรุตฺตโม กตญฺชลีพฺรหฺมคเณหิ ยาจิโต สนฺตีธ ธีราปฺปรชกฺขชาติกา เทเสตุ ธมฺมํ อนุกมฺปิมํ ปชํ ฯ |๑.๓| เทเสตุ สุคโต ธมฺมํ เทเสตุ อมตํปทํ โลกานมนุกมฺปาย ธมฺมํ เทเสตุ นายก] ฯ |๑.๔| สมฺปนฺนวิชฺชาจรณสฺส ตาทิโน ชุตินฺธรสฺสนฺติมเทหธาริโน ตถาคตสฺสปฺปฏิปุคฺคลสฺส อุปฺปชฺชิ การุญฺญตา สพฺพสตฺเต ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. สหมฺปตี ฯ ๒ ม. ยุ. อิเม ปาฐา นตฺถิ ฯ ๑- [ตํ สุตฺวา ภควา สตฺถา อิทํ วจนมพฺรวิ] |๑.๕| อปารุตา เต อมตสฺส ทฺวารา เย โสตวนฺโต ปมุญฺจนฺตุ สทฺธํ วิหึสสญฺญี ปคุณํ น ภาสึ ธมฺมํ ปณีตํ มนุเชสุ พฺรเหฺมติ ฯ |๑.๖| ๒- [ภควา ตสฺมึ สมเย เวเนยฺยานํนุกมฺปโก อชปาลนิโคฺรธทุมา ปายาสิ มุนิปุงฺคโว ฯ |๑.๗| อนุกฺกเมน คมเนน พาราณสิมุปาคมิ ตสฺมึ หิ ปลฺลงฺกวเร นิสีทิ ภควา ตทา ฯ |๑.๘| ปญฺจนฺนํ วคฺคิยานญฺจ ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตยิ ทุกฺขํ ทุกฺขสมุปฺปาทํ นิโรธํ มคฺคมุตฺตมํ ฯ |๑.๙| ปวตฺตยิ ตํ ภควา อิสี เต ปญฺจวคฺคิยา อฏฺฐารสโกฏิ ตทา พฺรหฺมเทวคณา สห ฯ |๑.๑๐| ปฐมสฺมึ สนฺนิปาเต ธมฺมาภิสมยา ลภุ โกณฺฑญฺโญ ภทฺทิโย วปฺโป มหานาโม จ อสฺสชิ ฯ |๑.๑๑| วินีตา เตน ปเรน สพฺเพปิ อนุปุพฺพโส อฏฺฐารสโกฏิ ตทา พฺรหฺมเทวคณา สห ฯ |๑.๑๒| ปฐมสฺมึ สนฺนิปาเต โสตาปตฺติผลํ ตทา อนุกฺกเมน คมเนน ราชคหมุปาคมิ ฯ @เชิงอรรถ: ๑-๒ ม. ยุ. อิเม ปาฐา นตฺถิ ฯ |๑.๑๓| เวฬุวนมหาวิหาเร วิหาสิ มุนิปุงฺคโว ตํ สุตฺวา พิมฺพิสาโร จ ภควนฺตมุปสงฺกมิ ฯ |๑.๑๔| เอกาทสนหุเตเนว ปริวารา มหา อหุ ทีปคนฺธธูปมาลาทีนิ ภควนฺตมภิปูชยิ ฯ |๑.๑๕| ตสฺมึ สมาคเมเยว กามาทีนว เทสยิ เทสนาปริโยสาเน ราชานมฺปมุขํ ตทา ฯ |๑.๑๖| จตุราสีติสหสฺสานํ ธมฺมาภิสมโย อหุ ตํ สุตฺวาน ปิตา ราชา [๑]- นว ทูตานิ เปสยิ ฯ |๑.๑๗| นวสหสฺสปริวาเรหิ ปพฺพชฺชํ ยาจเต มุนึ นวสหสฺสปริวารา อรหตฺตมุปาคมุํ ฯ |๑.๑๘| กาฬุทายิ ปริโยสาเน ภิกฺขุเวสํ คเหตฺวา โส สหสฺสปริวาเรหิ ภควนฺตํ นิมนฺตยิ ฯ |๑.๑๙| นิมนฺตมธิวาเสตฺวา มหามคฺคํ ปฏิปชฺชติ วีสติสหสฺสภิกฺขูหิ ปายาสิ สกฺยปุงฺคโว ฯ |๑.๒๐| อนุกฺกเมน คมเนน กปิลวตฺถุมุปาคมิ โรหิณิยา นทีตีเร ปาฏิหารมกาสิ โส ฯ |๑.๒๑| ตสฺมึ ปลฺลงฺกมชฺฌมฺหิ นิสีทิ สกฺยปุงฺคโว มหาเวสฺสนฺตรธมฺมํ เทเสตฺวา ภควา ปิตุ จตุราสีติสหสฺสานํ ธมฺมาภิสมโย อหุ] ฯ @เชิงอรรถ: ๑ โป. ภควนฺตํ นิมนฺตยิ ฯ |๑.๒๒| น เหเต ๑- ชานนฺติ สเทวมนุสฺสา ๒- พุทฺโธ อยํ กีทิสโก นรุตฺตโม อิทฺธิพลํ ปญฺญาพลญฺจ กีทิสํ พุทฺธพลํ โลกหิตสฺส กีทิสํ ฯ |๑.๒๓| น เหเต ๓- ชานนฺติ สเทวมนุสฺสา ๔- พุทฺโธ อยํ อีทิสโก นรุตฺตโม อิทฺธิพลํ ปญฺญาพลญฺจ อีทิสํ ๕- พุทฺธพลํ โลกหิตสฺส อีทิสํ ๖- |๑.๒๔| หนฺทาหํ ทสฺสยิสฺสามิ พุทฺธพลํ อนุตฺตรํ จงฺกมํ มาปยิสฺสามิ นเภ รตนมณฺฑิตํ ฯ |๑.๒๕| ภุมฺมา มหาราชิกา ตาวตึสา ยามา จ เทวา ตุสิตา จ นิมฺมิตา ปรนิมฺมิตา เยปิจ พฺรหฺมกายิกา อานนฺทิตา วิปุลมกํสุ โฆสํ ฯ |๑.๒๖| โอภาสิตา จ ปฐวี สเทวกา ปุถู จ โลกนฺตริกา อสํวุตา ตโม จ ติพฺโพ วิหโต ตทา อหุ ทิสฺวาน อจฺเฉรกปาฏิหีรํ ฯ |๑.๒๗| สเทวคนฺธพฺพมนุสฺสรกฺขเส อาภา อุฬารา วิปุลา อชายถ @เชิงอรรถ: ๑-๓ ย. น โภ เต ฯ ๒-๔ ม. ยุ. สเทวมานุสา ฯ ๕-๖ ม. ยุ. เอทิสํ ฯ อิมสฺมึ โลเก ปรสฺมึ จูภเย อโธปิ อุทฺธํ ติริยญฺจ วิตฺถตํ ฯ |๑.๒๘| สตฺตุตฺตโม อนธิวโร วินายโก สตฺถา อหุ เทว มนุสฺส ปูชิโต มหานุภาโว สต ปุญฺญ ลกฺขโณ ทสฺเสสิ อจฺเฉรกปาฏิหีริยํ ฯ |๑.๒๙| ๑- [ตสฺมึ สมาคเม สตฺถา อพฺภุคฺคนฺตฺวา นเภ ตเล สิเนรุปพฺพตํ รมฺมํ จงฺกมํ มาปยี ชิโน ฯ |๑.๓๐| ทสสหสฺสิโลกธาตุเทวตา ชินสนฺติเก ตถาคตํ นมสฺสิตฺวา พุทฺธปูชํ กรึสุ เต] ฯ |๑.๓๑| โส ยาจิโต เทววเรน จกฺขุมา อตฺถํ สเมกฺขิตฺวา ตทา นรุตฺตโม จงฺกมํ มาปยิ โลกนายโก สุนิฏฺฐิตํ สพฺพรตนนิมฺมิตํ ฯ |๑.๓๒| อิทฺธิ จ อาเทสนานุสาสนี ติปาฏิหีเร ภควา วสี อหุ จงฺกมํ มาปยิ โลกนายโก สุนิฏฺฐิตํ สพฺพรตนนิมฺมิตํ ฯ |๑.๓๓| ทสสหสฺสิโลกธาตุยา สิเนรุปพฺพตุตฺตเม ถมฺเภว ทสฺเสสิ ปฏิปาฏิยา จงฺกเม รตนามเย ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อิเม ปาฐา นตฺถิ ฯ |๑.๓๔| ทสสหสฺสํ ๑- อติกฺกมฺม จงฺกมํ มาปยี ชิโน สพฺพโสวณฺณมยา ปสฺเส จงฺกเม รตนามเย ฯ |๑.๓๕| ตุลาสงฺฆาฏานุวตฺตา ๒- โสวณฺณผลกตฺถกา เวทิกา สพฺพโสวณฺณา ทุภโต ปสฺเสสุ นิมฺมิตา ฯ |๑.๓๖| มณิมุตฺตาวาลุกากิณฺโณ นิมฺมิโต รตนามโย โอภาเสติ ทิสา สพฺพา สตรํสีว อุคฺคโต ฯ |๑.๓๗| ตสฺมึ จงฺกมเน ธีโร ทฺวตฺตึสวรลกฺขโณ วิโรจมาโน สมฺพุทฺโธ จงฺกเม จงฺกมี ชิโน ฯ |๑.๓๘| ทิพฺพํ มนฺทารวํ ปุปฺผํ ปทุมํ ปาริฉตฺตกํ จงฺกมเน โอกิรนฺติ สพฺเพ เทวา สมาคตา ฯ |๑.๓๙| ปสฺสนฺติ ตํ เทวสงฺฆา ทสสหสฺสี สมาคตา นมสฺสมานา นิปตนฺติ ตุฏฺฐหฏฺฐา ปโมทิตา ฯ |๑.๔๐| ตาวตึสา จ ยามา จ ตุสิตา จาปิ เทวตา นิมฺมานรติโน เทวา เย เทวา วสวตฺติโน อุทคฺคจิตฺตา สุมนา ปสฺสนฺติ โลกนายกํ ฯ |๑.๔๑| สเทวคนฺธพฺพมนุสฺสรกฺขสา นาคา สุปณฺณา อถวาปิ กินฺนรา ปสฺสนฺติ ตํ โลกหิตานุกมฺปกํ นเภว อจฺจุคฺคตจนฺทมณฺฑลํ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ... ทสสหสฺสี ฯ ๒ ม. ยุ. ... นุวคฺคา ฯ |๑.๔๒| อาภสฺสรา สุภกิณฺหา เวหปฺผลา อกนิฏฺฐา จ สุสุทฺธสุกฺก วตฺถวสนา ติฏฺฐนฺติ ปญฺชลีกตา ฯ |๑.๔๓| มุญฺจนฺติ ปุปฺผํ ปน ปญฺจวณฺณิกํ มนฺทารวํ ๑- จนฺทนจุณฺณมิสฺสกํ ๒- ภมนฺติ เจลานิ จ อมฺพเร ตทา อโห ชิโน โลกหิตานุกมฺปโก ฯ |๑.๔๔| ตุวํ สตฺถา จ เกตุ จ ธโช ยูโป จ ปาณินํ ปรายโน ปติฏฺฐา จ ทีโป จ ทิปทุตฺตโม ฯ |๑.๔๕| ทสสหสฺสิโลกธาตุยา เทวตาโย มหิทฺธิกา ปริวาเรตฺวา นมสฺสนฺติ ตุฏฺฐหฏฺฐา ปโมทิตา ฯ |๑.๔๖| เทวตา เทวกญฺญา จ ปสนฺนา ตุฏฺฐมานสา ปญฺจวณฺณิกปุปฺเผหิ ปูชยนฺติ นราสภํ ฯ |๑.๔๗| ปสฺสนฺติ ตํ เทวสงฺฆา ปสนฺนา ตุฏฺฐมานสา ปญฺจวณฺณิกปุปฺเผหิ ปูชยนฺติ นราสภํ ฯ |๑.๔๘| อโห อจฺฉริยํ โลเก อพฺภูตํ โลมหํสนํ น เมทิสํ ภูตปุพฺพํ อจฺเฉรํ โลมหํสนํ ฯ |๑.๔๙| สกสกมฺหิ ภวเน นิสีทิตฺวาน เทวตา หสนฺติ ตา มหาหสิตํ ทิสฺวานจฺเฉรกํ นเภ ฯ |๑.๕๐| อากาสฏฺฐา จ ภุมฺมฏฺฐา ติโณสธินิวาสิโน ๓- กตญฺชลี นมสฺสนฺติ ตุฏฺฐหฏฺฐา ปโมทิตา ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. มนฺทาวรํ ฯ ๒ ม. ยุ. ..มิสฺสิตํ ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ@๓ ม. ยุ. ติณปนฺถนิวาสิโน ฯ |๑.๕๑| เยปิ ทีฆายุกา นาคา ปุญฺญวนฺโต มหิทฺธิกา ปโมทิตา นมสฺสนฺติ ปูชยนฺติ นรุตฺตมํ ฯ |๑.๕๒| สงฺคีติโย ปวตฺตนฺติ อมฺพเร อนิลญฺชเส จมฺมนทฺธานิ วาเทนฺติ ทิสฺวานจฺเฉรกํ นเภ ฯ |๑.๕๓| สงฺขา จ ปณวา เจว อโถปิ เทณฺฑิมา พหู อนฺตลิกฺขสฺมึ วชฺชยนฺติ ทิสฺวานจฺเฉรกํ นเภ ฯ |๑.๕๔| อพฺภูโต วต โน อชฺช อุปฺปชฺชิ โลมหํสโน ธุวมตฺถสิทฺธึ ลภาม ขโณ โน ปฏิปาฏิโต ฯ |๑.๕๕| พุทฺโธติ เตสํ สุตฺวาน ปีติ อุปฺปชฺชิ ตาวเท พุทฺโธ พุทฺโธติ กถยนฺตา ติฏฺฐนฺติ ปญฺชลีกตา ฯ |๑.๕๖| หิงฺการํ ๑- สาธุการญฺจ อุกฺกุฏฺฐิสมฺปนาทนํ ๒- ปชา จ วิวิธา คคเน วตฺตนฺติ ปญฺชลีกตา ฯ |๑.๕๗| คายนฺติ เสเฬนฺติ จ วาทยนฺติ จ ภุชานิปฺโผเฏนฺติ ๓- จ นจฺจยนฺติ จ มุญฺจนฺติ ปุปฺผํ ปน ปญฺจวณฺณิกํ มนฺทารวํ จนฺทนจุณฺณมิสฺสกํ ฯ |๑.๕๘| ยถา ตุยฺหํ มหาวีร ปาเทสุ จกฺกลกฺขณํ ธชํ วชิรปฏากํ วฑฺฒมานงฺกุสาปิตํ ฯ |๑.๕๙| รูเป สีเล สมาธิมฺหิ ปญฺญาย จ อสาทิโส วิมุตฺติยา อสมสโม ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตเน ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. หิงฺการา ฯ ยุ. ภิงฺการํ ฯ ๒ ม. .. สมฺปหํสนํ ฯ ยุ. .. สมฺปสาทนํ ฯ@๓ ม. ยุ. โปเฐนฺติ ฯ |๑.๖๐| ทสนาคพลํ กาเย ตุยฺหํ ปากติกํ พลํ อิทฺธิพเลน อสโม ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตเน ฯ |๑.๖๑| เอวํ สพฺพคุณูเปตํ สพฺพงฺค สมุปาคตํ มหามุนึ การุณิกํ โลกนาถํ นมสฺสถ ฯ |๑.๖๒| อภิวาทนํ โถมนญฺจ วนฺทนญฺจ ปสํสนํ นมสฺสนญฺจ ปูชญฺจ สพฺพํ อรหสี ตุวํ ฯ |๑.๖๓| เย เกจิ โลเก วนฺทเนยฺยา วนฺทนํ อรหนฺติ เย สพฺพเสฏฺโฐ มหาวีร สทิโส เต น วิชฺชติ ฯ |๑.๖๔| สารีปุตฺโต มหาปญฺโญ สมาธิชฺฌานโกวิโท คิชฺฌกูเฏ ฐิโตเยว ปสฺสติ โลกนายกํ ฯ |๑.๖๕| สุผุลฺลํ สาลราชํว จนฺทํว คคเน ยถา มชฺฌนฺติเกว สุริยํ โอโลเกติ นราสภํ ฯ |๑.๖๖| ชลนฺตํ ทีปรุกฺขํว ตรุณสุริยํว อุคฺคตํ พฺยามปฺปภานุรญฺชิตํ ปสฺสติ โลกนายกํ ฯ |๑.๖๗| ปญฺจนฺนํ ภิกฺขุสตานํ กตกิจฺจาน ตาทินํ ขีณาสวานํ วิมลานํ ขเณน สนฺนิปาตยิ ฯ |๑.๖๘| โลกปฺปสาทนํ นาม ปาฏิหีรํ นิทสฺสยิ อเมฺหปิ ตตฺถ คนฺตฺวาน วนฺทิสฺสาม มยํ ชินํ ฯ |๑.๖๙| เอถ สพฺเพ คมิสฺสาม ปุจฺฉิสฺสาม มยํ ชินํ กงฺขํ วิโนทยิสฺสาม ปสฺสิตฺวา โลกนายกํ ฯ |๑.๗๐| สาธูติ เต ปฏิสฺสุตฺวา นิปกา สํวุตินฺทฺริยา ปตฺตจีวรมาทาย ตรมานา อุปาคมุํ ฯ |๑.๗๑| ขีณาสเวหิ วิมเลหิ ทนฺเตหิ อุตฺตเม ทเม สารีปุตฺโต มหาปญฺโญ อิทฺธิยา อุปสงฺกมิ ฯ |๑.๗๒| เตหิ ภิกฺขูหิ ปริวุโต สารีปุตฺโต มหาคณี ลิฬนฺโต ๑- เทโวว คคเน อิทฺธิยา อุปสงฺกมิ ฯ |๑.๗๓| อุกฺกาสิตญฺจ ขิปิตญฺจ อชฺฌุเปกฺขิตฺวาน สุพฺพตา สคารวา สปฺปติสฺสา สมฺพุทฺธํ อุปสงฺกมุํ ฯ |๑.๗๔| อุปสงฺกมิตฺวา ปสฺสนฺติ สยมฺภุํ โลกนายกํ นเภ อจฺจุคฺคตํ วีรํ จนฺทํว คคเน ยถา ฯ |๑.๗๕| ชลนฺตํ ทีปรุกฺขํว วิชฺชุว คคเน ยถา มชฺฌนฺติเกว สุริยํ ปสฺสนฺติ โลกนายกํ ฯ |๑.๗๖| ปญฺจภิกฺขุสตา สพฺเพ ปสฺสนฺติ โลกนายกํ รหทมิว วิปฺปสนฺนํ สุผุลฺลํ ปทุมํ ยถา ฯ |๑.๗๗| อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวาน ตุฏฺฐหฏฺฐา ปโมทิตา นมสฺสมานา นิปตนฺติ สตฺถุโน จกฺกลกฺขเณ ฯ |๑.๗๘| สารีปุตฺโต มหาปญฺโญ โกรณฺฑสมสาทิโส สมาธิชฺฌานกุสโล วนฺทติ โลกนายกํ ฯ |๑.๗๙| คชฺชิโต กาลเมโฆว นีลุปฺปลสมสาทิโส อิทฺธิพเลน อสโม โมคฺคลฺลาโน มหิทฺธิโก ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ลฬนฺโต ฯ |๑.๘๐| มหากสฺสปเถโรปิ อุคฺคตกนกสนฺนิโภ ธูตคุเณ อคฺคนิกฺขิตฺโต โถมิโต สตฺถุวณฺณิโต ฯ |๑.๘๑| ทิพฺพจกฺขูน โย อคฺโค อนุรุทฺโธ มหาคณี ญาติเสฏฺโฐ ภควโต อวิทูเรว ติฏฺฐติ ฯ |๑.๘๒| อาปตฺติอนาปตฺติยา สเตกิจฺฉาย โกวิโท วินเย อคฺคนิกฺขิตฺโต อุปาลิ สตฺถุวณฺณิโต ฯ |๑.๘๓| สุขุมนิปุณตฺถปฏิวิทฺโธ กถิกานํ ปวโร คณี อิสิ มนฺตานิยา ปุตฺโต ปุณฺโณ นามาติ วิสฺสุโต ฯ |๑.๘๔| เอเตสํ จิตฺตมญฺญาย โอปมฺมกุสโล มุนิ กงฺขจฺเฉโท มหาวีโร กเถสิ อตฺตโน คุณํ ฯ |๑.๘๕| จตฺตาโร เต อสงฺเขยฺยา โกฏิ เยสํ น นายติ สตฺตกาโย จ อากาโส จกฺกวาฬา อนนฺตกา |๑.๘๖| พุทฺธญาณํ อปฺปเมยฺยํ น สกฺกา เอเต วิชานิตุํ ฯ กิเมตํ อจฺฉริยํ โลเก ยํ เม อิทฺธิวิกุพฺพนํ |๑.๘๗| อญฺเญ พหู อจฺฉริยา อพฺภูตา โลมหํสนา ฯ ยทาหํ ตุสิเต กาเย สนฺตุสิโต นามหํ ตทา |๑.๘๘| ทสสหสฺสี สมาคมฺม ยาจนฺติ อญฺชลี มมํ ฯ กาโลยํ เต มหาวีร อุปฺปชฺช มาตุกุจฺฉิยํ |๑.๘๙| สเทวกํ ตารยนฺโต พุชฺฌสฺสุ อมตํปทํ ฯ ตุสิตา กายา จวิตฺวาน ยทา โอกฺกมิ กุจฺฉิยํ |๑.๙๐| ทสสหสฺสี โลกธาตุ กมฺปติ ๑- ธรณี ตทา ฯ ยทาหํ มาตุกุจฺฉิโต สมฺปชาโนว นิกฺขมึ |๑.๙๑| สาธุการํ ปวตฺตนฺติ ทสสหสฺสี ปกมฺปถ ฯ โอกฺกนฺติ เม สโม นตฺถิ ชาติโต อภินิกฺขเม |๑.๙๒| สมฺโพธิยํ อหํ เสฏฺโฐ ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตเน ฯ อโห อจฺฉริยํ โลเก พุทฺธานํ คุณมหนฺตตา |๑.๙๓| ทสสหสฺสี โลกธาตุ ฉปฺปการํ ปกมฺปถ โอภาโส จ มหา อาสิ อจฺเฉรํ โลมหํสนํ ฯ |๑.๙๔| ภควา จ ตมฺหิ สมเย โลกเชฏฺโฐ นราสโภ สเทวกํ ทสฺสยนฺโต อิทฺธิยา จงฺกมี ชิโน ฯ |๑.๙๕| จงฺกเม จงฺกมนฺโตว กเถสิ โลกนายโก อนฺตรา น นิวตฺเตติ จตุหตฺเถ จงฺกเม ยถา ฯ |๑.๙๖| สารีปุตฺโต มหาปญฺโญ สมาธิชฺฌานโกวิโท ปญฺญาย ปารมิปฺปตฺโต ปุจฺฉติ โลกนายกํ ฯ |๑.๙๗| กีทิโส เต มหาวีร อภินีหาโร นรุตฺตม กิมฺหิ กาเล ตยา วีร ปตฺถิตา โพธิมุตฺตมา ฯ |๑.๙๘| ทานํ สีลญฺจ เนกฺขมฺมํ ปญฺญาวิริยญฺจ กีทิสํ ขนฺติสจฺจมธิฏฺฐานํ เมตฺตูเปกฺขา จ กีทิสา ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. กมฺปิตฺถ ฯ |๑.๙๙| ทสปารมี มหาวีร กีทิสา โลกนายก กถํ อุปปารมี ปุณฺณา ปรมตฺถปารมี กถํ ฯ |๑.๑๐๐| ๑- [กติกมฺมอธิฏฺฐาย อธิปติ จ กีทิสา กีทิสา ปารมี โหนฺติ ธีรา โลกสฺมิ กีทิสา ฯ |๑.๑๐๑| เมตฺตา กรุณา มุทิตา อุเปกฺขา จาปิ กีทิสา กีทิสํ พุทฺธธมฺมานํ เกวลํ ปริปูรย] |๑.๑๐๒| ตสฺส ปุฏฺโฐ วิยากาสิ กรวีกมธุรคิโร นิพฺพาปยนฺโต หทยํ หาสยนฺโต สเทวกํ ฯ |๑.๑๐๓| อตีตพุทฺธาน ชินาน เทสิตํ นิกีฬิตํ พุทฺธปรมฺปราคตํ ปุพฺเพ นิวาสานุคตาย พุทฺธิยา ปกาสยี โลกหิตํ สเทวเก ฯ |๑.๑๐๔| ปีติปาโมชฺชชนนํ โสกสลฺลวิโนทนํ สพฺพสมฺปตฺติปฏิลาภํ จิตฺตํ กตฺวา สุณาถ เม ฯ |๑.๑๐๕| มทนิมฺมทนํ โสกนุทํ สํสารปริโมจนํ สพฺพทุกฺขกฺขยํ มคฺคํ สกฺกจฺจํ ปฏิปชฺชถาติ ฯ รตนจงฺกมนกณฺโฑ นิฏฺฐิโต ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อิเม ปาฐา นตฺถิ ฯ ปฐโม ทีปงฺกรพุทฺธวํโส [๑]- ตฬากํ น โทโส ตฬากสฺส โส ฯ |๒.๑๕| เอวํ กิเลสมลโธวนํ วิชฺชนฺเต อมตนฺตเฬ น คเวสติ ตฬากํ น โทโส อมตนฺตเฬ ฯ |๒.๑๖| ยถา อรีหิ ปริรุทฺโธ วิชฺชนฺเต คมนํปเถ น ปลายติ โส ปุริโส น โทโส อญฺชสสฺส โส ฯ |๒.๑๗| เอวํ กิเลสปริรุทฺโธ วิชฺชมาเน สิเว ปเถ น คเวสติ ตํ มคฺคํ น โทโส สิวมญฺชเส ฯ |๒.๑๘| ยถา พฺยาธิโก ปุริโส วิชฺชมาเน ติกิจฺฉเก น ติกิจฺฉาเปติ ตํ พฺยาธึ น โส โทโส ติกิจฺฉเก ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ตํ ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ |๒.๑๙| เอวํ กิเลสพฺยาธีหิ ทุกฺขิโต ปริปีฬิโต น คเวสติ อาจริยํ น โส โทโส วินายเก ฯ |๒.๒๐| ๑- [ยนฺนูนิมํ ปูติกายํ นานากุณปปูริตํ ฉฑฺฑยิตฺวาน คจฺเฉยฺยํ อนเปกฺโข อนตฺถิโก] ฯ |๒.๒๑| ยถาปิ กุณปํ ปุริโส กณฺเฐ พนฺธํ ชิคุจฺฉิยํ โมจยิตฺวาน คจฺเฉยฺย สุขี เสรี สยํ วสี ฯ |๒.๒๒| ตเถวิมํ ปูติกายํ นานากุณปสญฺจยํ ฉฑฺฑยิตฺวาน คจฺเฉยฺยํ อนเปกฺโข อนตฺถิโก ฯ |๒.๒๓| ยถา อุสฺสาสฐานมฺหิ ๒- กรีสํ นรนาริโย ฉฑฺฑยิตฺวาน คจฺฉนฺติ อนเปกฺขา อนตฺถิกา ฯ |๒.๒๔| เอวเมวาหํ อิมํ กายํ นานากุณปปูริตํ ฉฑฺฑยิตฺวาน คจฺฉิสฺสํ วจฺจํ กตฺวา ยถา กุฏึ ฯ |๒.๒๕| ยถาปิ ชชฺชรํ นาวํ ปลุตฺตํ ๓- อุทกคาหินึ สามิกา ๔- ฉฑฺฑยิตฺวาน อนเปกฺขา อนตฺถิกา ฯ |๒.๒๖| เอวเมวาหํ อิมํ กายํ นวจฺฉิทฺทํ ธุวสฺสวํ ฉฑฺฑยิตฺวาน คจฺฉิสฺสํ ชิณฺณนาวํว สามิกา ฯ |๒.๒๗| ยถา ปุริโส โจเรหิ คจฺฉนฺโต ภณฺฑมาทิย ภณฺฑจฺเฉทภยํ ทิสฺวา ฉฑฺฑยิตฺวาน คจฺฉติ ฯ |๒.๒๘| เอวเมว อยํ กาโย มหาโจรสโม วิย ปหายิมํ คมิสฺสามิ กุสลจฺเฉทนา ภยา ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อิเม ปาฐา นตฺถิ ฯ ๒ ม. ยุ. อุจฺจารฏฺฐานมฺหิ ฯ ๓ ม. ยุ. ปลุคฺคํ ฯ@๔ ม. ยุ. สามี ฉฑฺเฑตฺวา คจฺฉนฺติ ฯ |๒.๒๙| เอวาหํ จินฺตยิตฺวาน เนกโกฏิสตํ ธนํ นาถานาถานํ ทตฺวาน หิมวนฺตํ อุปาคมึ ฯ |๒.๓๐| หิมวนฺตสฺสาวิทูเร ธมฺมิโก นาม ปพฺพโต อสฺสโม สุกโต มยฺหํ ปณฺณสาลา สุมาปิตา ฯ |๒.๓๑| จงฺกมํ ตตฺถ มาเปสึ ปญฺจโทสวิวชฺชิตํ อฏฺฐคุณสมุเปตํ อภิญฺญาพลมาหรึ ฯ |๒.๓๒| สาฏกํ ปชหึ ตตฺถ นวโทสมุปาคตํ วากจีรํ นิวาเสสึ ทฺวาทสคุณมุปาคตํ ฯ |๒.๓๓| อฏฺฐโทสสมากิณฺณํ ปชหึ ปณฺณสาลกํ อุปาคมึ รุกฺขมูลํ คุเณหิ ๑- ทสหุปาคตํ ฯ |๒.๓๔| วาปิตํ โรปิตํ ธญฺญํ ปชหึ นิรวเสสโต อเนกคุณสมฺปนฺนํ ปวตฺตผลมาทยึ ฯ |๒.๓๕| ตตฺถปฺปธานํ ปทหึ นิสชฺชฏฺฐานจงฺกเม อพฺภนฺตรมฺหิ สตฺตาเห อภิญฺญาพลปาปุณึ ฯ |๒.๓๖| เอวํ เม สิทฺธิปตฺตสฺส วสีภูตสฺส สาสเน ทีปงฺกโร นาม ชิโน อุปฺปชฺชิ โลกนายโก ฯ |๒.๓๗| อุปฺปชฺชนฺเต จ ชายนฺเต พุชฺฌนฺเต ธมฺมเทสเน จตุโร นิมิตฺเต นาทฺทสํ ฌานรติสมปฺปิโต ฯ |๒.๓๘| ปจฺจนฺตเทสวิสเย นิมนฺเตตฺวา ตถาคตํ ตสฺส อาคมนํ มคฺคํ โสเธนฺติ ตุฏฺฐมานสา ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. คุเณ ฯ |๒.๓๙| อหนฺเตน สมเยน นิกฺขมิตฺวา สกสฺสมา ธุนนฺโต วากจีรานิ คจฺฉามิ อมฺพเร ตทา ฯ |๒.๔๐| เวทชาตํ ชนํ ทิสฺวา ตุฏฺฐหฏฺฐํ ปโมทิตํ โอโรหิตฺวาน คคนา มนุสฺเส ปุจฺฉิ ตาวเท ฯ |๒.๔๑| ตุฏฺฐหฏฺโฐ ปมุทิโต เวทชาโต มหาชโน กสฺส โสธิยตี ๑- มคฺโค อญฺชสํ วฏุมายนํ ฯ |๒.๔๒| เต เม ปุฏฺฐา วิยากํสุ พุทฺโธ โลเก อนุตฺตโร ทีปงฺกโร นาม ชิโน อุปฺปชฺชิ โลกนายโก |๒.๔๓| ตสฺส โสธิยเต ๒- มคฺโค อญฺชสํ วฏุมายนํ ฯ พุทฺโธติ มม ๓- สุตฺวาน ปีติ อุปฺปชฺชิ ตาวเท |๒.๔๔| พุทฺโธ พุทฺโธติ กถยนฺโต โสมนสฺสํ ปเวทยึ ฯ ตตฺถ ฐตฺวา วิจินฺเตสึ ตุฏฺโฐ สํวิคฺคมานโส |๒.๔๕| อิธ วีชานิ โรปิสฺสํ ขโณ เว มา อุปจฺจคา ฯ ยทิ พุทฺธสฺส โสเธถ เอโกกาสํ ททาถ เม |๒.๔๖| อหํปิ โสธยิสฺสามิ อญฺชสํ วฏุมายนํ ฯ อทํสุ เต มโมกาเส ๔- โสเธตุํ อญฺชสํ ตทา |๒.๔๗| พุทฺโธ พุทฺโธติ จินฺเตนฺโต มคฺคํ โสเธมหนฺตทา ฯ อนิฏฺฐิเต มโมกาเส ทีปงฺกโร มหามุนิ |๒.๔๘| จตูหิ สตสหสฺเสหิ ฉฬภิญฺเญหิ ตาทิหิ ขีณาสเวหิ วิมเลหิ ปฏิปชฺชิ อญฺชสํ ชิโน ฯ @เชิงอรรถ: ๑-๒ ม. ยุ. โสธียติ ฯ ๓ ม. วจนํ ฯ ๔ ม. ยุ. มโมกาสํ ฯ |๒.๔๙| ปจฺจุคฺคมนา วตฺตนฺติ วชฺชนฺติ เภริโย พหู อาโมทิตา นรมรู สาธุการํ ปวตฺตยุํ ฯ |๒.๕๐| เทวา มนุสฺเส ปสฺสนฺติ มนุสฺสา ๑- ปสฺสนฺติ เทวตา อุโภปิ เต ปญฺชลิกา อนุยนฺติ ตถาคตํ ฯ |๒.๕๑| เทวา ทิพฺเพหิ ตุริเยหิ มนุสฺสา มานุสเกหิ ๒- จ อุโภปิ เต วชฺชยนฺตา อนุยนฺติ ตถาคตํ ฯ |๒.๕๒| ทิพฺพํ มนฺทารวํ ปุปฺผํ ปทุมํ ปาริฉตฺตกํ ทิโสทิสํ โอกิรนฺติ ๓- อากาเส นภคา ๔- มรู ฯ |๒.๕๓| ทิพฺพํ จนฺทนจุณฺณญฺจ วรคนฺธญฺจ เกวลํ ทิโสทิสํ โอกิรนฺติ ๓- อากาเส นภคา ๔- มรู ฯ |๒.๕๔| จมฺปกํ สลฬํ นีปํ นาคปุนฺนาคเกตกํ ทีโสทิสํ โอกิรนฺติ ๓- ภูมิตลคตา นรา ฯ |๒.๕๕| เกเส มุญฺจิตฺวาหํ ตตฺถ วากจีรํ จ จมฺมกํ กลเล ปตฺถริตฺวาน อวกุชฺโช นิปชฺชหํ ฯ |๒.๕๖| อกฺกมิตฺวาน มํ พุทฺโธ สห สิสฺเสหิ คจฺฉตุ มา นํ กลลํ ๕- อกฺกมิตฺถ หิตาย เม ภวิสฺสติ ฯ |๒.๕๗| ปฐวิยํ นิปนฺนสฺส เอวํ เม อาสิ เจตโส อิจฺฉมาโน อหํ อชฺช กิเลเส ฌาปเย มม ฯ |๒.๕๘| กึ เม อญฺญาตเวเสน ธมฺมํ สจฺฉิกเตนิธ สพฺพญฺญุตํ ปาปุณิตฺวา มุตฺโต ๖- โมเจ สเทวเก ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. มนุสฺสาปิ จ เทวตา ฯ ๒ ม. มานุเสหิ จ ฯ ๓ ม. ยุ. อุกฺขิปนฺติ ฯ@๔ ม. อากาสนภคตา ฯ ๕ ม. ยุ. กลเล ฯ ๖ ม. ยุ. พุทฺโธ เหสฺสํ ... ฯ |๒.๕๙| กึ เม เอเกน ติณฺเณน ปุริเสน ถามทสฺสินา สพฺพญฺญุตํ ปาปุณิตฺวา สนฺตาเรสฺสํ สเทวเก ๑- ฯ |๒.๖๐| อิมินา เม อธิกาเรน กเตน ปุริสุตฺตเม สพฺพญฺญุตํ ปาปุณามิ ๒- ตาเรมิ ชนตํ พหุํ ฯ |๒.๖๑| สํสารโสตํ ฉินฺทิตฺวา วิทฺธํเสตฺวา ตโย ภเว ธมฺมนาวํ สมารุยฺห สนฺตาเรสฺสํ สเทวเก ฯ |๒.๖๒| ทีปงฺกโร โลกวิทู อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห อุสฺสีสเก มํ ฐตฺวาน อิทํ วจนมพฺรวิ ฯ |๒.๖๓| ปสฺสถ อิมํ ตาปสํ ชฏิลํ อุคฺคตาปนํ อปริเมยฺเย อิโต กปฺเป พุทฺโธ โลเก ภวิสฺสติ ฯ |๒.๖๔| อหุ ๓- กปิลวฺหยา รมฺมา นิกฺขมิตฺวา ตถาคโต ปธานํ ปทหิตฺวาน กตฺวา ทุกฺกรการิกํ ๔- ฯ |๒.๖๕| อชปาลรุกฺขมูลสฺมึ นิสีทิตฺวา ตถาคโต ตตฺถ ปายาสํ ปคฺคยฺห เนรญฺชรมุเปหิติ ฯ |๒.๖๖| เนรญฺชราย ตีรมฺหิ ปายาสํ อทิ ๕- โส ชิโน ปฏิยตฺตวรมคฺเคน โพธิมูลมฺหิ เอหิติ ฯ |๒.๖๗| ตโต ปทกฺขิณํ กตฺวา โพธิมณฺฑํ อนุตฺตรํ อสฺสตฺถรุกฺขมูลมฺหิ พุชฺฌิสฺสติ มหายโส ฯ |๒.๖๘| อิมสฺส ชนิกา มาตา มายา นาม ภวิสฺสติ ปิตา สุทฺโธทโน นาม อยํ เหสฺสติ โคตโม ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. สเทวกํ ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ ๒ ม. ปาปุณิตฺวา ฯ ๓ ยุ. อถ ฯ@๔ ยุ. ... การิยํ ฯ ๕ ม. อท ฯ ยุ. อาทา ฯ |๒.๖๙| โกลิโต อุปติสฺโส จ อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวกา อนาสวา วีตราคา ๑- สนฺตจิตฺตา สมาหิตา อานนฺโท นามุปฏฺฐาโก อุปฏฺฐิสฺสติมํ ชินํ ฯ |๒.๗๐| เขมา อุปฺปลวณฺณา จ อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวิกา อนาสวา วีตราคา สนฺตจิตฺตา สมาหิตา ฯ |๒.๗๑| โพธิ ตสฺส ภควโต อสฺสตฺโถติ ปวุจฺจติ จิตฺโต จ หตฺถาฬวโก อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐกา ฯ |๒.๗๒| นนฺทมาตา จ อุตฺตรา อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐิกา อายุ ๒- วสฺสสตํ ตสฺส โคตมสฺส ๓- ยสสฺสิโน ฯ |๒.๗๓| อิทํ สุตฺวาน วจนํ อสมสฺส มเหสิโน อโมทิตา นรมรู พุทฺธวีชงฺกุโร ๔- อยํ ฯ |๒.๗๔| อุกฺกุฏฺฐิสทฺทา วตฺตนฺติ อปฺโผเฏนฺติ หสนฺติ จ กตญฺชลี นมสฺสนฺติ ทสสหสฺสี สเทวกา ฯ |๒.๗๕| ยทิมสฺส โลกนาถสฺส วิรชฺฌิสฺสาม สาสนํ อนาคตมฺหิ อทฺธาเน เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ ฯ |๒.๗๖| ยถา มนุสฺสา นทึ ตรนฺตา ปฏิติตฺถํ วิรชฺฌิย เหฏฺฐาติตฺถํ ๕- คเหตฺวาน อุตฺตรนฺติ มหานทึ ฯ |๒.๗๗| เอวเมว มยํ สพฺเพ ยทิ มุญฺจามิมํ ชินํ อนาคตมฺหิ อทฺธาเน เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. วีตมลา ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ ๒-๓ ม. ยุ. อิทํ ปาททฺวยํ นตฺถิ ฯ@๔ ม. พุทฺธวีชํ กิร อยํ ฯ ๕ ม. ยุ. ... ติตฺเถ ฯ |๒.๗๘| ทีปงฺกโร โลกวิทู อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห มม กมฺมํ ปกิตฺเตตฺวา ทกฺขิณปาทมุทฺธริ ฯ |๒.๗๙| เย ตตฺถ อาสุํ ชินปุตฺตา สพฺเพ ปทกฺขิณมกํสุ มํ เทวา มนุสฺสา อสุรา ยกฺขา ๑- อภิวาเทตฺวาน ปกฺกมุํ ฯ |๒.๘๐| ทสฺสนํ เม อติกฺกนฺเต สสงฺเฆ โลกนายเก สยนา วุฏฺฐหิตฺวาน ปลฺลงฺกํ อาภุชึ ตทา ฯ |๒.๘๑| สุเขน สุขิโต โหมิ ปาโมชฺเชน ปโมทิโต ปีติยา จ อภิสฺสนฺโน ปลฺลงฺกํ อาภุชึ ตทา ฯ |๒.๘๒| ปลฺลงฺเกน นิสีทิตฺวา เอวํ จินฺเตสิหํ ตทา วสีภูโต อหํ ฌาเน อภิญฺญาปารมิงฺคโต ๒- ฯ |๒.๘๓| สหสฺสิยมฺหิ โลกมฺหิ อิสโย นตฺถิ เม สมา อสโม อิทฺธิธมฺเมสุ อลภึ อีทิสํ สุขํ ฯ |๒.๘๔| ปลฺลงฺกาภุชเน มยฺหํ ทสสหสฺสาธิวาสิโน มหานาทํ ปวตฺเตสุํ ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๘๕| ยา ปุพฺเพ โพธิสตฺตานํ ปลฺลงฺกวรมาภุเช นิมิตฺตานิ ปทิสฺสนฺติ ตานิ อชฺช ปทิสฺสเร ฯ |๒.๘๖| สีตํ พฺยาปคตํ ๓- โหติ อุณฺหญฺจ อุปสมฺมติ ตานิ อชฺช ปทิสฺสนฺติ ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๘๗| ทสสหสฺสี โลกธาตุ นิสฺสทฺทา โหติ นิรากุลา ตานิ อชฺช ปทิสฺสนฺติ ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. จ ฯ ๒ ม. ยุ. อภิญฺญาสุ ฯ ๓ ม. พฺยปคตํ ฯ |๒.๘๘| มหาวาตา น วายนฺติ น สนฺทนฺติ สวนฺติโย ตานิ อชฺช ปทิสฺสนฺติ ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๘๙| ถลชา ชลชา ๑- ปุปฺผา สพฺเพ ปุปฺผนฺติ ตาวเท เตปชฺช ปุปฺผิตา สพฺเพ ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๙๐| ลตา วา ยทิวา รุกฺขา ผลํ ธาเรนฺติ ตาวเท เตปชฺช ผลิตา สพฺเพ ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๙๑| อากาสฏฺฐา จ ภุมฺมฏฺฐา รตนา โชตนฺติ ตาวเท เตปชฺช รตนา โชตนฺติ ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๙๒| มานุสฺสิกา จ ทิพฺพา จ ตุริยา วชฺชนฺติ ตาวเท เตปชฺชุโภ อภิรวนฺติ ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๙๓| วิจิตฺตปุปฺผา คคนา อภิวสฺสนฺติ ตาวเท เตปิ อชฺช ปทิสฺสนฺติ ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๙๔| มหาสมุทฺโท อาภุชติ ทสสหสฺสี ปกมฺปติ เตปชฺชุโภ อภิรวนฺติ ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๙๕| นิรเย ทสสหสฺสา อคฺคี นิพฺพนฺติ ตาวเท เตปชฺช นิพฺพุตา อคฺคี ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๙๖| วิมโล โหติ สุริโย สพฺพา ทิสฺสนฺติ ตารกา เตปิ อชฺช ปทิสฺสนฺติ ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๙๗| อโนวุฏฺเฐน อุทกํ มหิยา อุพฺภิชฺชิ ตาวเท ตํปชฺชุพฺภิชฺชเต มหิยา ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. ทกชา ฯ |๒.๙๘| ตาราคณา วิโรจนฺติ นกฺขตฺตา คคนมณฺฑเล วิสาขา จนฺทิมายุตฺตา ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๙๙| วิลาสยา ทรีสยา นิกฺขมนฺติ สกาสยา เตปชฺช อาสยา ฉุทฺธา ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๑๐๐| น โหติ อรติ สตฺตานํ สนฺตุฏฺฐา โหนฺติ ตาวเท เตปชฺช สพฺเพ สนฺตุฏฺฐา ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๑๐๑| โรคา ตนูปสมฺมนฺติ ชิฆจฺฉา จ วินสฺสติ ตานิปชฺช ปทิสฺสนฺติ ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๑๐๒| ราโค ตทา ตนุ โหติ โทโส โมโห วินสฺสติ เตปชฺช วิคตา สพฺเพ ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๑๐๓| ภยํ ตทา น ภวติ อชฺชเปตํ ปทิสฺสติ เตน ลิงฺเคน ชานาม ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๑๐๔| รโชนุทฺธํสติ อุทฺธํ อชฺชเปตํ ปทิสฺสติ เตน ลิงฺเคน ชานาม ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๑๐๕| อนิฏฺฐคนฺโธ ปกฺกมติ ทิพฺพคนฺโธ ปวายติ โสปชฺช วายติ คนฺโธ ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๑๐๖| สพฺเพ เทวา ปทิสฺสนฺติ ฐเปตฺวา จ อรูปิโน เตปชฺช สพฺเพ ทิสฺสนฺติ ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๑๐๗| ยาวตา นิรยา นาม สพฺเพ ทิสฺสนฺติ ตาวเท เตปชฺช สพฺเพ ทิสฺสนฺติ ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๑๐๘| กุฏา ๑- กวาฏา เสลา จ น โหนฺตาวรณา ตทา อากาสภูตา เตปชฺช ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๑๐๙| จุติ จ อุปปตฺติ จ ขเณ ตสฺมึ น วิชฺชติ ตานิ อชฺช ปทิสฺสนฺติ ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๑๑๐| ๒- [อิเม นิมิตฺตา ทิสฺสนฺติ สมฺโพธตฺถาย ปาณินํ] ทฬฺหํ ปคฺคยฺห วิริยํ มา นิวตฺต อภิกฺกม มยํเปตํ วิชานาม ธุวํ พุทฺโธ ภวิสฺสสิ ฯ |๒.๑๑๑| พุทฺธสฺส วจนํ สุตฺวา ทสสหสฺสีน จูภยํ ตุฏฺฐหฏฺโฐ ปโมทิโต เอวํ จินฺเตสิหนฺตทา ฯ |๒.๑๑๒| อเทฺวชฺฌวจนา พุทฺธา อโมฆวจนา ชินา วิตถํ นตฺถิ พุทฺธานํ ธุวํ พุทฺโธ ภวามิหํ ฯ |๒.๑๑๓| ยถา ขิตฺตํ นเภ เลณฺฑํ ๓- ธุวํ ปตติ ภูมิยํ ตเถว พุทฺธเสฏฺฐานํ วจนํ ธุวสสฺสตํ ฯ |๒.๑๑๔| [วิตถํ นตฺถิ พุทฺธานํ ธุวํ พุทฺโธ ภวามิหํ] ยถาปิ สพฺพสตฺตานํ มรณํ ธุวสสฺสตํ ตเถว พุทฺธเสฏฺฐานํ วจนํ ธุวสสฺสตํ ฯ [๑]- ตโย ปาสาทมุตฺตมา ฯ |๕.๓๖| เตสฏฺฐิสตสหสฺสานิ นาริโย สมลงฺกตา วฏํสกี ๒- นาม นารี อนุปโม นาม อตฺรโช ฯ |๕.๓๗| นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา หตฺถิยาเนน นิกฺขมิ อนูนทสมาสานิ ปธานํ ปทหี ชิโน ฯ |๕.๓๘| พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต สุมโน โลกนายโก วตฺตจกฺโก มหาวีโร เมขเล ปุรวรุตฺตเม ฯ |๕.๓๙| สรโณ ภาวิตตฺโต จ อเหสุํ อคฺคสาวกา อุเทโน นามุปฏฺฐาโก สุมนสฺส มเหสิโน ฯ |๕.๔๐| โสณา จ อุปโสณา จ อเหสุํ อคฺคสาวิกา โสปิ พุทฺโธ อสมสโม ๓- นาคมูเล อพุชฺฌถ ฯ |๕.๔๑| วรุโณ เจว สรโณ จ อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา จาลา จ อุปจาลา จ อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา ฯ |๕.๔๒| อุจฺจตฺตเนน ๔- โส พุทฺโธ นวุติหตฺถมุคฺคโต ๕- กญฺจนคฺฆิกสงฺกาโส ทสสหสฺสี วิโรจติ ฯ |๕.๔๓| นวุติวสฺสสหสฺสานิ อายุ วิชฺชติ ตาวเท ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส ตาเรสิ ชนตํ พหุํ ฯ ตารณีเย ตารยิตฺวา โพธเนยฺเย ๖- อโพธยิ ปรินิพฺพายิ สมฺพุทฺโธ อุฬุราชาว อตฺถมิ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. จ ฯ ๒ ม. ยุ. วฏํสิกา ฯ ๓ ม. ยุ. อมิตยโส ฯ ๔ ยุ. อุจฺจตเรน ฯ@อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ ๕ ยุ. ...สมุคฺคโต ฯ ๖ ม. ยุ. โพธนีเย ฯ |๕.๔๔| เต จ ขีณาสวา ภิกฺขู โส จ พุทฺโธ อสาทิโส ๑- อตุลํ ปภํ ทสฺสยิตฺวา นิพฺพุตา เต มหายสา ฯ |๕.๔๕| ตญฺจ ญาณมตุลิยํ ตานิ จ อตุลิยานิ ๒- รตนานิ สพฺพํ สมนฺตรหิตํ นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขาราติ ฯ |๕.๔๖| สุมโน ยสธโร พุทฺโธ องฺคารามมฺหิ นิพฺพุโต ตตฺเถว ตสฺส ชินถูโป จตุโยชนมุคฺคโต ฯ สุมนพุทฺธวํโส จตุตฺโถ ฯ ปญฺจโม เรวตพุทฺธวํโส [๑] /จริยา./ |๑.๑| กปฺเป จ สตสหสฺเส จตุโร จ อสงฺเขยฺเย เอตฺถนฺตเร ยํ จริตํ สพฺพนฺตํ โพธิปาจนํ ฯ |๑.๒| อตีตกปฺเป จริตํ ฐปยิตฺวา ภวาภเว อิมมฺหิ กปฺเป จริตํ ปวกฺขิสฺสํ สุโณหิ เม ฯ |๑.๓| ยทา อหํ พฺรหารญฺเญ สุญฺเญ วิวนกานเน ๒- อชฺโฌคเหตฺวา วิหรามิ อกิตฺติ ๓- นาม ตาปโส ฯ |๑.๔| ตทา มํ ตปเตเชน สนฺตตฺโต ติทิวาภิภู ธาเรนฺโต พฺราหฺมณวณฺณํ ภิกฺขาย มํ อุปาคมิ ฯ |๑.๕| ปวนา อาภฏํ ปณฺณํ อเตลญฺจ อโลณิกํ มม ทฺวาเร ฐิตํ ทิสฺวา สกฏาเหน อากิรึ ฯ |๑.๖| ตสฺส ทตฺวานหํ ปณฺณํ นิกุชฺชิตฺวาน ภาชนํ ปุเนสนํ ชหิตฺวาน ปาวิสึ ปณฺณสาลกํ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. อกตฺติจริยํ ฯ ๒ ม. วิปินกานเน ฯ ยุ. วิวินกานเน ฯ ๓ ยุ. อกตฺติ นาม ฯ |๑.๗| ทุติยํ ทิวสํ ตติยํปิ อุปคจฺฉิ มมนฺติเก อกมฺปิโต อโนลคฺโค เอวเมวมทาสหํ ฯ |๑.๘| น เม ตปฺปจฺจยา อตฺถิ สรีรสฺมึ วิวณฺณิยํ ปีติสุเขน รติยา วีตินาเมมิ ตํ ทิวํ ฯ |๑.๙| ยทิ มาสํปิ ทฺวิมาสํ ทกฺขิเณยฺยํ วรํ ลเภ อกมฺปิโต อโนลีโน ทเทยฺยํ ทานมุตฺตมํ ฯ |๑.๑๐| น ตสฺส ทานํ ททมาโน ยสํ ลาภญฺจ ปตฺถยึ สพฺพญฺญุตํ ปตฺถยาโน ตานิ กมฺมานิ อาจรินฺติ ฯ อกิตฺติจริยํ ปฐมํ ฯ ทุติยํ สงฺขพฺราหฺมณจริยํ [๑]- การํ น กโรมิ นาหํ ปุญฺเญน อตฺถิโก ฯ |๒.๑๖| ยถา อมจฺโจ มุทฺทกาโม ๒- รญฺโญ อนฺเตปุเร ชเน น เทติ เตสํ ธนธญฺญํ มุทฺทโต ๓- ปริหายติ ฯ |๒.๑๗| เอวเมวาหํ ปุญฺญกาโม วิปุลํ ทิสฺวาน ทกฺขิณํ ยทิ ตตฺถ ๔- ทานํ น ทามิ ปริหายิสฺสามิ ปุญฺญโต ฯ |๒.๑๘| เอวาหํ จินฺตยิตฺวาน โอโรหิตฺวา อุปาหนา ตสฺส ปาทานิ วนฺทิตฺวา อทาสึ ฉตฺตุปาหนํ ฯ |๒.๑๙| เตนาหํ ๕- สตคุณโต สุขุมาโล สุเขธิโต |๒.๒๐| อปิจ ทานํ ปริปูเรนฺโต เอวํ ตสฺส อทาสหนฺติ ฯ สงฺขพฺราหฺมณจริยํ ทุติยํ ฯ ตติยํ กุรุธมฺมจริยํ ๖- [๑]- |๑๕.๔๖| หีนมชฺฌิมอุกฺกฏฺเฐ สหนฺโต อวมานิตํ เอวํ ลภติ สปฺปญฺโญ มนสา ยถา ปตฺถิตนฺติ ฯ มหิสราชจริยํ ปญฺจมํ ฯ ฉฏฺฐํ รุรุมิคจริยํ [๑]- ชีวติ ฯ |๒๒.๑๐| ตมหํ ทิสฺวาน กุหกํ ถุสราสึว อตณฺฑุลํ ทุมํว อนฺโตสุสิรํ กทลึว อสารกํ ฯ |๒๒.๑๑| นตฺถิมสฺส สตํ ธมฺโม สามญฺญา อปคโต อยํ หิริสุกฺกธมฺมชหิโต ชีวิตวุตฺติการณา ฯ |๒๒.๑๒| กุปิโต อาสิ ๒- ปจฺจนฺโต อฏวีหิ จรนฺติหิ ๓- ตํ นิเสเธตุํ คจฺฉนฺโต อนุสาสิ ปิตา มม ฯ |๒๒.๑๓| มา ปมชฺช ตุวํ ตาต ชฏิเล ๔- อุคฺคตาปเน ยทิจฺฉกํ ปวตฺเตหิ สพฺพกามทโท หิ โส ฯ |๒๒.๑๔| ตมหํ คนฺตฺวานุปฏฺฐานํ อิทํ วจนมพฺรวึ กจฺจิ เต คหปติ กุสลํ กึ วา เต อาหรียตุ ฯ |๒๒.๑๕| เตน โส กุปิโต อาสิ กุหโก มานนิสฺสิโต ฆาฏาเปมิ ตุวํ อชฺช รฏฺฐา ปพฺพาชยามิ วา ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. โส ฯ ๒ ม. อหุ ฯ ยุ. อโหสิ ฯ ๓ ยุ. อปรนฺติหิ ฯ ๔ ม. ยุ. ชฏิลํ@อุคฺคตาปนํ ฯ |๒๒.๑๖| นิเสธยิตฺวา ปจฺจนฺตํ ราชา กุหกมพฺรวิ กจฺจิ ๑- ขมนียํ ตว สมฺมาโน เต ปวตฺติโต ฯ |๒๒.๑๗| ตสฺส อาจิกฺขตี ปาโป กุมาโร ยถา นาสิโย ๒- ตสฺส ตํ วจนํ สุตฺวา อาณาเปสิ มหีปติ ฯ |๒๒.๑๘| สีสํ ตตฺเถว ฉินฺทิตฺวา กตฺวาน จตุขณฺฑิกํ รถิยา รถิยํ ทสฺเสถ สา คติ ชฏิลหีฬิตา ฯ |๒๒.๑๙| ตตฺถ ๓- เต กรณี คนฺตฺวา จณฺฑา ลุทฺธา ๔- อการุณา มาตุ องฺเก นิสินฺนสฺส อากฑฺฒิตฺวา นยนฺติ มํ ฯ |๒๒.๒๐| เตสาหํ เอวมวจํ พนฺธตํ คาฬฺหพนฺธนํ รญฺโญ ทสฺเสถ มํ ขิปฺปํ ราชกิริยานิ อตฺถิ เม ฯ |๒๒.๒๑| เต มํ รญฺโญ ทสฺสยึสุ ปาปสฺส ปาปเสวิโน ทิสฺวาน ตํ สญฺญาเปสึ มม จ วสมานยึ ฯ |๒๒.๒๒| โส มํ ตตฺถ ขมาเปสิ มหารชฺชํ อทาสิ เม โสหํ ตมํ ทาลยิตฺวา ปพฺพชึ อนคาริยํ ฯ |๒๒.๒๓| น เม เทสฺสํ มหารชฺชํ กามโภโค น เทสฺสิโย สพฺพญฺญุตํ ปิยํ มยฺหํ ตสฺมา รชฺชํ ปริจฺจชินฺติ ฯ โสมนสฺสจริยํ ทุติยํ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. กิจฺจิ เต ภนฺเต ขมนียํ ฯ ๒ ยุ. นาสิโต ฯ ๓ ม. ตตฺถ การณิกา คนฺตฺวา ฯ@ยุ. ... การุณิกา ... ฯ ๔ ม. ยุ. ลุทฺทา ฯ ตติยํ อโยฆรจริยํ [๑]- สตฺต ภาตโร อมิตํ ธนํ ฉฑฺฑยิตฺวา ปาวิสิมฺหา มหาวนนฺติ ฯ ภึสจริยํ จตุตฺถํ ฯ ปญฺจมํ โสณนนฺทปณฺฑิตจริยํ [๑]- สโม นตฺถิ เอสา เม อธิฏฺฐานปารมีติ มูคผกฺขจริยํ ฉฏฺฐํ ฯ สตฺตมํ กปิลราชจริยํ [๑]-@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. ยสฺมา ปน อยํ ปาลิ ปรมฺปราย ลิกฺขิตา@ วิปลฺลตฺถกฺขรา ตสฺมา สายํ สุฏฺฐุ วิโสธิตา@ ปญฺญาสี โหติ นาเมน อนุเถเรน ธีมตา@ สาสนฺฏฐิติกาเมน พหุคนฺเธสุ อาคตํ@ อตฺถํ สํสนฺทิตฺวา มยา ตสฺส เตเชน ปาณิโน@ สมิทฺธสงฺกปฺปา โหนฺตุ เทวา รกฺขนฺตุ สาสนํ ฯ@ จริยาปิฏกปาลิ สมตฺตา ฯ สโมธานกถา🤖 AI จับคู่