กตมํ ตสฺมึ สมเย สมาธ✎ ร่าง
Katamaṁ tasmiṁ samaye samādhindriyaṁ hoti?
อ้างอิงสยามรัฐ 34.87
—
Yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṁ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, pīti hoti, sukhaṁ hoti, cittassekaggatā hoti, saddhindriyaṁ hoti, vīriyindriyaṁ hoti, satindriyaṁ hoti, samādhindriyaṁ hoti, paññindriyaṁ hoti, manindriyaṁ hoti, somanassindriyaṁ hoti, jīvitindriyaṁ hoti, anaññātaññassāmītindriyaṁ hoti, sammādiṭṭhi hoti, sammāsaṅkappo hoti, sammāvācā hoti, sammākammanto hoti, sammāājīvo hoti, sammāvāyāmo hoti, sammāsati hoti, sammāsamādhi hoti, saddhābalaṁ hoti, vīriyabalaṁ hoti, satibalaṁ hoti, samādhibalaṁ hoti, paññābalaṁ hoti, hiribalaṁ hoti, ottappabalaṁ hoti, alobho hoti, adoso hoti, amoho hoti, anabhijjhā hoti, abyāpādo hoti, sammādiṭṭhi hoti, hirī hoti, ottappaṁ hoti, kāyapassaddhi hoti, cittapassaddhi hoti, kāyalahutā hoti, cittalahutā hoti, kāyamudutā hoti, cittamudutā hoti, kāyakammaññatā hoti, cittakammaññatā hoti, kāyapāguññatā hoti, cittapāguññatā hoti, kāyujukatā hoti, cittujukatā hoti, sati hoti, sampajaññaṁ hoti, samatho hoti, vipassanā hoti, paggāho hoti, avikkhepo hoti;
—
ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā—
—
Katamo tasmiṁ samaye phasso hoti?
อ้างอิงพุทธชยันตี 41.128
—
Yo tasmiṁ samaye phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ—
—
ayaṁ tasmiṁ samaye phasso hoti.
—
Katamā tasmiṁ samaye vedanā hoti?
อ้างอิงPTS 61
—
Yaṁ tasmiṁ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajaṁ cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā—
—
ayaṁ tasmiṁ samaye vedanā hoti.
—
Katamā tasmiṁ samaye saññā hoti?
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 113.81
—
Yā tasmiṁ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajā saññā sañjānanā sañjānitattaṁ—
—
ayaṁ tasmiṁ samaye saññā hoti.
—
Katamā tasmiṁ samaye cetanā hoti?
—
Yā tasmiṁ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajā cetanā sañcetanā cetayitattaṁ—
—
ayaṁ tasmiṁ samaye cetanā hoti.
—
Katamaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ hoti?
อ้างอิงสยามรัฐ 34.85
—
Yaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu—
—
idaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ hoti.
—
Katamo tasmiṁ samaye vitakko hoti?
—
Yo tasmiṁ samaye takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā sammāsaṅkappo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—
—
ayaṁ tasmiṁ samaye vitakko hoti.
—
Katamo tasmiṁ samaye vicāro hoti?
—
Yo tasmiṁ samaye cāro vicāro anuvicāro upavicāro cittassa anusandhānatā anupekkhanatā—
—
ayaṁ tasmiṁ samaye vicāro hoti.
—
Katamā tasmiṁ samaye pīti hoti?
—
Yā tasmiṁ samaye pīti pāmojjaṁ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṁ attamanatā cittassa pītisambojjhaṅgo—
—
ayaṁ tasmiṁ samaye pīti hoti.
—
Katamaṁ tasmiṁ samaye sukhaṁ hoti?
อ้างอิงพุทธชยันตี 41.130
—
Yaṁ tasmiṁ samaye cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā—
—
idaṁ tasmiṁ samaye sukhaṁ hoti.
—
Katamā tasmiṁ samaye cittassekaggatā hoti?
อ้างอิงสยามรัฐ 34.86 · ฉัฏฐสังคายนา 113.82
—
Yā tasmiṁ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—
—
ayaṁ tasmiṁ samaye cittassekaggatā hoti.
—
Katamaṁ tasmiṁ samaye saddhindriyaṁ hoti?
อ้างอิงPTS 62
—
Yā tasmiṁ samaye saddhā saddahanā okappanā abhippasādo saddhā saddhindriyaṁ saddhābalaṁ—
—
idaṁ tasmiṁ samaye saddhindriyaṁ hoti.
—
Katamaṁ tasmiṁ samaye vīriyindriyaṁ hoti?
—
Yo tasmiṁ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṁ vīriyindriyaṁ vīriyabalaṁ sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—
—
idaṁ tasmiṁ samaye vīriyindriyaṁ hoti.
ินฺทฺริยํ โหติ✎ ร่าง
Katamaṁ tasmiṁ samaye satindriyaṁ hoti?
ยา ตสฺมึ
สมเย จิตฺตสฺส ฐิติ สณฺฐิติ อวฏฺฐิติ อวิสาหาโร อวิกฺเขโป
อวิสาหฏมานสตา สมโถ สมาธินฺทฺริยํ สมาธิพลํ สมฺมาสมาธิ
สมาธิสมฺโพชฺฌงฺโค มคฺคงฺคํ มคฺคปริยาปนฺนํ✎ ร่าง
Yā tasmiṁ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—
อิทํ ตสฺมึ สมเย
สมาธินฺทฺริยํ โหติ ฯ✎ ร่าง
idaṁ tasmiṁ samaye samādhindriyaṁ hoti.