เล่ม ๓๔ — ขุททกนิกาย พุทธวงส์–จริยาปิฎก ข้อ 262

ds2.1.5:66.1 #

—

Katame dhammā kusalā?

ds2.1.5:27.2 #

—

Yā tasmiṁ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṁ satibalaṁ sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—

ds2.1.5:27.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye sammāsati hoti.

ds2.1.5:28.1 #

—

Katamo tasmiṁ samaye sammāsamādhi hoti?

ds2.1.5:28.2 #

—

Yā tasmiṁ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—

ds2.1.5:28.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye sammāsamādhi hoti.

ds2.1.5:29.1 #

—

Katamaṁ tasmiṁ samaye saddhābalaṁ hoti?

ds2.1.5:29.2 #

—

Yā tasmiṁ samaye saddhā saddahanā okappanā abhippasādo saddhā saddhindriyaṁ saddhābalaṁ—

ds2.1.5:29.3 #

—

idaṁ tasmiṁ samaye saddhābalaṁ hoti.

ds2.1.5:30.1 #

—

Katamaṁ tasmiṁ samaye vīriyabalaṁ hoti?

อ้างอิงพุทธชยันตี 41.136

ds2.1.5:30.2 #

—

Yo tasmiṁ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṁ vīriyindriyaṁ vīriyabalaṁ sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—

ds2.1.5:30.3 #

—

idaṁ tasmiṁ samaye vīriyabalaṁ hoti.

ds2.1.5:31.1 #

—

Katamaṁ tasmiṁ samaye satibalaṁ hoti?

อ้างอิงPTS 65 · สยามรัฐ 34.91

ds2.1.5:31.2 #

—

ds2.1.5:31.3 #

—

idaṁ tasmiṁ samaye satibalaṁ hoti.

ds2.1.5:32.1 #

—

Katamaṁ tasmiṁ samaye samādhibalaṁ hoti?

ds2.1.5:32.2 #

—

ds2.1.5:32.3 #

—

idaṁ tasmiṁ samaye samādhibalaṁ hoti.

ds2.1.5:33.1 #

—

Katamaṁ tasmiṁ samaye paññābalaṁ hoti?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 113.86

ds2.1.5:33.2 #

—

Yā tasmiṁ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—

ds2.1.5:33.3 #

—

idaṁ tasmiṁ samaye paññābalaṁ hoti.

ds2.1.5:34.1 #

—

Katamaṁ tasmiṁ samaye hiribalaṁ hoti?

ds2.1.5:34.2 #

—

Yaṁ tasmiṁ samaye hirīyati hiriyitabbena hirīyati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā—

ds2.1.5:34.3 #

—

idaṁ tasmiṁ samaye hiribalaṁ hoti.

ds2.1.5:35.1 #

—

Katamaṁ tasmiṁ samaye ottappabalaṁ hoti?

อ้างอิงสยามรัฐ 34.92

ds2.1.5:35.2 #

—

Yaṁ tasmiṁ samaye ottappati ottappitabbena ottappati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā—

ds2.1.5:35.3 #

—

idaṁ tasmiṁ samaye ottappabalaṁ hoti.

ds2.1.5:36.1 #

—

Katamo tasmiṁ samaye alobho hoti?

อ้างอิงพุทธชยันตี 41.138

ds2.1.5:36.2 #

—

Yo tasmiṁ samaye alobho alubbhanā alubbhitattaṁ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṁ anabhijjhā alobho kusalamūlaṁ—

ds2.1.5:36.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye alobho hoti.

ds2.1.5:37.1 #

—

Katamo tasmiṁ samaye adoso hoti?

ds2.1.5:37.2 #

—

Yo tasmiṁ samaye adoso adussanā adussitattaṁ abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṁ—

ds2.1.5:37.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye adoso hoti.

ds2.1.5:38.1 #

—

Katamo tasmiṁ samaye amoho hoti?

อ้างอิงPTS 66

ds2.1.5:38.2 #

—

ds2.1.5:38.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye amoho hoti.

ds2.1.5:39.1 #

—

Katamā tasmiṁ samaye anabhijjhā hoti?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 113.87

ds2.1.5:39.2 #

—

Yo tasmiṁ samaye alobho alubbhanā alubbhitattaṁ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṁ anabhijjhā alobho kusalamūlaṁ—

ds2.1.5:39.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye anabhijjhā hoti.

ds2.1.5:40.1 #

—

Katamo tasmiṁ samaye abyāpādo hoti?

อ้างอิงสยามรัฐ 34.93

ds2.1.5:40.2 #

—

Yo tasmiṁ samaye adoso adussanā adussitattaṁ abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṁ—

ds2.1.5:40.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye abyāpādo hoti.

ds2.1.5:41.1 #

—

Katamā tasmiṁ samaye sammādiṭṭhi hoti?

ds2.1.5:41.2 #

—

ds2.1.5:41.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye sammādiṭṭhi hoti.

ds2.1.5:42.1 #

—

Katamā tasmiṁ samaye hirī hoti?

ds2.1.5:42.2 #

—

Yaṁ tasmiṁ samaye hirīyati hiriyitabbena hirīyati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā—

ds2.1.5:42.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye hirī hoti.

ds2.1.5:43.1 #

—

Katamaṁ tasmiṁ samaye ottappaṁ hoti?

อ้างอิงพุทธชยันตี 41.140

ds2.1.5:43.2 #

—

Yaṁ tasmiṁ samaye ottappati ottappitabbena ottappati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā—

ds2.1.5:43.3 #

—

idaṁ tasmiṁ samaye ottappaṁ hoti.

ds2.1.5:44.1 #

—

Katamā tasmiṁ samaye kāyapassaddhi hoti?

อ้างอิงสยามรัฐ 34.94

ds2.1.5:44.2 #

—

Yā tasmiṁ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa passaddhi paṭipassaddhi passambhanā paṭipassambhanā paṭipassambhitattaṁ passaddhisambojjhaṅgo—

ds2.1.5:44.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye kāyapassaddhi hoti.

ds2.1.5:45.1 #

—

Katamā tasmiṁ samaye cittapassaddhi hoti?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 113.88

ds2.1.5:45.2 #

—

Yā tasmiṁ samaye viññāṇakkhandhassa passaddhi paṭipassaddhi passambhanā paṭipassambhanā paṭipassambhitattaṁ passaddhisambojjhaṅgo—

ds2.1.5:45.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye cittapassaddhi hoti.

ds2.1.5:46.1 #

—

Katamā tasmiṁ samaye kāyalahutā hoti?

ds2.1.5:46.2 #

—

Yā tasmiṁ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa lahutā lahupariṇāmatā adandhanatā avitthanatā—

ds2.1.5:46.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye kāyalahutā hoti.

ds2.1.5:47.1 #

—

Katamā tasmiṁ samaye cittalahutā hoti?

อ้างอิงPTS 67

ds2.1.5:47.2 #

—

Yā tasmiṁ samaye viññāṇakkhandhassa lahutā lahupariṇāmatā adandhanatā avitthanatā—

ds2.1.5:47.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye cittalahutā hoti.

ds2.1.5:48.1 #

—

Katamā tasmiṁ samaye kāyamudutā hoti?

ds2.1.5:48.2 #

—

Yā tasmiṁ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa mudutā maddavatā akakkhaḷatā akathinatā—

ds2.1.5:48.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye kāyamudutā hoti.

ds2.1.5:49.1 #

—

Katamā tasmiṁ samaye cittamudutā hoti?

ds2.1.5:49.2 #

—

Yā tasmiṁ samaye viññāṇakkhandhassa mudutā maddavatā akakkhaḷatā akathinatā—

ds2.1.5:49.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye cittamudutā hoti.

ds2.1.5:50.1 #

—

Katamā tasmiṁ samaye kāyakammaññatā hoti?

อ้างอิงสยามรัฐ 34.95

ds2.1.5:50.2 #

—

Yā tasmiṁ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa kammaññatā kammaññattaṁ kammaññabhāvo—

ds2.1.5:50.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye kāyakammaññatā hoti.

ds2.1.5:51.1 #

—

Katamā tasmiṁ samaye cittakammaññatā hoti?

ds2.1.5:51.2 #

—

Yā tasmiṁ samaye viññāṇakkhandhassa kammaññatā kammaññattaṁ kammaññabhāvo—

ds2.1.5:51.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye cittakammaññatā hoti.

ds2.1.5:52.1 #

—

Katamā tasmiṁ samaye kāyapāguññatā hoti?

อ้างอิงพุทธชยันตี 41.142

ds2.1.5:52.2 #

—

Yā tasmiṁ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa paguṇatā paguṇattaṁ paguṇabhāvo—

ds2.1.5:52.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye kāyapāguññatā hoti.

ds2.1.5:53.1 #

—

Katamā tasmiṁ samaye cittapāguññatā hoti?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 113.89

ds2.1.5:53.2 #

—

Yā tasmiṁ samaye viññāṇakkhandhassa paguṇatā paguṇattaṁ paguṇabhāvo—

ds2.1.5:53.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye cittapāguññatā hoti.

ds2.1.5:54.1 #

—

Katamā tasmiṁ samaye kāyujukatā hoti?

ds2.1.5:54.2 #

—

Yā tasmiṁ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa ujutā ujukatā ajimhatā avaṅkatā akuṭilatā—

ds2.1.5:54.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye kāyujukatā hoti.

ds2.1.5:55.1 #

—

Katamā tasmiṁ samaye cittujukatā hoti?

ds2.1.5:55.2 #

—

Yā tasmiṁ samaye viññāṇakkhandhassa ujutā ujukatā ajimhatā avaṅkatā akuṭilatā—

ds2.1.5:55.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye cittujukatā hoti.

ds2.1.5:56.1 #

—

Katamā tasmiṁ samaye sati hoti?

อ้างอิงสยามรัฐ 34.96

ds2.1.5:75.4 #

—

catutthaṁ jhānaṁ …pe…

ds2.1.5:75.5 #

—

paṭhamaṁ jhānaṁ …pe…

ds2.1.5:56.2 #

—

ds2.1.5:56.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye sati hoti.

ds2.1.5:57.1 #

—

Katamaṁ tasmiṁ samaye sampajaññaṁ hoti?

อ้างอิงPTS 68

ds2.1.5:57.2 #

—

ds2.1.5:57.3 #

—

idaṁ tasmiṁ samaye sampajaññaṁ hoti.

ds2.1.5:58.1 #

—

Katamo tasmiṁ samaye samatho hoti?

ds2.1.5:58.2 #

—

ds2.1.5:58.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye samatho hoti.

ds2.1.5:59.1 #

—

Katamā tasmiṁ samaye vipassanā hoti?

อ้างอิงสยามรัฐ 34.97 · ฉัฏฐสังคายนา 113.90 · พุทธชยันตี 41.144

ds2.1.5:59.2 #

—

ds2.1.5:59.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye vipassanā hoti.

ds2.1.5:60.1 #

—

Katamo tasmiṁ samaye paggāho hoti?

ds2.1.5:60.2 #

—

ds2.1.5:60.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye paggāho hoti.

ds2.1.5:61.1 #

—

Katamo tasmiṁ samaye avikkhepo hoti?

ds2.1.5:61.2 #

—

ds2.1.5:61.3 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye avikkhepo hoti;

ds2.1.5:61.4 #

—

ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā—

ds2.1.5:61.5 #

—

ime dhammā kusalā.

ds2.1.5:62.1 #

—

Tasmiṁ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, navindriyāni honti, pañcaṅgikaṁ jhānaṁ hoti, aṭṭhaṅgiko maggo hoti, satta balāni honti, tayo hetū honti, eko phasso hoti, ekā vedanā hoti, ekā saññā hoti, ekā cetanā hoti, ekaṁ cittaṁ hoti, eko vedanākkhandho hoti, eko saññākkhandho hoti, eko saṅkhārakkhandho hoti, eko viññāṇakkhandho hoti, ekaṁ manāyatanaṁ hoti, ekaṁ manindriyaṁ hoti, ekā manoviññāṇadhātu hoti, ekaṁ dhammāyatanaṁ hoti, ekā dhammadhātu hoti;

อ้างอิงสยามรัฐ 34.98

ds2.1.5:62.2 #

—

ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā—

ds2.1.5:62.3 #

—

ime dhammā kusalā …pe….

ds2.1.5:63.1 #

—

Katamo tasmiṁ samaye saṅkhārakkhandho hoti?

อ้างอิงPTS 69 · ฉัฏฐสังคายนา 113.91 · พุทธชยันตี 41.146

ds2.1.5:63.2 #

—

Phasso cetanā vitakko vicāro pīti cittassekaggatā saddhindriyaṁ vīriyindriyaṁ satindriyaṁ samādhindriyaṁ paññindriyaṁ jīvitindriyaṁ anaññātaññassāmītindriyaṁ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi saddhābalaṁ vīriyabalaṁ satibalaṁ samādhibalaṁ paññābalaṁ hiribalaṁ ottappabalaṁ alobho adoso amoho anabhijjhā abyāpādo sammādiṭṭhi hirī ottappaṁ kāyapassaddhi cittapassaddhi kāyalahutā cittalahutā kāyamudutā cittamudutā kāyakammaññatā cittakammaññatā kāyapāguññatā cittapāguññatā kāyujukatā cittujukatā sati sampajaññaṁ samatho vipassanā paggāho avikkhepo;

ds2.1.5:63.3 #

—

ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṁ ṭhapetvā saññākkhandhaṁ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṁ—

ds2.1.5:63.4 #

—

ayaṁ tasmiṁ samaye saṅkhārakkhandho hoti …pe…

ds2.1.5:63.5 #

—

ime dhammā kusalā.

ds2.1.5:64.1 #

กตเม ธมฺมา กุสลา✎ ร่าง

Katame dhammā kusalā?

อ้างอิงสยามรัฐ 34.99

ds2.1.5:64.2 #

ยสฺมึ สมเย โลกุตฺตรํ ฌานํ ภาเวติ นิยฺยานิกํ อปจยคามึ ทิฏฺฐิคตานํ ปหานาย ปฐมาย ภูมิยา ปตฺติยา วิวิจฺเจว กาเมหิ ฯเป✎ ร่าง

Yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti …pe…

ds2.1.5:64.3 #

ฯ✎ ร่าง

ime dhammā kusalā.

ds2.1.5:65.1 #

—

Katame dhammā kusalā?

ds2.1.5:65.2 #

—

Yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ khippābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti …pe…

ds2.1.5:65.3 #

—

ime dhammā kusalā.

ds2.1.5:66.2 #

ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ สุขาปฏิปทํ ทนฺธาภิญฺญํ ตสฺมึ สมเย ผสฺโส โหติ ฯเปฯ อวิกฺเขโป โหติ ฯเปฯ✎ ร่าง

Yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti …pe…

ds2.1.5:66.3 #

อิเม ธมฺมา กุสลา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā kusalā.