เนื้อความทั้งข้อ
[๓๑๗] ผัสสะ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน?
การกระทบ กิริยาที่กระทบ กิริยาที่ถูกต้อง ความถูกต้อง ในสมัยนั้น อันใด นี้ชื่อว่า
ผัสสะ มีในสมัยนั้น.
เวทนา มีในสมัยนั้น เป็นไฉน?
ความสบายทางใจก็ไม่ใช่ ความไม่สบายทางใจก็ไม่ใช่ อันเกิดแต่สัมผัสแห่งมโนวิญญาณ-
*ธาตุที่สมกัน ความเสวยอารมณ์ที่ไม่ทุกข์ไม่สุข อันเกิดแต่เจโตสัมผัส กิริยาเสวยอารมณ์ที่ไม่ทุกข์
ไม่สุข อันเกิดแต่เจโตสัมผัส ในสมัยนั้น อันใด นี้ชื่อว่า เวทนา มีในสมัยนั้น ฯลฯ
อุเบกขา มีในสมัยนั้น เป็นไฉน?
ความสบายทางใจก็ไม่ใช่ ความไม่สบายทางใจก็ไม่ใช่ ความเสวยอารมณ์ที่ไม่ทุกข์ไม่สุข
อันเกิดแต่เจโตสัมผัส กิริยาเสวยอารมณ์ที่ไม่ทุกข์ไม่สุขอันเกิดแต่เจโตสัมผัส ในสมัยนั้น อันใด
นี้ชื่อว่า อุเบกขา มีในสมัยนั้น ฯลฯ
อุเปกขินทรีย์ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน?
ความสบายทางใจก็ไม่ใช่ ความไม่สบายทางใจก็ไม่ใช่ ความเสวยอารมณ์ที่ไม่ทุกข์ไม่สุข
อันเกิดแต่เจโตสัมผัส กิริยาเสวยอารมณ์ที่ไม่ทุกข์ไม่สุข อันเกิดแต่เจโตสัมผัส กิริยาเสวยอารมณ์
ที่ไม่ทุกข์ไม่สุข อันเกิดแต่เจโตสัมผัส ในสมัยนั้น อันใด นี้ชื่อว่า อุเปกขินทรีย์ มีในสมัยนั้น ฯลฯ
หรือนามธรรมที่อิงอาศัยเกิดขึ้นแม้อื่นใด มีอยู่ในสมัยนั้น
สภาวธรรมเหล่านี้ ชื่อว่า ธรรมเป็นอกุศล.
กตโม ตสฺมึ สมเย ผสฺโส โหติ✎ ร่าง
Katamo tasmiṁ samaye phasso hoti?
โย ตสฺมึ สมเย
ผสฺโส ผุสนา สมฺผุสนา สมฺผุสิตตฺตํ อยํ ตสฺมึ สมเย ผสฺโส
โหติ ฯ กตมา ตสฺมึ สมเย เวทนา โหติ✎ ร่าง
Yo tasmiṁ samaye phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ—
ยํ ตสฺมึ สมเย
ตชฺชามโนวิญฺญาณธาตุสมฺผสฺสชํ เจตสิกํ เนวสาตํ นาสาตํ เจโตสมฺผสฺสชํ
อทุกฺขมสุขํ เวทยิตํ เจโตสมฺผสฺสชา อทุกฺขมสุขา เวทนา✎ ร่าง
Yaṁ tasmiṁ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajaṁ cetasikaṁ neva sātaṁ nāsātaṁ cetosamphassajaṁ adukkhamasukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā—
อยํ ตสฺมึ สมเย เวทนา โหติ ฯเปฯ✎ ร่าง
ayaṁ tasmiṁ samaye vedanā hoti …pe….
กตมา ตสฺมึ สมเย อุเปกฺขา
โหติ✎ ร่าง
Katamā tasmiṁ samaye upekkhā hoti?
อ้างอิงสยามรัฐ 34.119
ยํ ตสฺมึ สมเย เจตสิกํ เนวสาตํ นาสาตํ เจโตสมฺผสฺสชํ
อทุกฺขมสุขํ เวทยิตํ เจโตสมฺผสฺสชา อทุกฺขมสุขา เวทนา✎ ร่าง
Yaṁ tasmiṁ samaye cetasikaṁ neva sātaṁ nāsātaṁ cetosamphassajaṁ adukkhamasukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā—
อยํ ตสฺมึ
สมเย อุเปกฺขา โหติ ฯเปฯ✎ ร่าง
ayaṁ tasmiṁ samaye upekkhā hoti …pe….
กตมํ ตสฺมึ สมเย อุเปกฺขินฺทฺริยํ โหติ✎ ร่าง
Katamaṁ tasmiṁ samaye upekkhindriyaṁ hoti?
ยํ ตสฺมึ สมเย เจตสิกํ เนวสาตํ นาสาตํ เจโตสมฺผสฺสชํ อทุกฺขมสุขํ
เวทยิตํ เจโตสมฺผสฺสชา อทุกฺขมสุขา เวทนา✎ ร่าง
Yaṁ tasmiṁ samaye cetasikaṁ neva sātaṁ nāsātaṁ cetosamphassajaṁ adukkhamasukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā—
อิทํ ตสฺมึ สมเย
อุเปกฺขินฺทฺริยํ โหติ ฯเปฯ✎ ร่าง
idaṁ tasmiṁ samaye upekkhindriyaṁ hoti …pe…
เย วา ปน ตสฺมึ สมเย อญฺเญปิ
อตฺถิ ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนา อรูปิโน ธมฺมา✎ ร่าง
ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā—
อิเม ธมฺมา อกุสลา ฯ✎ ร่าง
ime dhammā akusalā.