เนื้อความทั้งข้อ
[๔๖๘] ธรรมเป็นอัพยากฤต เป็นไฉน?
โยคาวจรบุคคล เจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลกนำไปสู่นิพพาน
เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรมทั้งหลายแล้ว บรรลุ
ปฐมฌาน ชนิดอัปปณิหิตะ เป็นทุกขาปฏิปทาขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิบดี ฯลฯ ชนิดอัปปณิหิตะ
เป็นสุขาปฏิปทาทันธาภิญญา เป็นฉันทาธิบดี ฯลฯ ชนิดอัปปณิหิตะ เป็นสุขาปฏิปทาขิปปาภิญญา
เป็นฉันทาธิบดี ฯลฯ บรรลุทุติยฌาน ฯลฯ บรรลุตติยฌาน ฯลฯ บรรลุจตุตถฌาน ฯลฯ
บรรลุปฐมฌาน ฯลฯ บรรลุปัญจมฌาน ชนิดอัปปณิหิตะ เป็นสุขาปฏิปทาขิปปาภิญญา เป็น
ฉันทาธิบดี ดังนี้ กุศล ฯลฯ ชนิดอัปปณิหิตะ เป็นสุขาปฏิปทาขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิบดี
ดังนี้ วิบาก ฯลฯ ชนิดอัปปณิหิตะ เป็นสุขาปฏิปทาขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิบดี ดังนี้
กุศล ฯลฯ ชนิดอนิมิตตะ เป็นสุขาปฏิปทาขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิบดี ดังนี้ วิบาก ฯลฯ
ชนิดอัปปณิหิตะ เป็นสุขาปฏิปทาขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิบดี ดังนี้ กุศล ฯลฯ ชนิดสุญญตะ
เป็นสุขาปฏิปทาขิปปาภิญญา เป็นฉันทาธิบดี ดังนี้ วิบาก ผัสสะ ฯลฯ อวิกเขปะ
มีในสมัยนั้น ฯลฯ
สภาวธรรมเหล่านี้ ชื่อว่า ธรรมเป็นอัพยากฤต.
กตเม ธมฺมา อพฺยากตา✎ ร่าง
Katame dhammā abyākatā?
อ้างอิงPTS 116 · ฉัฏฐสังคายนา 113.144
ยสฺมึ สมเย โลกุตฺตรํ
ฌานํ ภาเวติ นิยฺยานิกํ อปจยคามึ ทิฏฺฐิคตานํ ปหานาย ปฐมาย
ภูมิยา ปตฺติยา วิวิจฺเจว กาเมหิ ฯเปฯ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช
วิหรติ ทุกฺขาปฏิปทํ ขิปฺปาภิญฺญํ อปฺปณิหิตํ ฉนฺทาธิปเตยฺยํ ฯเปฯ✎ ร่าง
Yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ khippābhiññaṁ appaṇihitaṁ chandādhipateyyaṁ …pe…
สุขาปฏิปทํ ทนฺธาภิญฺญํ อปฺปณิหิตํ ฉนฺทาธิปเตยฺยํ ฯเปฯ✎ ร่าง
sukhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ appaṇihitaṁ chandādhipateyyaṁ …pe…
สุขาปฏิปทํ
ขิปฺปาภิญฺญํ อปฺปณิหิตํ ฉนฺทาธิปเตยฺยํ ฯเปฯ✎ ร่าง
sukhapaṭipadaṁ khippābhiññaṁ appaṇihitaṁ chandādhipateyyaṁ …pe…
ทุติยํ
ฌานํ ฯเปฯ✎ ร่าง
dutiyaṁ jhānaṁ …pe…
ตติยํ ฌานํ ฯเปฯ✎ ร่าง
tatiyaṁ jhānaṁ …pe…
จตุตฺถํ ฌานํ ฯเปฯ✎ ร่าง
catutthaṁ jhānaṁ …pe…
ปฐมํ
ฌานํ ฯเปฯ✎ ร่าง
paṭhamaṁ jhānaṁ …pe…
ปญฺจมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ สุขาปฏิปทํ
ขิปฺปาภิญฺญํ อปฺปณิหิตํ ฉนฺทาธิปเตยฺยนฺติ กุสลํ ฯเปฯ✎ ร่าง
pañcamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati sukhapaṭipadaṁ khippābhiññaṁ appaṇihitaṁ chandādhipateyyanti kusalaṁ …pe…
สุขาปฏิปทํ
ขิปฺปาภิญฺญํ อปฺปณิหิตํ ฉนฺทาธิปเตยฺยนฺติ วิปาโก ฯเปฯ✎ ร่าง
sukhapaṭipadaṁ khippābhiññaṁ appaṇihitaṁ chandādhipateyyanti vipāko …pe…
สุขาปฏิปทํ ขิปฺปาภิญฺญํ อปฺปณิหิตํ ฉนฺทาธิปเตยฺยนฺติ กุสลํ ฯเปฯ✎ ร่าง
sukhapaṭipadaṁ khippābhiññaṁ appaṇihitaṁ chandādhipateyyanti kusalaṁ …pe…
สุขาปฏิปทํ ขิปฺปาภิญฺญํ อนิมิตฺตํ ฉนฺทาธิปเตยฺยนฺติ วิปาโก ฯเปฯ✎ ร่าง
sukhapaṭipadaṁ khippābhiññaṁ animittaṁ chandādhipateyyanti vipāko …pe…
สุขาปฏิปทํ ขิปฺปาภิญฺญํ อปฺปณิหิตํ ฉนฺทาธิปเตยฺยนฺติ กุสลํ ฯเปฯ✎ ร่าง
sukhapaṭipadaṁ khippābhiññaṁ appaṇihitaṁ chandādhipateyyanti kusalaṁ …pe…
สุขาปฏิปทํ ขิปฺปาภิญฺญํ สุญฺญตํ ฉนฺทาธิปเตยฺยนฺติ วิปาโก ตสฺมึ
สมเย ผสฺโส โหติ ฯเปฯ อวิกฺเขโป โหติ ฯเปฯ✎ ร่าง
sukhapaṭipadaṁ khippābhiññaṁ suññataṁ chandādhipateyyanti vipāko, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti …pe…
อิเม ธมฺมา
อพฺยากตา ฯ✎ ร่าง
ime dhammā abyākatā.