เนื้อความทั้งข้อ
[๖๓๔] รูปเป็นอุปาทาที่เป็นอุปาทินนะ นั้น เป็นไฉน?
จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ หรือรูปแม้อื่นใด
มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ อากาสธาตุ รูปอุปจยะ รูปสันตติ กพฬิง-
*การาหาร ที่กรรมแต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปเป็นอุปาทาที่เป็นอุปาทินนะ.
รูปเป็นอุปาทาที่เป็นอนุปาทินนะ นั้น เป็นไฉน?
สัททายตนะ กายวิญญัติ วจีวิญญัติ รูปลหุตา รูปมุทุตา รูปกัมมัญญตา รูปชรตา
รูปอนิจจตา หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ อากาสธาตุ
รูปอุปจยะ รูปสันตติ กพฬิงการาหาร ที่กรรมมิได้แต่งขึ้น รูปนี้เรียกว่า รูปเป็นอุปาทาที่เป็น
อนุปาทินนะ.
รูปเป็นอนุปาทาที่เป็นอุปาทินนะ นั้น เป็นไฉน?
โผฏฐัพพายตนะ อาโปธาตุ ที่กรรมแต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปเป็นอนุปาทาที่
เป็นอุปาทินนะ.
รูปเป็นอนุปาทาที่เป็นอนุปาทินนะ นั้น เป็นไฉน?
โผฏฐัพพายตนะ อาโปธาตุ ที่กรรมมิได้แต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปเป็นอนุปาทาที่
เป็นอนุปาทินนะ.
กตมนฺตํ รูปํ อุปาทา อุปาทินฺนํ✎ ร่าง
Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā upādinnaṁ?
จกฺขายตนํ ฯเปฯ
กายายตนํ อิตฺถินฺทฺริยํ ปุริสินฺทฺริยํ ชีวิตินฺทฺริยํ ยํ วา ปนญฺญมฺปิ
อตฺถิ รูปํ กมฺมสฺส กตตฺตา รูปายตนํ คนฺธายตนํ รสายตนํ
อากาสธาตุ รูปสฺส อุปจโย รูปสฺส สนฺตติ กพฬึกาโร อาหาโร✎ ร่าง
Cakkhāyatanaṁ …pe… kāyāyatanaṁ, itthindriyaṁ purisindriyaṁ jīvitindriyaṁ, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—
อิทนฺตํ รูปํ อุปาทา อุปาทินฺนํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ taṁ rūpaṁ upādā upādinnaṁ.
กตมนฺตํ รูปํ อุปาทา อนุปาทินฺนํ✎ ร่าง
Katamaṁ taṁ rūpaṁ upādā anupādinnaṁ?
อ้างอิงPTS 168
สทฺทายตนํ กายวิญฺญตฺติ วจีวิญฺญตฺติ รูปสฺส ลหุตา รูปสฺส
มุทุตา รูปสฺส กมฺมญฺญตา รูปสฺส ชรตา รูปสฺส อนิจฺจตา ยํ
วา ปนญฺญมฺปิ อตฺถิ รูปํ น กมฺมสฺส กตตฺตา รูปายตนํ คนฺธายตนํ
รสายตนํ อากาสธาตุ รูปสฺส อุปจโย รูปสฺส สนฺตติ กพฬึกาโร
อาหาโร✎ ร่าง
Saddāyatanaṁ kāyaviññatti vacīviññatti rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa jaratā rūpassa aniccatā, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ na kammassa katattā rūpāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ ākāsadhātu rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—
อิทนฺตํ รูปํ อุปาทา อนุปาทินฺนํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ taṁ rūpaṁ upādā anupādinnaṁ.
กตมนฺตํ รูปํ โนอุปาทา
อุปาทินฺนํ✎ ร่าง
Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā upādinnaṁ?
อ้างอิงสยามรัฐ 34.244 · พุทธชยันตี 41.356
กมฺมสฺส กตตฺตา โผฏฺฐพฺพายตนํ อาโปธาตุ✎ ร่าง
Kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṁ āpodhātu—
อิทนฺตํ รูปํ โนอุปาทา อุปาทินฺนํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā upādinnaṁ.
กตมนฺตํ รูปํ โนอุปาทา
อนุปาทินฺนํ✎ ร่าง
Katamaṁ taṁ rūpaṁ no upādā anupādinnaṁ?
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 113.212
น กมฺมสฺส กตตฺตา โผฏฺฐพฺพายตนํ อาโปธาตุ✎ ร่าง
Na kammassa katattā phoṭṭhabbāyatanaṁ āpodhātu—
อิทนฺตํ รูปํ โนอุปาทา อนุปาทินฺนํ ฯ✎ ร่าง
idaṁ taṁ rūpaṁ no upādā anupādinnaṁ.