เล่ม ๓๔ — ขุททกนิกาย พุทธวงส์–จริยาปิฎก ข้อ 667

เนื้อความทั้งข้อ

[๖๖๗] ธรรมเศร้าหมองและเป็นอารมณ์ของสังกิเลส เป็นไฉน? อกุศลมูล ๓ คือ โลภะ โทสะ โมหะ และกิเลสที่ตั้งอยู่ฐานเดียวกัน กับอกุศลมูล นั้น, เวทนาขันธ์ ฯลฯ วิญญาณขันธ์ อันสัมปยุตด้วยอกุศลมูลนั้น, กายกรรม วจีกรรม มโนกรรม อันมีอกุศลมูลนั้นเป็นสมุฏฐาน สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมเศร้าหมองและเป็น อารมณ์ของสังกิเลส. ธรรมไม่เศร้าหมองแต่เป็นอารมณ์ของสังกิเลส เป็นไฉน? กุศลธรรมและอัพยากตธรรม ประเภทที่ยังมีอาสวะ ซึ่งเป็นกามาวจร รูปาวจร อรูปาวจร คือ รูปขันธ์ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ วิญญาณขันธ์ สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมไม่เศร้าหมองแต่เป็นอารมณ์ของสังกิเลส. ธรรมไม่เศร้าหมองและไม่เป็นอารมณ์ของสังกิเลส เป็นไฉน? มรรคและผลของมรรคที่เป็นโลกุตตระ และอสังขตธาตุ สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมไม่เศร้าหมองและไม่เป็นอารมณ์ของสังกิเลส.

ds2.3.1:13.1 #

กตเม ธมฺมา สงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกา✎ ร่าง

Katame dhammā saṅkiliṭṭhasaṅkilesikā?

ds2.3.1:13.2 #

ตีณิ อกุสลมูลานิ✎ ร่าง

Tīṇi akusalamūlāni—

ds2.3.1:13.3 #

โลโภ โทโส โมโห✎ ร่าง

lobho, doso, moho;

ds2.3.1:13.4 #

ตเทกฏฺฐา จ กิเลสา✎ ร่าง

tadekaṭṭhā ca kilesā;

ds2.3.1:13.5 #

ตํสมฺปยุตฺโต เวทนากฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณกฺขนฺโธ✎ ร่าง

taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;

ds2.3.1:13.6 #

ตํสมุฏฺฐานํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ มโนกมฺมํ✎ ร่าง

taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—

ds2.3.1:13.7 #

อิเม ธมฺมา สงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā saṅkiliṭṭhasaṅkilesikā.

ds2.3.1:14.1 #

กตเม ธมฺมา อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกา✎ ร่าง

Katame dhammā asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā?

ds2.3.1:14.2 #

สาสวา กุสลาพฺยากตา ธมฺมา กามาวจรา รูปาวจรา อรูปาวจรา✎ ร่าง

Sāsavā kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;

ds2.3.1:14.3 #

รูปกฺขนฺโธ เวทนากฺขนฺโธ สญฺญากฺขนฺโธ สงฺขารกฺขนฺโธ วิญฺญาณกฺขนฺโธ✎ ร่าง

rūpakkhandho, vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—

ds2.3.1:14.4 #

อิเม ธมฺมา อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā.

ds2.3.1:15.1 #

กตเม ธมฺมา อสงฺกิลิฏฺฐาสงฺกิเลสิกา✎ ร่าง

Katame dhammā asaṅkiliṭṭhaasaṅkilesikā?

ds2.3.1:15.2 #

อปริยาปนฺนา มคฺคา จ มคฺคผลานิ จ อสงฺขตา จ ธาตุ✎ ร่าง

Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—

ds2.3.1:15.3 #

อิเม ธมฺมา อสงฺกิลิฏฺฐาสงฺกิเลสิกา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā asaṅkiliṭṭhaasaṅkilesikā.

ds2.3.1:16.0 #

—

2.3.1.6. Vitakkattika