เล่ม ๓๔ — ขุททกนิกาย พุทธวงส์–จริยาปิฎก ข้อ 804

เนื้อความทั้งข้อ

[๘๐๔] ธรรมเศร้าหมอง เป็นไฉน? อกุศลมูล ๓ คือ โลภะ โทสะ โมหะ และกิเลสที่ตั้งอยู่ฐานเดียวกันกับอกุศลมูลนั้น เวทนาขันธ์ ฯลฯ วิญญาณขันธ์ อันสัมปยุตด้วยอกุศลมูลนั้น, กายกรรม วจีกรรม มโนกรรม อันมีอกุศลมูลนั้นเป็นสมุฏฐาน สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมเศร้าหมอง. ธรรมไม่เศร้าหมอง เป็นไฉน? กุศลธรรมและอัพยากตธรรม ที่เป็นกามาวจร รูปาวจร อรูปาวจร โลกุตตระ คือ เวทนาขันธ์ ฯลฯ วิญญาณขันธ์, รูปทั้งหมด และอสังขตธาตุ สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรม ไม่เศร้าหมอง.

ds2.3.2:222.1 #

กตเม ธมฺมา สงฺกิลิฏฺฐา✎ ร่าง

Katame dhammā saṅkiliṭṭhā?

ds2.3.2:222.2 #

ตีณิ อกุสลมูลานิ✎ ร่าง

Tīṇi akusalamūlāni—

ds2.3.2:222.3 #

โลโภ โทโส โมโห✎ ร่าง

lobho, doso, moho;

ds2.3.2:222.4 #

ตเทกฏฺฐา จ กิเลสา ตํสมฺปยุตฺโต เวทนากฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณกฺขนฺโธ ตํสมุฏฺฐานํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ มโนกมฺมํ✎ ร่าง

tadekaṭṭhā ca kilesā, taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho, taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—

ds2.3.2:222.5 #

อิเม ธมฺมา สงฺกิลิฏฺฐา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā saṅkiliṭṭhā.

ds2.3.2:223.1 #

กตเม ธมฺมา อสงฺกิลิฏฺฐา✎ ร่าง

Katame dhammā asaṅkiliṭṭhā?

อ้างอิงพุทธชยันตี 41.464

ds2.3.2:223.2 #

กุสลาพฺยากตา ธมฺมา กามาวจรา รูปาวจรา อรูปาวจรา อปริยาปนฺนา✎ ร่าง

Kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;

ds2.3.2:223.3 #

เวทนากฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณกฺขนฺโธ✎ ร่าง

vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;

ds2.3.2:223.4 #

สพฺพญฺจ รูปํ อสงฺขตา จ ธาตุ✎ ร่าง

sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—

ds2.3.2:223.5 #

อิเม ธมฺมา อสงฺกิลิฏฺฐา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā asaṅkiliṭṭhā.

ds2.3.2:224.0 #

—

2.3.2.12.4. Kilesasampayuttaduka