เล่ม ๓๔ — ขุททกนิกาย พุทธวงส์–จริยาปิฎก ข้อ 929

เนื้อความทั้งข้อ

[๙๒๙] ธรรมเป็นคันถะและสัมปยุตด้วยคันถะ เป็นไฉน? ทิฏฐิและโลภะบังเกิดร่วมกันในจิตตุปบาทใด สภาวธรรมเหล่านี้ ชื่อว่า ธรรมเป็นคันถะ และสัมปยุตด้วยคันถะ. ธรรมสัมปยุตด้วยคันถะ แต่ไม่เป็นคันถะ เป็นไฉน? จิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโลภะ ๘ ดวง จิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโทมนัสสเวทนา ๒ ดวง เว้นคันถะทั้งหลายที่เกิดขึ้นในจิตตุปบาทเหล่านี้เสีย สภาวธรรมเหล่านี้ ชื่อว่า ธรรม สัมปยุตด้วยคันถะ แต่ไม่เป็นคันถะ. ธรรมวิปปยุตจากคันถะ จะกล่าวว่า ธรรมเป็นคันถะ และสัมปยุตด้วยคันถะก็ไม่ได้ ว่าธรรมสัมปยุตด้วยคันถะ แต่ไม่เป็นคันถะก็ไม่ได้.

ds2.4.2:61.1 #

กตเม ธมฺมา คนฺถาเจวคนฺถสมฺปยุตฺตาจ✎ ร่าง

Katame dhammā ganthā ceva ganthasampayuttā ca?

อ้างอิงสยามรัฐ 34.362

ds2.4.2:61.2 #

ยตฺถ ทิฏฺฐิ จ โลโภ จ เอกโต อุปฺปชฺชนฺติ✎ ร่าง

Yattha diṭṭhi ca lobho ca ekato uppajjanti—

ds2.4.2:61.3 #

อิเม ธมฺมา คนฺถาเจวคนฺถสมฺปยุตฺตาจ ฯ✎ ร่าง

ime dhammā ganthā ceva ganthasampayuttā ca.

ds2.4.2:62.1 #

กตเม ธมฺมา คนฺถสมฺปยุตฺตาเจวโนจคนฺถา✎ ร่าง

Katame dhammā ganthasampayuttā ceva no ca ganthā?

ds2.4.2:62.2 #

อฏฺฐ โลภสหคตา จิตฺตุปฺปาทา เทฺว โทมนสฺสสหคตา จิตฺตุปฺปาทา เอตฺถุปฺปนฺเน คนฺเถ ฐเปตฺวา✎ ร่าง

Aṭṭha lobhasahagatacittuppādā dve domanassasahagatacittuppādā, etthuppanne ganthe ṭhapetvā—

ds2.4.2:62.3 #

อิเม ธมฺมา คนฺถสมฺปยุตฺตา- เจวโนจคนฺถา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā ganthasampayuttā ceva no ca ganthā.

ds2.4.2:62.4 #

คนฺถวิปฺปยุตฺตา ธมฺมา น วตฺตพฺพา✎ ร่าง

Ganthavippayuttā dhammā na vattabbā—

ds2.4.2:62.5 #

คนฺถาเจวคนฺถสมฺปยุตฺตาจาติปิ คนฺถสมฺปยุตฺตาเจวโนจคนฺถาติปิ ฯ✎ ร่าง

ganthā ceva ganthasampayuttā cātipi, ganthasampayuttā ceva no ca ganthātipi.

ds2.4.2:63.0 #

—

2.4.2.5.6. Ganthavippayuttaganthaniyaduka