เล่ม ๓๔ — ขุททกนิกาย พุทธวงส์–จริยาปิฎก ข้อ 931

เนื้อความทั้งข้อ

[๙๓๑] โอฆธรรม เป็นไฉน ฯลฯ โยคธรรม เป็นไฉน ฯลฯ นีวรณธรรม เป็นไฉน? นิวรณ์ ๖ คือ กามฉันทนิวรณ์ พยาปาทนิวรณ์ ถีนมิทธนิวรณ์ อุทธัจจกุกกุจจนิวรณ์ วิจิกิจฉานิวรณ์ อวิชชานิวรณ์. กามฉันทนิวรณ์ บังเกิดในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโลภะ ๘ ดวง พยาปาทนิวรณ์ บังเกิดในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโทมนัสสเวทนา ๒ ดวง ถีนมิทธนิวรณ์ บังเกิดในอกุศลจิตที่เป็นสสังขาริก อุทธัจจนิวรณ์ บังเกิดในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ กุกกุจจนิวรณ์ บังเกิดในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโทมนัสสเวทนา ๒ ดวง วิจิกิจฉานิวรณ์ บังเกิดในจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา อวิชชานิวรณ์ บังเกิดในอกุศลจิตทั้งปวง สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า นีวรณธรรม. ธรรมไม่เป็นนิวรณ์ เป็นไฉน? อกุศลที่เหลือ เว้นนิวรณ์ทั้งหลายเสีย กุศลในภูมิ ๔ วิบากในภูมิ ๔ กิริยาอัพยากฤตใน ภูมิ ๓ รูป และนิพพาน สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมไม่เป็นนิวรณ์

ds2.4.2:65.1 #

กตเม ธมฺมา โอฆา ฯเปฯ✎ ร่าง

Katame dhammā oghā …pe….

ds2.4.2:66.0 #

—

2.4.2.7. Yogagocchaka

ds2.4.2:66.1 #

กตเม ธมฺมา โยคา ฯเปฯ✎ ร่าง

Katame dhammā yogā …pe….

ds2.4.2:67.0.1 #

—

2.4.2.8. Nīvaraṇagocchaka

ds2.4.2:67.0.2 #

—

2.4.2.8.1. Nīvaraṇaduka

ds2.4.2:67.1 #

กตเม ธมฺมา นีวรณา✎ ร่าง

Katame dhammā nīvaraṇā?

อ้างอิงPTS 251 · สยามรัฐ 34.363

ds2.4.2:67.2 #

ฉ นีวรณานิ✎ ร่าง

Cha nīvaraṇā—

ds2.4.2:67.3 #

กามจฺฉนฺทนีวรณํ พฺยาปาทนีวรณํ ถีนมิทฺธนีวรณํ อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจนีวรณํ วิจิกิจฺฉานีวรณํ อวิชฺชานีวรณํ✎ ร่าง

kāmacchandanīvaraṇaṁ, byāpādanīvaraṇaṁ, thinamiddhanīvaraṇaṁ, uddhaccakukkuccanīvaraṇaṁ, vicikicchānīvaraṇaṁ, avijjānīvaraṇaṁ.

ds2.4.2:67.4 #

กามจฺฉนฺทนีวรณํ อฏฺฐสุ โลภสหคเตสุ จิตฺตุปฺปาเทสุ อุปฺปชฺชติ พฺยาปาทนีวรณํ ทฺวีสุ โทมนสฺสสหคเตสุ จิตฺตุปฺปาเทสุ อุปฺปชฺชติ ถีนมิทฺธนีวรณํ สสงฺขาริเกสุ อกุสเลสุ อุปฺปชฺชติ อุทฺธจฺจนีวรณํ อุทฺธจฺจสหคเตสุ จิตฺตุปฺปาเทสุ อุปฺปชฺชติ กุกฺกุจฺจนีวรณํ ทฺวีสุ โทมนสฺสสหคเตสุ จิตฺตุปฺปาเทสุ อุปฺปชฺชติ วิจิกิจฺฉานีวรณํ วิจิกิจฺฉาสหคเตสุ จิตฺตุปฺปาเทสุ อุปฺปชฺชติ อวิชฺชานีวรณํ สพฺพากุสเลสุ อุปฺปชฺชติ✎ ร่าง

Kāmacchandanīvaraṇaṁ aṭṭhasu lobhasahagatesu cittuppādesu uppajjati, byāpādanīvaraṇaṁ dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppajjati, thinamiddhanīvaraṇaṁ sasaṅkhārikesu akusalesu uppajjati, uddhaccanīvaraṇaṁ uddhaccasahagatesu cittuppādesu uppajjati, kukkuccanīvaraṇaṁ dvīsu domanassasahagatesu cittuppādesu uppajjati, vicikicchānīvaraṇaṁ vicikicchāsahagatesu cittuppādesu uppajjati, avijjānīvaraṇaṁ sabbākusalesu uppajjati—

ds2.4.2:67.5 #

อิเม ธมฺมา นีวรณา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā nīvaraṇā.

ds2.4.2:68.1 #

กตเม ธมฺมา โนนีวรณา✎ ร่าง

Katame dhammā no nīvaraṇā?

ds2.4.2:68.2 #

ฐเปตฺวา นีวรเณ อวเสสํ อกุสลํ จตูสุ ภูมีสุ กุสลํ จตูสุ ภูมีสุ วิปาโก ตีสุ ภูมีสุ กิริยาพฺยากตํ รูปญฺจ นิพฺพานญฺจ✎ ร่าง

Ṭhapetvā nīvaraṇe avasesaṁ akusalaṁ, catūsu bhūmīsu kusalaṁ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṁ, rūpañca, nibbānañca—

ds2.4.2:68.3 #

อิเม ธมฺมา โนนีวรณา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā no nīvaraṇā.

ds2.4.2:69.0 #

—

2.4.2.8.2. Nīvaraṇiyaduka