เล่ม ๓๔ — ขุททกนิกาย พุทธวงส์–จริยาปิฎก ข้อ 947

เนื้อความทั้งข้อ

[๙๔๗] จิตตสมุฏฐานธรรม เป็นไฉน? เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ กายวิญญัติ วจีวิญญัติ หรือรูปแม้อื่นใด ซึ่ง เกิดแต่จิต มีจิตเป็นเหตุ มีจิตเป็นสมุฏฐาน มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ สัททายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปลหุตา รูปมุทุตา รูปกัมมัญญตา รูปอุปจยะ รูปสันตติ กพฬิงการาหาร สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า จิตตสมุฏฐาน- *ธรรม. ธรรมไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน เป็นไฉน? จิต รูปที่เหลือ และนิพพาน สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน.

ds2.4.2:99.1 #

กตเม ธมฺมา จิตฺตสมุฏฺฐานา✎ ร่าง

Katame dhammā cittasamuṭṭhānā?

อ้างอิงสยามรัฐ 34.368 · ฉัฏฐสังคายนา 113.316

ds2.4.2:99.2 #

เวทนากฺขนฺโธ สญฺญากฺขนฺโธ สงฺขารกฺขนฺโธ กายวิญฺญตฺติ วจีวิญฺญตฺติ ยํ วา ปนญฺญมฺปิ อตฺถิ รูปํ จิตฺตชํ จิตฺตเหตุกํ จิตฺตสมุฏฺฐานํ✎ ร่าง

Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, kāyaviññatti, vacīviññatti, yaṁ vā panaññampi atthi rūpaṁ cittajaṁ cittahetukaṁ cittasamuṭṭhānaṁ—

ds2.4.2:99.3 #

รูปายตนํ สทฺทายตนํ คนฺธายตนํ รสายตนํ โผฏฺฐพฺพายตนํ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปสฺส ลหุตา รูปสฺส มุทุตา รูปสฺส กมฺมญฺญตา รูปสฺส อุปจโย รูปสฺส สนฺตติ กพฬึกาโร อาหาโร✎ ร่าง

rūpāyatanaṁ saddāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ phoṭṭhabbāyatanaṁ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—

ds2.4.2:99.4 #

อิเม ธมฺมา จิตฺตสมุฏฺฐานา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā cittasamuṭṭhānā.

ds2.4.2:100.1 #

กตเม ธมฺมา โนจิตฺตสมุฏฺฐานา✎ ร่าง

Katame dhammā no cittasamuṭṭhānā?

ds2.4.2:100.2 #

จิตฺตญฺจ อวเสสญฺจ รูปํ นิพฺพานญฺจ✎ ร่าง

Cittañca, avasesañca rūpaṁ, nibbānañca—

ds2.4.2:100.3 #

อิเม ธมฺมา โนจิตฺตสมุฏฺฐานา ฯ✎ ร่าง

ime dhammā no cittasamuṭṭhānā.

ds2.4.2:101.0 #

—

2.4.2.10.7. Cittasahabhūduka