เล่ม ๓๕ — อภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี ข้อ 1051

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๐๕๑] ก็ตัณหาว่า เราพึงเป็นโดยประการอื่นบ้าง คืออย่างไร คือ ตัณหาที่เกิดขึ้นเพราะเปรียบเทียบกับคนอื่นว่า เขาเป็นกษัตริย์ เราก็ พึงเป็นกษัตริย์เหมือนเขาบ้างก็หาไม่ หรือเขาเป็นพราหมณ์ เราก็พึงเป็นพราหมณ์ เหมือนเขาบ้างก็หาไม่ ฯลฯ หรือเขามีสัญญาก็ไม่ใช่ ไม่มีสัญญาก็ไม่ใช่ เราก็พึงมี สัญญาก็ไม่ใช่ ไม่มีสัญญาก็ไม่ใช่เหมือนเขาบ้างก็หาไม่ อย่างนี้ชื่อว่า ตัณหาว่า เรา พึงเป็นโดยประการอื่นบ้าง เหล่านี้ชื่อว่า ตัณหาวิจริต ๑๘ อาศัยเบญจขันธ์ภายใน

vb17:341.1 #

กถญฺจ อปาหํ อญฺญถา สิยนฺติ โหติ✎ ร่าง

Kathañca apāhaṁ aññathā siyanti hoti?

vb17:341.2 #

ปรํ ปุคฺคลํ อุปนิธาย ยถา โส ขตฺติโย อปาหํ น ตถา ขตฺติโย สิยนฺติ วา ยถา โส พฺราหฺมโณ อปาหํ น ตถา พฺราหฺมโณ สิยนฺติ วา ฯเปฯ✎ ร่าง

Parapuggalaṁ upanidhāya yathā so khattiyo apāhaṁ na tathā khattiyo siyanti vā, yathā so brāhmaṇo apāhaṁ na tathā brāhmaṇo siyanti vā …pe…

vb17:341.3 #

ยถา โส เนวสญฺญีนาสญฺญี อปาหํ น ตถา เนวสญฺญีนาสญฺญี สิยนฺติ วา✎ ร่าง

yathā so nevasaññīnāsaññī apāhaṁ na tathā nevasaññīnāsaññī siyanti vā—

vb17:341.4 #

เอวํ อปาหํ อญฺญถา สิยนฺติ โหติ ฯ✎ ร่าง

evaṁ apāhaṁ aññathā siyanti hoti.

vb17:342.1 #

อิมานิ อฏฺฐารส ตณฺหาวิจริตานิ อชฺฌตฺติกสฺส อุปาทาย ฯ✎ ร่าง

Imāni aṭṭhārasa taṇhāvicaritāni ajjhattikassa upādāya.