เล่ม ๓๕ — อภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี ข้อ 513

เนื้อความทั้งข้อ

[๕๑๓] ในบทเหล่านั้น จิต เป็นไฉน จิต มโน มานัส ฯลฯ มโนวิญญาณธาตุที่สมกัน อันใด นี้เรียกว่า จิต สมาธิ เป็นไฉน ความตั้งอยู่แห่งจิต ฯลฯ สัมมาสมาธิ อันใด นี้เรียกว่า สมาธิ ปธานสังขาร เป็นไฉน การปรารภความเพียรทางใจ ฯลฯ สัมมาวายามะ อันใด นี้เรียกว่า ปธานสังขาร ภิกษุ เป็นผู้เข้าไปถึงแล้ว ฯลฯ ประกอบแล้ว ด้วยจิต สมาธิและ ปธานสังขาร ดังกล่าวมานี้ ด้วยเหตุนั้น จึงเรียกว่า ประกอบด้วยจิตตสมาธิปธาน- *สังขาร ด้วยประการฉะนี้

vb9:17.1 #

ตตฺถ กตมํ จิตฺตํ✎ ร่าง

Tattha katamaṁ cittaṁ?

vb9:17.2 #

ยํ จิตฺตํ มโน มานสํ ฯเปฯ ตชฺชา มโนวิญฺญาณธาตุ✎ ร่าง

Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

vb9:17.3 #

อิทํ วุจฺจติ จิตฺตํ ฯ✎ ร่าง

idaṁ vuccati “cittaṁ”.

vb9:18.1 #

ตตฺถ กตโม สมาธิ✎ ร่าง

Tattha katamo samādhi?

อ้างอิงพุทธชยันตี 42.388

vb9:18.2 #

ยา จิตฺตสฺส ฐิติ ฯเปฯ สมฺมาสมาธิ✎ ร่าง

Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti …pe… sammāsamādhi—

vb9:18.3 #

อยํ วุจฺจติ สมาธิ ฯ✎ ร่าง

ayaṁ vuccati “samādhi”.

vb9:19.1 #

ตตฺถ กตโม ปธานสงฺขาโร✎ ร่าง

Tattha katamo padhānasaṅkhāro?

อ้างอิงPTS 219

vb9:19.2 #

โย เจตสิโก วิริยารมฺโภ ฯเปฯ สมฺมาวายาโม✎ ร่าง

Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—

vb9:19.3 #

อยํ วุจฺจติ ปธานสงฺขาโร ฯ✎ ร่าง

ayaṁ vuccati “padhānasaṅkhāro”.

vb9:19.4 #

อิติ อิมินา จ จิตฺเตน อิมินา จ สมาธินา อิมินา จ ปธานสงฺขาเรน อุเปโต โหติ ฯเปฯ สมนฺนาคโต✎ ร่าง

Iti iminā ca cittena, iminā ca samādhinā, iminā ca padhānasaṅkhārena upeto hoti …pe… samannāgato.

vb9:19.5 #

เตน วุจฺจติ จิตฺตสมาธิปธานสงฺขารสมนฺนาคโตติ ฯ✎ ร่าง

Tena vuccati “cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato”ti.