เล่ม ๓๕ — อภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี ข้อ 889

เนื้อความทั้งข้อ

[๘๘๙] ผู้เสมอเขา สำคัญตนว่าเลิศกว่าเขา เป็นไฉน บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้เสมอเขา ถือตัวว่าเลิศกว่าคนอื่นๆ โดย เหตุอย่างใดอย่างหนึ่ง คือ โดยชาติ โดยโคตร โดยความเป็นลูกผู้มีสกุล ฯลฯ เขาอาศัยการถือตนว่า เลิศกว่าคนอื่นๆ เช่นนั้นแล้วถือตัว ความถือตัว กิริยาที่ ถือตัว สภาพที่ถือตัว การยกตน การเทิดตน การเชิดชูตนดุจธง ความยกตน ขึ้น ความที่จิตต้องการเป็นดุจธง อันใด มีลักษณะเช่นว่านี้ นี้เรียกว่า ผู้เสมอ เขา สำคัญตนว่าเลิศกว่าเขา

vb17:52.1 #

ตตฺถ กตโม สทิสสฺส เสยฺโยหมสฺมีติ มาโน✎ ร่าง

Tattha katamo sadisassa seyyohamasmīti māno?

อ้างอิงสยามรัฐ 35.479

vb17:52.2 #

อิเธกจฺโจ สทิโส โหติ ชาติยา วา โคตฺเตน วา โกลปุตฺติเยน วา ฯเปฯ อญฺญตรญฺญตเรน วตฺถุนา ปเรหิ เสยฺยํ อตฺตานํ ทหติ✎ ร่าง

Idhekacco sadiso hoti jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā …pe… aññataraññatarena vatthunā parehi seyyaṁ attānaṁ dahati;

vb17:52.3 #

โส ตํ นิสฺสาย มานํ ชปฺเปติ✎ ร่าง

so taṁ nissāya mānaṁ jappeti.

vb17:52.4 #

โย เอวรูโป มาโน มญฺญนา มญฺญิตตฺตํ อุณฺณติ อุณฺณาโม ธโช สมฺปคฺคาโห เกตุกมฺยตา จิตฺตสฺส✎ ร่าง

Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṁ …pe… ketukamyatā cittassa—

vb17:52.5 #

อยํ วุจฺจติ สทิสสฺส เสยฺโยหมสฺมีติ มาโน ฯ✎ ร่าง

ayaṁ vuccati “sadisassa seyyohamasmīti māno”.