เล่ม ๓๕ — อภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี ข้อ 953

เนื้อความทั้งข้อ

[๙๕๓] อสันตุฏฐิตา ความไม่สันโดษ เป็นไฉน ความอยากได้มากยิ่ง ของบุคคลผู้ไม่สันโดษด้วยจีวร บิณฑบาต เสนาสนะ คิลานปัจจยเภสัช และบริขาร ตามมีตามได้หรือด้วยกามคุณ ๕ ความปรารถนา การปรารถนา ความไม่สันโดษ ความกำหนัด ความกำหนัดนัก ฯลฯ ความกำหนัดนักแห่งจิตอันใดมีลักษณะเช่นว่านี้ นี้เรียกว่า อสันตุฏฐิตา ความ ไม่สันโดษ อสัมปชัญญตา ความเป็นผู้ไม่มีสัมปชัญญะ เป็นไฉน ความไม่รู้ ความไม่เห็น ฯลฯ ลิ่มคืออวิชชา อกุศลมูลคือ โมหะ อันใด นี้เรียกว่า อสัมปชัญญตา ความเป็นผู้ไม่มีสัมปชัญญะ มหิจฉตา ความมักมาก เป็นไฉน ความอยากได้มากยิ่งของบุคคลผู้ไม่สันโดษด้วยจีวร บิณฑบาต เสนา- *สนะ คิลานปัจจยเภสัช และบริขาร ตามมีตามได้หรือด้วยกามคุณ ๕ ความ ปรารถนา การปรารถนา ความมักมาก ความกำหนัด ความกำหนัดนัก ฯลฯ ความกำหนัดนักแห่งจิต อันใด มีลักษณะเช่นว่านี้ นี้เรียกว่า มหิจฉตา ความ มักมาก

vb17:187.1 #

ตตฺถ กตมา อสนฺตุฏฺฐิตา✎ ร่าง

Tattha katamā asantuṭṭhitā?

vb17:225.3 #

อิ✎ ร่าง

ime cattāro anariyavohārā.

vb17:226.1 #

—

Tattha katame aparepi cattāro anariyavohārā?

vb17:187.2 #

ตริตรจีวรปิณฺฑปาตเสนาสน- คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาเรหิ ปญฺจหิ วา กามคุเณหิ อสนฺตุฏฺฐสฺส ภิยฺโยกมฺยตา ยา เอวรูปา อิจฺฉา อิจฺฉาคตํ อสนฺตุฏฺฐิตา ราโค สาราโค ฯเปฯ จิตฺตสฺส สาราโค✎ ร่าง

Itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi pañcahi vā kāmaguṇehi asantuṭṭhassa bhiyyokamyatā, yā evarūpā icchā icchāgatā asantuṭṭhitā rāgo sārāgo cittassa sārāgo—

vb17:187.3 #

อยํ วุจฺจติ อสนฺตุฏฺฐิตา ฯ✎ ร่าง

ayaṁ vuccati “asantuṭṭhitā”.

vb17:188.1 #

ตตฺถ กตมา อสมฺปชญฺญตา✎ ร่าง

Tattha katamā asampajaññatā?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 114.431

vb17:188.2 #

ยํ อญฺญาณํ อทสฺสนํ ฯเปฯ อวิชฺชาลงฺคี โมโห อกุสลมูลํ✎ ร่าง

Yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—

vb17:188.3 #

อยํ วุจฺจติ อสมฺปชญฺญตา ฯ✎ ร่าง

ayaṁ vuccati “asampajaññatā”.

vb17:189.1 #

ตตฺถ กตมา มหิจฺฉตา✎ ร่าง

Tattha katamā mahicchatā?

vb17:189.2 #

อิตริตรจีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาเรหิ ปญฺจหิ วา กามคุเณหิ อสนฺตุฏฺฐสฺส ภิยฺโยกมฺยตา ยา เอวรูปา อิจฺฉา อิจฺฉาคตํ มหิจฺฉตา ราโค สาราโค ฯเปฯ จิตฺตสฺส สาราโค✎ ร่าง

Itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi pañcahi vā kāmaguṇehi asantuṭṭhassa bhiyyokamyatā, yā evarūpā icchā icchāgatā mahicchatā rāgo sārāgo cittassa sārāgo—

vb17:189.3 #

อยํ วุจฺจติ มหิจฺฉตา ฯ✎ ร่าง

ayaṁ vuccati “mahicchatā”.