เนื้อความทั้งข้อ
[๕๑๕] ธรรมเหล่าใด ประกอบไม่ได้ด้วยนรูปาวจรธรรม นอรูปา-
*วจรธรรม อนิยยานิกธรรม อนิยตธรรม อสรณธรรม ธรรมเหล่านั้น
สงเคราะห์ได้ด้วยขันธ์ อายตนะ ธาตุ เท่าไร? ธรรมเหล่านั้น สงเคราะห์ได้ด้วย
ขันธ์ ๔ อายตนะ ๒ ธาตุ ๒. สงเคราะห์ไม่ได้ด้วยขันธ์ อายตนะ ธาตุ เท่าไร?
สงเคราะห์ไม่ได้ด้วยขันธ์ ๑ อายตนะ ๑๐ ธาตุ ๑๖
ธัมมายตนะ ธัมมธาตุ ชีวิตินทรีย์ นามรูป สฬายตนะ ชาติ
ชรา และมรณะ ไม่ได้ ๒ ติกะ
ในหมวดแรก ได้ธรรม ๗ และ ๑๐ ในหมวดถัดมาได้ธรรม ๑๔
ในหมวดสุดท้าย ได้ธรรม ๖
ธรรม ๔๗ เหล่านี้ ดังพรรณนามาฉะนี้ ย่อมได้โดยสมุจเฉท และ
โดยโมฆปุจฉกะ ฉะนี้แล
น รูปาวจเรหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา✎ ร่าง
Na rūpāvacarehi dhammehi ye dhammā …
อ้างอิงPTS 113 · ฉัฏฐสังคายนา 115.102 · พุทธชยันตี 47.236
น อรูปาวจเรหิ
ธมฺเมหิ เย ธมฺมา✎ ร่าง
na arūpāvacarehi dhammehi ye dhammā …
อนิยฺยานิเกหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา✎ ร่าง
aniyyānikehi dhammehi ye dhammā …
อนิยเตหิ
ธมฺเมหิ เย ธมฺมา✎ ร่าง
aniyatehi dhammehi ye dhammā …
อสรเณหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา
เต ธมฺมา กตีหิ ขนฺเธหิ กตีหายตเนหิ กตีหิ ธาตูหิ สงฺคหิตา ฯ✎ ร่าง
araṇehi dhammehi ye dhammā vippayuttā, te dhammā katihi khandhehi katihāyatanehi katihi dhātūhi saṅgahitā?
เต
ธมฺมา จตูหิ ขนฺเธหิ ทฺวีหายตเนหิ ทฺวีหิ ธาตูหิ สงฺคหิตา ฯ✎ ร่าง
Te dhammā catūhi khandhehi dvīhāyatanehi dvīhi dhātūhi saṅgahitā.
กตีหิ
อสงฺคหิตา ฯ✎ ร่าง
Katihi asaṅgahitā?
เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ โสฬสหิ ธาตูหิ อสงฺคหิตา ฯ✎ ร่าง
Ekena khandhena dasahāyatanehi soḷasahi dhātūhi asaṅgahitā.
ธมฺมายตนํ ธมฺมธาตุ✎ ร่าง
Dhammāyatanaṁ dhammadhātu,
อถ ชีวิตํ นามรูปํ✎ ร่าง
Atha jīvitaṁ nāmarūpaṁ;
สฬายตนชาติโย ชรา มตญฺจ✎ ร่าง
Saḷāyatanaṁ jātijarāmataṁ,
เทฺว จ ติเก น ลพฺภเร✎ ร่าง
Dve ca tike na labbhare.
ปฐมนฺตเร สตฺต✎ ร่าง
Paṭhamantare satta ca,
โคจฺฉเก ทส
อปรนฺเต✎ ร่าง
Gocchake dasa aparante;
จุทฺทส ฉ จ มตฺถเก✎ ร่าง
Cuddasa cha ca matthake,
อิจฺเจเต สตฺตจตฺตาลีสธมฺมา✎ ร่าง
Iccete sattacattālīsa dhammā;
สมุจฺเฉเทน จ ลพฺภนฺติ✎ ร่าง
Samucchede na labbhanti,
โมฆปุจฺฉเกน จาติ ฯ✎ ร่าง
Moghapucchakena cāti. [47]
วิปฺปยุตฺเตนสงฺคหิตาสงฺคหิตปทนิทฺเทโส นิฏฺฐิโต ฯ✎ ร่าง
Vippayuttenasaṅgahitāsaṅgahitapadaniddeso cuddasamo.
ธาตุกถาปกรณํ สมตฺตํ ฯ
---------
อภิธมฺมปิฏเก ปุคฺคลปญฺญตฺติ
------
นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ฯ
อุทฺเทสวาโร✎ ร่าง
Dhātukathāpakaraṇaṁ niṭṭhitaṁ.