เนื้อความทั้งข้อ
[๑๗๕] ส. บุคคลมีความเกิดขึ้นปรากฏ มีความเสื่อมปรากฏ เมื่อตั้งอยู่ มีความ
แปรปรวนปรากฏ หรือ?
ป. ถูกแล้ว
ส. บุคคลเป็นสังขตะหรือ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
ส. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย สังขตธรรมมี
สังขตลักษณะ ๓ อย่างนี้ คือ สังขตธรรมทั้งหลาย มีความเกิดขึ้น
ปรากฏมีความเสื่อมปรากฏเมื่อตั้งอยู่มีความแปรปรวนปรากฏ ดังนี้ ๑-
บุคคลก็มีความเกิดขึ้นปรากฏ ความเสื่อมก็ปรากฏ เมื่อตั้งอยู่ความ
แปรปรวนก็ปรากฏ ถ้าอย่างนั้น บุคคลก็เป็นสังขตะน่ะสิ
ส. ความเกิดขึ้นแห่งบุคคลไม่ปรากฏ ความเสื่อมไม่ปรากฏ เมื่อตั้งอยู่ความ
แปรปรวนไม่ปรากฏ หรือ?
ป. ถูกแล้ว
ส. บุคคลเป็นอสังขตะ หรือ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
ส. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย อสังขตธรรมมีอสังขต
ลักษณะ ๓ อย่างนี้ คือ ความเกิดขึ้นแห่งอสังขตธรรมทั้งหลาย
@๑. อํ. ติกฺก. ข้อ ๔๘๖ หน้า ๑๙๒
ไม่ปรากฏ ความเสื่อมไป ไม่ปรากฏ เมื่อตั้งอยู่ ความแปรปรวน
ไม่ปรากฏ ดังนี้ ๑- ความเกิดขึ้นแห่งบุคคลก็ไม่ปรากฏ ความเสื่อมก็ไม่
ปรากฏเมื่อตั้งอยู่ความแปรปรวนก็ไม่ปรากฏ ถ้าอย่างนั้น บุคคลก็เป็น
อสังขตะนะสิ
ปุคฺคลสฺส อุปฺปาโท ปญฺญายติ วโย ปญฺญายติ
ฐิตสฺส อญฺญถตฺตํ ปญฺญายตีติ ฯ✎ ร่าง
Puggalassa uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyatīti?
อ้างอิงPTS 61 · ฉัฏฐสังคายนา 116.61 · พุทธชยันตี 44.168
ปุคฺคโล สงฺขโตติ ฯ✎ ร่าง
Puggalo saṅkhatoti?
น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ✎ ร่าง
Na hevaṁ vattabbe …pe…
วุตฺตํ ภควตา✎ ร่าง
vuttaṁ bhagavatā—
ตีณิมานิ ภิกฺขเว สงฺขตสฺส
สงฺขตลกฺขณานิ✎ ร่าง
“tīṇimāni, bhikkhave, saṅkhatassa saṅkhatalakkhaṇāni.
สงฺขตานํ ภิกฺขเว ธมฺมานํ อุปฺปาโท ปญฺญายติ
วโย ปญฺญายติ ฐิตานํ อญฺญถตฺตํ ปญฺญายตีติ✎ ร่าง
Saṅkhatānaṁ, bhikkhave, dhammānaṁ uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitānaṁ aññathattaṁ paññāyatī”ti.
ปุคฺคลสฺส
อุปฺปาโท ปญฺญายติ วโย ปญฺญายติ ฐิตสฺส อญฺญถตฺตํ
ปญฺญายติ✎ ร่าง
Puggalassa uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa aññathattaṁ paññāyati;
เตน หิ ปุคฺคโล สงฺขโตติ ฯ✎ ร่าง
tena hi puggalo saṅkhatoti.
ปุคฺคลสฺส น อุปฺปาโท
ปญฺญายติ น วโย ปญฺญายติ น ฐิตสฺส อญฺญถตฺตํ ปญฺญายตีติ ฯ✎ ร่าง
Puggalassa na uppādo paññāyati, na vayo paññāyati, na ṭhitassa aññathattaṁ paññāyatīti?
อ้างอิงสยามรัฐ 37.75
ปุคฺคโล อสงฺขโตติ ฯ✎ ร่าง
Puggalo asaṅkhatoti?
น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ✎ ร่าง
Na hevaṁ vattabbe …pe…
วุตฺตํ ภควตา✎ ร่าง
vuttaṁ bhagavatā—
ตีณิมานิ ภิกฺขเว อสงฺขตสฺส อสงฺขตลกฺขณานิ✎ ร่าง
“tīṇimāni, bhikkhave, asaṅkhatassa asaṅkhatalakkhaṇāni.
อสงฺขตานํ ภิกฺขเว ธมฺมานํ น อุปฺปาโท ปญฺญายติ น วโย
ปญฺญายติ น ฐิตานํ อญฺญถตฺตํ ปญฺญายตีติ✎ ร่าง
Asaṅkhatānaṁ, bhikkhave, dhammānaṁ na uppādo paññāyati, na vayo paññāyati, na ṭhitānaṁ aññathattaṁ paññāyatī”ti.
ปุคฺคลสฺส น
อุปฺปาโท ปญฺญายติ น วโย ปญฺญายติ น ฐิตสฺส อญฺญถตฺตํ
ปญฺญายติ✎ ร่าง
Puggalassa na uppādo paññāyati, na vayo paññāyati, na ṭhitassa aññathattaṁ paññāyati;
เตน หิ ปุคฺคโล อสงฺขโตติ ฯ✎ ร่าง
tena hi puggalo asaṅkhatoti.