เล่ม ๓๗ — อภิธรรมปิฎก ธาตุกถา–ปุคคลปัญญัตติ ข้อ 185

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๘๕] ส. ท่านหยั่งเห็นบุคคลโดยสัจฉิกัตถปรมัตถ์ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. พระวชิราภิกษุณีได้กล่าวกะมารผู้มีบาปว่าดังนี้ ดูกรมารท่านเชื่อว่าเป็น สัตว์หรือหนอ นั่นเป็นความเห็นของท่านหรือหนอ นี้เป็นกลุ่มสังขาร ล้วน ๆ ในกลุ่มสังขารนี้จะค้นหาสัตว์ไม่ได้ เพราะคุมส่วนทั้งหลาย เข้า เสียงเรียกว่ารถจึงมีได้ แม้ฉันใด เมื่อขันธ์ทั้งหลายยังมีอยู่ สมมติว่าสัตว์ก็มีได้ฉันนั้น. ความจริงทุกข์เท่านั้นเกิดขึ้น ทุกข์เท่านั้น ตั้งอยู่และเสื่อมสิ้นไป นอกจากทุกข์ไม่มีอะไรเกิด นอกจากทุกข์ ไม่มีอะไรดับ ดังนี้ ๑- เป็นสูตรมีอยู่จริง มิใช่หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. ถ้าอย่างนั้น ก็ไม่พึงกล่าวว่า หยั่งเห็นบุคคลได้โดยสัจฉิกัตถปรมัตถ์นะสิ

kv1.1:342.1 #

ปุคฺคโล อุปลพฺภติ สจฺฉิกฏฺฐปรมฏฺเฐนาติ ฯ✎ ร่าง

Puggalo upalabbhati saccikaṭṭhaparamatthenāti?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 116.65

kv1.1:342.2 #

อามนฺตา ฯ✎ ร่าง

Āmantā.

kv1.1:342.3 #

นนุ วชิรา ภิกฺขุนี มารํ ปาปิมนฺตํ เอตทโวจ✎ ร่าง

Nanu vajirā bhikkhunī māraṁ pāpimantaṁ etadavoca—

kv1.1:343.1 #

กึ นุ สตฺโตติ ปจฺเจสิ✎ ร่าง

“Kiṁ nu sattoti paccesi,

kv1.1:343.2 #

มาร ทิฏฺฐิคตํ นุ เต✎ ร่าง

māra diṭṭhigataṁ nu te;

kv1.1:343.3 #

สุทฺธสงฺขารปุญฺโชยํ✎ ร่าง

Suddhasaṅkhārapuñjoyaṁ,

kv1.1:343.4 #

น ยิธ สตฺตูปลพฺภติ✎ ร่าง

nayidha sattupalabbhati.

kv1.1:344.1 #

ยถา หิ องฺคสมฺภารา✎ ร่าง

Yathā hi aṅgasambhārā,

kv1.1:344.2 #

โหติ สทฺโท รโถ อิติ✎ ร่าง

hoti saddo ratho iti;

kv1.1:344.3 #

เอวํ ขนฺเธสุ สนฺเตสุ✎ ร่าง

Evaṁ khandhesu santesu,

kv1.1:344.4 #

โหติ สตฺโตติ สมฺมติ✎ ร่าง

hoti sattoti sammuti.

kv1.1:345.1 #

ทุกฺขเมว หิ สมฺโภติ✎ ร่าง

Dukkhameva hi sambhoti,

kv1.1:345.2 #

ทุกฺขํ ติฏฺฐติ เวติ จ✎ ร่าง

dukkhaṁ tiṭṭhati veti ca;

kv1.1:345.3 #

นาญฺญตฺร ทุกฺขา สมฺโภติ✎ ร่าง

Nāññatra dukkhā sambhoti,

kv1.1:345.4 #

นาญฺญตฺร ทุกฺขา นิรุชฺฌตีติ✎ ร่าง

nāññaṁ dukkhā nirujjhatī”ti.

kv1.1:346.1 #

อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ ฯ✎ ร่าง

Attheva suttantoti?

kv1.1:346.2 #

อามนฺตา ฯ✎ ร่าง

Āmantā.

kv1.1:346.3 #

เตน หิ น วตฺตพฺพํ✎ ร่าง

Tena hi na vattabbaṁ—

kv1.1:346.4 #

ปุคฺคโล อุปลพฺภติ สจฺฉิกฏฺฐปรมฏฺเฐนาติ ฯ✎ ร่าง

“puggalo upalabbhati saccikaṭṭhaparamatthenā”ti.