เนื้อความทั้งข้อ
[๕๒] ส. ท่านหยั่งเห็นบุคคลโดยสัจฉิกัตถปรมัตถ์ หรือ?
ป. ถูกแล้ว
ส. เวทนาเป็นบุคคลหรือ ฯลฯ บุคคลในเวทนาหรือ ฯลฯ บุคคลอื่นจาก
เวทนาหรือ ฯลฯ เวทนาในบุคคลหรือ ฯลฯ สัญญาเป็นบุคคลหรือ ฯลฯ บุคคลในสัญญาหรือ
ฯลฯ บุคคลอื่นจากสัญญาหรือ ฯลฯ สัญญาในบุคคลหรือ ฯลฯ สังขารเป็นบุคคลหรือ ฯลฯ
บุคคลอื่นจากสังขารหรือ ฯลฯ สังขารในบุคคลหรือ ฯลฯ วิญญาณเป็นบุคคลหรือ ฯลฯ บุคคล
ในวิญญาณหรือ ฯลฯ บุคคลอื่นจากวิญญาณหรือ ฯลฯ วิญญาณในบุคคลหรือ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น
ส. ท่านจงรับรู้นิคหะ, หากว่า ท่านหยั่งเห็นบุคคลโดยสัจฉิกัตถปรมัตถ์
ด้วยเหตุนั้นนะท่านจึงต้องกล่าวว่า วิญญาณในบุคคล, ที่ท่านกล่าวในปัญหานั้นว่า พึงกล่าวได้ว่า
ข้าพเจ้าหยั่งเห็นบุคคลโดยสัจฉิกัตถปรมัตถ์ แต่ไม่พึงกล่าวว่า วิญญาณในบุคคล ดังนี้ ผิด,
แต่ถ้าไม่พึงกล่าวว่า วิญญาณในบุคคล ก็ต้องไม่กล่าวว่า ข้าพเจ้าหยั่งเห็นบุคคลโดยสัจฉิกัตถ-
*ปรมัตถ์, ที่ท่านกล่าวในปัญหานั้นว่า พึงกล่าวได้ว่า ข้าพเจ้าหยั่งเห็นบุคคลโดยสัจฉิกัตถปรมัตถ์
แต่ไม่พึงกล่าวว่า วิญญาณในบุคคล ดังนี้ ผิด ฯลฯ
ปุคฺคโล อุปลพฺภติ สจฺฉิกฏฺฐปรมฏฺเฐนาติ ฯ✎ ร่าง
Puggalo upalabbhati saccikaṭṭhaparamatthenāti?
เวทนา ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
Vedanā puggalo …pe…
เวทนาย ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
vedanāya puggalo …pe…
อญฺญตฺร เวทนาย
ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
aññatra vedanāya puggalo …pe…
ปุคฺคลสฺมึ เวทนา ฯเปฯ✎ ร่าง
puggalasmiṁ vedanā …pe….
สญฺญา ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
Saññā puggalo …pe…
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 116.25 · พุทธชยันตี 44.66
สญฺญาย ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
saññāya puggalo …pe…
อญฺญตฺร สญฺญาย ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
aññatra saññāya puggalo …pe…
ปุคฺคลสฺมึ สญฺญา ฯเปฯ✎ ร่าง
puggalasmiṁ saññā …pe….
สงฺขารา ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
Saṅkhārā puggalo …pe…
สงฺขาเรสุ
ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
saṅkhāresu puggalo …pe…
อญฺญตฺร สงฺขาเรหิ ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
aññatra saṅkhārehi puggalo …pe…
ปุคฺคลสฺมึ
สงฺขารา ฯเปฯ✎ ร่าง
puggalasmiṁ saṅkhārā …pe….
วิญฺญาณํ ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
Viññāṇaṁ puggalo …pe…
วิญฺญาญสฺมึ ปุคฺคโล
ฯเปฯ✎ ร่าง
viññāṇasmiṁ puggalo …pe…
อญฺญตฺร วิญฺญาณา ปุคฺคโล ฯเปฯ✎ ร่าง
aññatra viññāṇā puggalo …pe…
ปุคฺคลสฺมึ วิญฺญาณนฺติ ฯ✎ ร่าง
puggalasmiṁ viññāṇanti?
น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯ✎ ร่าง
Na hevaṁ vattabbe.
อาชานาหิ นิคฺคหํ✎ ร่าง
Ājānāhi niggahaṁ.
หญฺจิ ปุคฺคโล อุปลพฺภติ สจฺฉิกฏฺฐ-
ปรมฏฺเฐน เตน วต เร วตฺตพฺเพ✎ ร่าง
Hañci puggalo upalabbhati saccikaṭṭhaparamatthena, tena vata re vattabbe—
ปุคฺคลสฺมึ วิญฺญาณนฺติ✎ ร่าง
“puggalasmiṁ viññāṇan”ti.
ยํ ตตฺถ
วเทสิ✎ ร่าง
Yaṁ tattha vadesi—
วตฺตพฺเพ โข✎ ร่าง
“vattabbe kho—
ปุคฺคโล อุปลพฺภติ สจฺฉิกฏฺฐปรมฏฺเฐน โน จ
วตฺตพฺเพ✎ ร่าง
‘puggalo upalabbhati saccikaṭṭhaparamatthena’, no ca vattabbe—
ปุคฺคลสฺมึ วิญฺญาณนฺติ มิจฺฉา✎ ร่าง
‘puggalasmiṁ viññāṇan’”ti micchā.
โน เจ ปน วตฺตพฺเพ✎ ร่าง
No ce pana vattabbe—
อ้างอิงสยามรัฐ 37.31
ปุคฺคลสฺมึ วิญฺญาณนฺติ โน วต เร
วตฺตพฺเพ✎ ร่าง
“puggalasmiṁ viññāṇan”ti, no ca vata re vattabbe—
ปุคฺคโล อุปลพฺภติ สจฺฉิกฏฺฐปรมฏฺเฐนาติ✎ ร่าง
“puggalo upalabbhati saccikaṭṭhaparamatthenā”ti.
ยํ ตตฺถ วเทสิ✎ ร่าง
Yaṁ tattha vadesi—
วตฺตพฺเพ โข✎ ร่าง
“vattabbe kho—
ปุคฺคโล อุปลพฺภติ สจฺฉิกฏฺฐปรมฏฺเฐน โน จ วตฺตพฺเพ✎ ร่าง
‘puggalo upalabbhati saccikaṭṭhaparamatthena’, no ca vattabbe—
ปุคฺคลสฺมึ วิญฺญาณนฺติ มิจฺฉา ฯเปฯ✎ ร่าง
‘puggalasmiṁ viññāṇan’”ti micchā …pe….