เนื้อความทั้งข้อ
[๙] ส. หากนิคหะที่เราทำแก่ท่านนี้ เป็นนิคหะชั่วไซร้ ท่านจงเห็นอย่างเดียวกัน
นั่นแหละ ในนิคหะที่ท่านได้ทำแก่เรา ในกรณีว่า พึงกล่าวได้ว่า ข้าพเจ้าไม่หยั่งเห็นบุคคล
โดยสัจฉิกัตถปรมัตถ์ แต่ไม่พึงกล่าวว่า สภาวะใด เป็นสัจฉิกัตถะ เป็นปรมัตถะ ข้าพเจ้าไม่
หยั่งเห็นบุคคลนั้น ตามสภาวะนั้น โดยสัจฉิกัตถปรมัตถ์, ก็เราผู้ปฏิญาณอยู่ข้างปฏิเสธบุคคล
อย่างนี้ ด้วยปฏิญญานี้ อันท่านไม่พึงนิคหะอย่างนี้ ดังนั้นท่านนิคหะเรา เราจึงถูกนิคหะชั่วเทียว
คือนิคหะว่า หากว่า ท่านไม่หยั่งเห็นบุคคล โดยสัจฉิกัตถปรมัตถ์ ด้วยเหตุนั้นนะท่านจึงต้อง
กล่าวว่า สภาวะใด เป็นสัจฉิกัตถะ เป็นปรมัตถะ ข้าพเจ้าไม่หยั่งเห็นบุคคลนั้น ตามสภาวะ
นั้น โดยสัจฉิกัตถปรมัตถ์, ที่ท่านกล่าวในปัญหานั้นว่า พึงกล่าวได้ว่า ข้าพเจ้าไม่หยั่งเห็นบุคคล
โดยสัจฉิกัตถปรมัตถ์ แต่ไม่พึงกล่าวว่า สภาวะใด เป็นสัจฉิกัตถะ เป็นปรมัตถะ ข้าพเจ้า
ไม่หยั่งเห็นบุคคลนั้น ตามสภาวะนั้น โดยสัจฉิกัตถปรมัตถ์ ดังนี้ ผิด, แต่ถ้าไม่พึงกล่าวว่า
สภาวะใด เป็นสัจฉิกัตถะ เป็นปรมัตถะ ข้าพเจ้าไม่หยั่งเห็นบุคคลนั้น ตามสภาวะนั้น โดย
สัจฉิกัตถปรมัตถ์ ก็ต้องไม่กล่าวว่า ข้าพเจ้าไม่หยั่งเห็นบุคคล โดยสัจฉิกัตถปรมัตถ์, ที่ท่าน
กล่าวในปัญหานั้นว่า พึงกล่าวได้ว่า ข้าพเจ้าไม่หยั่งเห็นบุคคล โดยสัจฉิกัตถปรมัตถ์ แต่ไม่
พึงกล่าวว่า สภาวะใด เป็นสัจฉิกัตถะ เป็นปรมัตถะ ข้าพเจ้าไม่หยั่งเห็นบุคคลนั้น ตามสภาวะ
นั้น โดยสัจฉิกัตถปรมัตถ์ ดังนี้ นี้เป็นความผิดของท่าน
เอเส เจ ทุนฺนิคฺคหิเต เหวเมว ตตฺถ ทกฺข✎ ร่าง
Ese ce dunniggahite hevamevaṁ tattha dakkha.
วตฺตพฺเพ โข✎ ร่าง
Vattabbe kho—
ปุคฺคโล นูปลพฺภติ สจฺฉิกฏฺฐปรมฏฺเฐน โน จ วตฺตพฺเพ✎ ร่าง
“puggalo nupalabbhati saccikaṭṭhaparamatthena”, no ca vattabbe—
โย สจฺฉิกฏฺโฐ
ปรมฏฺโฐ ตโต โส ปุคฺคโล นูปลพฺภติ สจฺฉิกฏฺฐปรมฏฺเฐนาติ✎ ร่าง
“yo saccikaṭṭho paramattho, tato so puggalo nupalabbhati saccikaṭṭhaparamatthenā”ti.
โน จ มยํ ตยา ตตฺถ เหตาย ปฏิญฺญาย เหวํ ปฏิชานนฺตา เหวํ
นิคฺคเหตพฺพา✎ ร่าง
No ca mayaṁ tayā tattha hetāya paṭiññāya hevaṁ paṭijānantā hevaṁ niggahetabbā.
อถ มํ นิคฺคณฺหาสิ ทุนฺนิคฺคหิตาว โหม✎ ร่าง
Atha maṁ niggaṇhāsi, dunniggahitā ca homa.
หญฺจิ ปุคฺคโล นูปลพฺภติ สจฺฉิกฏฺฐปรมฏฺเฐน เตน วต
เร วตฺตพฺเพ✎ ร่าง
Hañci puggalo nupalabbhati saccikaṭṭhaparamatthena, tena vata re vattabbe—
อ้างอิงPTS 7 · พุทธชยันตี 44.18
โย สจฺฉิกฏฺโฐ ปรมฏฺโฐ ตโต โส ปุคฺคโล นูปลพฺภติ
สจฺฉิกฏฺฐปรมฏฺเฐนาติ✎ ร่าง
“yo saccikaṭṭho paramattho, tato so puggalo nupalabbhati saccikaṭṭhaparamatthenā”ti.
ยํ ตตฺถ วเทสิ✎ ร่าง
Yaṁ tattha vadesi—
วตฺตพฺเพ โข✎ ร่าง
“vattabbe kho—
ปุคฺคโล นูปลพฺภติ
สจฺฉิกฏฺฐปรมฏฺเฐน
{๙.๒} โน จ วตฺตพฺเพ✎ ร่าง
‘puggalo nupalabbhati saccikaṭṭhaparamatthena’, no ca vattabbe—
โย สจฺฉิกฏฺโฐ ปรมฏฺโฐ ตโต โส ปุคฺคโล
นูปลพฺภติ สจฺฉิกฏฺฐปรมฏฺเฐนาติ มิจฺฉา✎ ร่าง
‘yo saccikaṭṭho paramattho, tato so puggalo nupalabbhati saccikaṭṭhaparamatthenā’”ti micchā.
โน เจ ปน วตฺตพฺเพ✎ ร่าง
No ce pana vattabbe—
อ้างอิงสยามรัฐ 37.8 · ฉัฏฐสังคายนา 116.7
โย
สจฺฉิกฏฺโฐ ปรมฏฺโฐ ตโต โส ปุคฺคโล นูปลพฺภติ สจฺฉิกฏฺฐปรมฏฺเฐนาติ โน
วต เร วตฺตพฺเพ✎ ร่าง
“yo saccikaṭṭho paramattho, tato so puggalo nupalabbhati saccikaṭṭhaparamatthenā”ti, no ca vata re vattabbe—
ปุคฺคโล นูปลพฺภติ สจฺฉิกฏฺฐปรมฏฺเฐนาติ✎ ร่าง
“puggalo nupalabbhati saccikaṭṭhaparamatthenā”ti.
ยํ
ตตฺถ วเทสิ✎ ร่าง
Yaṁ tattha vadesi—
วตฺตพฺเพ โข✎ ร่าง
“vattabbe kho—
ปุคฺคโล นูปลพฺภติ สจฺฉิกฏฺฐปรมฏฺเฐน
โน จ วตฺตพฺเพ✎ ร่าง
‘puggalo nupalabbhati saccikaṭṭhaparamatthena’, no ca vattabbe—
โย สจฺฉิกฏฺโฐ ปรมฏฺโฐ ตโต โส ปุคฺคโล
นูปลพฺภติ สจฺฉิกฏฺฐปรมฏฺเฐนาติ อิทํ เต มิจฺฉา ฯ✎ ร่าง
‘yo saccikaṭṭho paramattho, tato so puggalo nupalabbhati saccikaṭṭhaparamatthenā’”ti idaṁ te micchā.
อุปนยนจตุกฺกํ ฯ✎ ร่าง
Upanayanacatukkaṁ.