เนื้อความทั้งข้อ
[๙๘๓] ส. พระโพธิสัตว์ ได้หยั่งลงสู่ทางอันแน่นอน มีพรหมจรรย์อันประพฤติแล้ว
ในศาสนาของพระผู้มีพระภาค พระนามว่า กัสสปะ หรือ?
ป. ถูกแล้ว
ส. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า เราเป็นผู้ครอบงำเสียซึ่งธรรมทั้งปวง เป็น
ผู้รู้แจ้งธรรมทั้งปวง ไม่ติดแล้วในธรรมทั้งปวง ละเสียซึ่งโลกิยธรรม
ทั้งปวง หลุดพ้นแล้ว เพราะสิ้นไปแห่งตัณหา เรารู้ด้วยปัญญาอันยิ่ง
เองแล้ว จะพึงอ้างศาสดาไรเล่า อาจารย์ของเราไม่มี ผู้ที่จะเสมอ
ด้วยเราก็ไม่มี เราไม่มีบุคคลเปรียบในโลกนี้กับทั้งเทวโลก เพราะ
เราเป็นพระอรหันต์ในโลก เราเป็นศาสดาที่ไม่มีศาสดาอื่นยิ่งกว่า
เราผู้เดียวเป็นสัมมาสัมพุทธะ เป็นผู้เย็นแล้ว เป็นผู้ดับแล้ว เราจะ
ไปยังเมืองแห่งชาวกาสี เพื่อยังธรรมจักรให้เป็นไป เราจักได้ดี
อมตเภรี ให้บันลือขึ้นในโลกอันมืดนี้ (อุปกาชีวกกล่าวว่า) อาวุโส
ตามที่ท่านปฏิญาณนั่นแล ท่านก็ควรเป็นอนันตชิน (พระผู้มีพระภาค
ตรัสว่า คนเช่นเรานี่แล) ที่ถึงแล้วซึ่งความสิ้นอาสวะ เป็นผู้ชื่อว่า
ชินะ ดูกรอุปกะ เราชนะบาปธรรมทั้งหลายแล้ว เพราะฉะนั้น เรา
จึงชื่อว่า ชินะ ดังนี้ ๑- เป็นสูตรมีอยู่จริง มิใช่หรือ?
ป. ถูกแล้ว
ส. ถ้าอย่างนั้น ก็ไม่พึงกล่าวว่า พระโพธิสัตว์ได้หยั่งลงสู่ทางอันแน่นอน
มีพรหมจรรย์อันประพฤติแล้ว ในศาสนาของพระผู้มีพระภาค พระนามว่า
กัสสปะ น่ะสิ
โพธิสตฺโต กสฺสปสฺส ภควโต ปาวจเน โอกฺกนฺตนิยาโม
จริตพฺรหฺมจริโยติ ฯ✎ ร่าง
Bodhisatto kassapassa bhagavato pāvacane okkantaniyāmo caritabrahmacariyoti?
นนุ วุตฺตํ ภควตา✎ ร่าง
Nanu vuttaṁ bhagavatā—
สพฺพาภิภู สพฺพวิทูหมสฺมิ✎ ร่าง
“Sabbābhibhū sabbavidūhamasmi,
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 116.243
สพฺเพสุ ธมฺเมสุ อนูปลิตฺโต✎ ร่าง
Sabbesu dhammesu anupalitto;
สพฺพญฺชโห ตณฺหกฺขเย วิมุตฺโต✎ ร่าง
Sabbañjaho taṇhakkhaye vimutto,
สยํ อภิญฺญาย กมุทฺทิเสยฺยํ✎ ร่าง
Sayaṁ abhiññāya kamuddiseyyaṁ.
น เม อาจริโย อตฺถิ✎ ร่าง
Na me ācariyo atthi,
สทิโส เม น วิชฺชติ✎ ร่าง
sadiso me na vijjati;
สเทวกสฺมึ โลกสฺมึ✎ ร่าง
Sadevakasmiṁ lokasmiṁ,
นตฺถิ เม ปฏิปุคฺคโล✎ ร่าง
natthi me paṭipuggalo.
อหํ หิ อรหา โลเก✎ ร่าง
Ahañhi arahā loke,
อหํ สตฺถา อนุตฺตโร✎ ร่าง
ahaṁ satthā anuttaro;
เอโกมฺหิ สมฺมาสมฺพุทฺโธ✎ ร่าง
Ekomhi sammāsambuddho,
สีตีภูโตสฺมิ นิพฺพุโต✎ ร่าง
sītibhūtosmi nibbuto.
ธมฺมจกฺกํ ปวตฺเตตุํ✎ ร่าง
Dhammacakkaṁ pavattetuṁ,
คจฺฉามิ กาสินํ ปุรํ✎ ร่าง
Gacchāmi kāsinaṁ puraṁ;
อนฺธภูตสฺมึ โลกสฺมึ✎ ร่าง
Andhībhūtasmiṁ lokasmiṁ,
อหญฺญึ อมตทุนฺทุภินฺติ✎ ร่าง
Āhañchaṁ amatadundubhin”ti.
ยถา โข ตฺวํ อาวุโส ปฏิชานาสิ อรหสิ ๒- อนนฺตชิโนติ✎ ร่าง
“Yathā kho tvaṁ, āvuso, paṭijānāsi, arahasi anantajino”ti?
มาทิสา เว ชินา โหนฺติ✎ ร่าง
“Mādisā ve jinā honti,
อ้างอิงพุทธชยันตี 45.158
เย ปตฺตา อาสวกฺขยํ✎ ร่าง
ye pattā āsavakkhayaṁ;
ชิตา เม ปาปกา ธมฺมา✎ ร่าง
Jitā me pāpakā dhammā,
ตสฺมาหํ อุปกํ ชิโนติ✎ ร่าง
tasmāhaṁ upaka jino”ti.
อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ ฯ✎ ร่าง
Attheva suttantoti?
อ้างอิงPTS 290 · สยามรัฐ 37.316
เตน หิ น วตฺตพฺพํ✎ ร่าง
Tena hi na vattabbaṁ—
โพธิสตฺโต
@เชิงอรรถ: ๑. ม. อมตทุทฺรภึ. ๒. ม. อรหาสิ. ๓ วิ. ม. ๑๔ ฯ ม. ม. ๔๕๖ ฯ
กสฺสปสฺส ภควโต ปาวจเน โอกฺกนฺตนิยาโม จริตพฺรหฺมจริโยติ ฯ✎ ร่าง
“bodhisatto kassapassa bhagavato pāvacane okkantaniyāmo caritabrahmacariyo”ti.