เล่ม ๓๘ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๑ ข้อ 1049

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๐๔๙] กายสังขารย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด วจีสังขารย่อมไม่เกิดขึ้น แก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ? เว้นลมอัสสาสะปัสสาสะเสียแล้ว กายสังขารย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่งวิตกและวิจาร แต่วจีสังขารย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ กายสังขารย่อมไม่เกิดขึ้น และวจีสังขารก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นทั้งหมด คือ ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งอวิตักกอวิจารจิต เว้นลมอัสสาสะปัสสาสะ แก่ อสัญญสัตว์. หรือว่า วจีสังขารย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฯลฯ. คำว่า ยสฺส ก็ดี คำว่า ยสฺส ยตฺถ ก็ดี พึงให้พิสดารเช่นเดียวกัน ข้อว่า "นิโรธ- *สมาปนฺนานํ" ย่อมไม่ได้ในคำว่า "ยสฺส ยตฺถ"

ya6.2.1:43.1 #

ยสฺส ยตฺถ กายสงฺขาโร นุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ วจีสงฺขาโร นุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa yattha kāyasaṅkhāro nuppajjati tassa tattha vacīsaṅkhāro nuppajjatīti?

อ้างอิงสยามรัฐ 38.369 · พุทธชยันตี 49.1.20

ya6.2.1:44.1 #

วินา อสฺสาสปสฺสาเสหิ วิตกฺกวิจารานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ กายสงฺขาโร นุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ ตตฺถ วจีสงฺขาโร นุปฺปชฺชติ สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ วินา อสฺสาสปสฺสาเสหิ อวิตกฺกอวิจารจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ กายสงฺขาโร จ นุปฺปชฺชติ วจีสงฺขาโร จ นุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Vinā assāsapassāsehi vitakkavicārānaṁ uppādakkhaṇe tesaṁ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṁ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjati. Sabbesaṁ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi avitakkaavicāracittassa uppādakkhaṇe asaññasattānaṁ tesaṁ tattha kāyasaṅkhāro ca nuppajjati vacīsaṅkhāro ca nuppajjati.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 118.14

ya6.2.1:45.1 #

ยสฺส วา ปน วจีสงฺขาโร ฯเปฯ ยสฺสกมฺปิ ยสฺสยตฺถกมฺปิ สทิสํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ ยสฺสยตฺถเก นิโรธสมาปนฺนานนฺติ✎ ร่าง

Yassa vā pana yattha …pe… ? Āmantā.

ya6.2.1:46.1 #

—

(Yassakampi yassayatthakampi sadisaṁ vitthāretabbaṁ, yassayatthake nirodhasamāpannānanti na labbhati.)

ya6.2.1:47.0.1 #

—

6.2.1.2. Atītavāra

ya6.2.1:47.0.2 #

น ลพฺภติ ฯ✎ ร่าง

6.2.1.2.1. Anulomapuggala