เล่ม ๓๘ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๑ ข้อ 1085

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๐๘๕] กายสังขารย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด วจีสังขารไม่เคยเกิดขึ้น แล้วแก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ? กายสังขารย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ผู้เข้าปฐมฌาน ผู้เกิดในกามาวจรภูมิ ในภังคขณะแห่งลมอัสสาสะปัสสาสะของสัตว์เหล่านั้นนั่นแหละ ในอุปปาทขณะแห่งจิต เว้นลม- *อัสสาสะปัสสาสะ ผู้เกิดในรูปาวจรภูมิ ผู้เกิดในอรูปาวจรภูมิ แต่วจีสังขารไม่เคยเกิดขึ้น แล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ กายสังขารย่อมไม่เกิดขึ้น และวจีสังขารก็ไม่เคยเกิดขึ้น แล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ผู้เข้าทุติยฌาน ตติยฌาน ในภังคขณะแห่งลมอัสสาสะปัสสาสะ ของสัตว์เหล่านั้นนั่นแหละ ในอุปปาทขณะแห่งจิต เว้นลมอัสสาสะปัสสาสะ ผู้เข้าจตุตถฌาน ผู้เกิดในชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ ผู้เป็นอสัญญสัตว์.

ya6.2.1:149.1 #

ยสฺส ยตฺถ กายสงฺขาโร นุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ วจีสงฺขาโร นุปฺปชฺชิตฺถาติ✎ ร่าง

Yassa yattha kāyasaṅkhāro nuppajjati tassa tattha vacīsaṅkhāro nuppajjitthāti?

อ้างอิงพุทธชยันตี 49.1.38

ya6.2.1:150.1 #

ปฐมชฺฌานํ สมาปนฺนานํ กามาวจรานํ อสฺสาสปสฺสาสานํ ภงฺคกฺขเณ เตสํเยว วินา อสฺสาสปสฺสาเสหิ จิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ รูปาวจรานํ อรูปาวจรานํ เตสํ ตตฺถ กายสงฺขาโร นุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ ตตฺถ วจีสงฺขาโร นุปฺปชฺชิตฺถ ทุติยชฺฌานํ ตติยชฺฌานํ สมาปนฺนานํ อสฺสาสปสฺสาสานํ ภงฺคกฺขเณ เตสํเยว วินา อสฺสาสปสฺสาเสหิ จิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ จตุตฺถชฺฌานํ สมาปนฺนานํ สุทฺธาวาสานํ ทุติเย จิตฺเต วตฺตมาเน อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ กายสงฺขาโร จ นุปฺปชฺชติ วจีสงฺขาโร จ นุปฺปชฺชิตฺถ ฯ✎ ร่าง

Paṭhamajjhānaṁ samāpannānaṁ kāmāvacarānaṁ assāsapassāsānaṁ bhaṅgakkhaṇe tesaṁyeva vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe rūpāvacarānaṁ arūpāvacarānaṁ tesaṁ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṁ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjittha. Dutiyajjhānaṁ tatiyajjhānaṁ samāpannānaṁ assāsapassāsānaṁ bhaṅgakkhaṇe tesaṁyeva vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe catutthajjhānaṁ samāpannānaṁ suddhāvāsānaṁ dutiye citte vattamāne asaññasattānaṁ tesaṁ tattha kāyasaṅkhāro ca nuppajjati vacīsaṅkhāro ca nuppajjittha.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 118.26

ya6.2.1:151.1 #

ยสฺส วา ปน ยตฺถ วจีสงฺขาโร นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ กายสงฺขาโร นุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro nuppajjittha tassa tattha kāyasaṅkhāro nuppajjatīti?

ya6.2.1:152.1 #

ทุติยชฺฌานํ ตติยชฺฌานํ สมาปนฺนานํ อสฺสาสปสฺสาสานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ วจีสงฺขาโร นุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ กายสงฺขาโร นุปฺปชฺชติ ทุติยชฺฌานํ ตติยชฺฌานํ สมาปนฺนานํ อสฺสาสปสฺสาสานํ ภงฺคกฺขเณ เตสํเยว วินา อสฺสาสปสฺสาเสหิ จิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ จตุตฺถชฺฌานํ สมาปนฺนานํ สุทฺธาวาสานํ ทุติเย จิตฺเต วตฺตมาเน อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ วจีสงฺขาโร จ นุปฺปชฺชิตฺถ กายสงฺขาโร จ นุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Dutiyajjhānaṁ tatiyajjhānaṁ samāpannānaṁ assāsapassāsānaṁ uppādakkhaṇe tesaṁ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjittha, no ca tesaṁ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjati. Dutiyajjhānaṁ tatiyajjhānaṁ samāpannānaṁ assāsapassāsānaṁ bhaṅgakkhaṇe tesaṁyeva vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe catutthajjhānaṁ samāpannānaṁ suddhāvāsānaṁ dutiye citte vattamāne asaññasattānaṁ tesaṁ tattha vacīsaṅkhāro ca nuppajjittha kāyasaṅkhāro ca nuppajjati.

อ้างอิงสยามรัฐ 38.382