เล่ม ๓๘ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๑ ข้อ 1090

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๐๙๐] วจีสังขารย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จิตตสังขารจักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? วจีสังขารย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิตที่มีวิตกและวิจาร แต่ จิตตสังขารจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ วจีสังขารย่อมเกิดขึ้น และจิตตสังขารก็จักเกิดขึ้น แก่สัตว์เหล่านั้น นอกนี้ ในอุปปาทขณะแห่งวิตกและวิจาร. หรือว่า จิตตสังขารจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด วจีสังขารย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น. จิตตสังขารจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่ง จิต เว้นวิตกและวิจาร ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์ แต่วจีสังขารย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ก็หาไม่ จิตตสังขารจักเกิดขึ้น และวจีสังขารก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่ง วิตกและวิจาร.

ya6.2.1:165.1 #

ยสฺส วจีสงฺขาโร อุปฺปชฺชติ ตสฺส จิตฺตสงฺขาโร อุปฺปชฺชิสฺสตีติ✎ ร่าง

Yassa vacīsaṅkhāro uppajjati tassa cittasaṅkhāro uppajjissatīti?

ya6.2.1:166.1 #

สวิตกฺกสวิจารปจฺฉิมจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ วจีสงฺขาโร อุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ จิตฺตสงฺขาโร อุปฺปชฺชิสฺสติ อิตเรสํ วิตกฺกวิจารานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ วจีสงฺขาโร จ อุปฺปชฺชติ จิตฺตสงฺขาโร จ อุปฺปชฺชิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Savitakkasavicārapacchimacittassa uppādakkhaṇe tesaṁ vacīsaṅkhāro uppajjati, no ca tesaṁ cittasaṅkhāro uppajjissati. Itaresaṁ vitakkavicārānaṁ uppādakkhaṇe tesaṁ vacīsaṅkhāro ca uppajjati cittasaṅkhāro ca uppajjissati.

ya6.2.1:167.1 #

ยสฺส วา ปน จิตฺตสงฺขาโร อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส วจีสงฺขาโร อุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana cittasaṅkhāro uppajjissati tassa vacīsaṅkhāro uppajjatīti?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 118.28

ya6.2.1:168.1 #

สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ วินา วิตกฺกวิจาเรหิ จิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ นิโรธสมาปนฺนานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ จิตฺตสงฺขาโร อุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ เตสํ วจีสงฺขาโร อุปฺปชฺชติ วิตกฺกวิจารานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ จิตฺตสงฺขาโร จ อุปฺปชฺชิสฺสติ วจีสงฺขาโร จ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Sabbesaṁ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṁ asaññasattānaṁ tesaṁ cittasaṅkhāro uppajjissati, no ca tesaṁ vacīsaṅkhāro uppajjati. Vitakkavicārānaṁ uppādakkhaṇe tesaṁ cittasaṅkhāro ca uppajjissati vacīsaṅkhāro ca uppajjati.

อ้างอิงสยามรัฐ 38.384

ya6.2.1:169.0 #

—

6.2.1.5.2. Anulomaokāsa