เล่ม ๓๘ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๑ ข้อ 427

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๒๗] มนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด ธัมมายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่ สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ? มนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังเข้าถึงชั้นสุทธาวาส แต่ ธัมมายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ มนายตนะย่อมเกิดขึ้น และ ธัมมายตนะก็เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีจิต ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้. หรือว่า ธัมมายตนะ เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใดในภูมิใด มนายตนะย่อมเกิดขึ้น แก่สัตว์นั้นในภูมินั้น. ธัมมายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ซึ่งไม่มีจิต ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่มนายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะเคย เกิดขึ้นแล้ว และมนายตนะก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีจิต ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่.

ya3.2.1:384.1 #

ยสฺส ยตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ✎ ร่าง

Yassa yattha manāyatanaṁ uppajjati tassa tattha dhammāyatanaṁ uppajjitthāti?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 117.159

ya3.2.1:385.1 #

สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ อิตเรสํ สจิตฺตกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ✎ ร่าง

Suddhāvāsaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha manāyatanaṁ uppajjati, no ca tesaṁ tattha dhammāyatanaṁ uppajjittha. Itaresaṁ sacittakānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha manāyatanañca uppajjati dhammāyatanañca uppajjittha.

ya3.2.1:386.1 #

ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana yattha dhammāyatanaṁ uppajjittha tassa tattha manāyatanaṁ uppajjatīti?

อ้างอิงสยามรัฐ 38.135 · พุทธชยันตี 48.214

ya3.2.1:387.1 #

สพฺเพสํ จวนฺตานํ อจิตฺตกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชติ สจิตฺตกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Sabbesaṁ cavantānaṁ acittakānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha dhammāyatanaṁ uppajjittha, no ca tesaṁ tattha manāyatanaṁ uppajjati. Sacittakānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha dhammāyatanañca uppajjittha manāyatanañca uppajjati. (Manāyatanamūlakaṁ.)

ya3.2.1:388.0 #

—

3.2.1.4.4. Paccanīkapuggala