เล่ม ๓๘ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๑ ข้อ 447

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๔๗] จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ธัมมายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ที่กำลังเข้าถึงปัญจโวการ- *ภูมิ แต่ธัมมายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขายตนะย่อมเกิดขึ้น และธัมมายตนะ ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้. หรือว่า ธัมมายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น. ธัมมายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ซึ่งไม่มีจักขุ ที่กำลัง เกิดขึ้นอยู่ แต่จักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะจักเกิดขึ้น และ จักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่.

ya3.2.1:452.1 #

ยสฺส จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ✎ ร่าง

Yassa cakkhāyatanaṁ uppajjati tassa dhammāyatanaṁ uppajjissatīti?

ya3.2.1:453.1 #

ปจฺฉิมภวิกานํ ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสติ อิตเรสํ สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Pacchimabhavikānaṁ pañcavokāraṁ upapajjantānaṁ tesaṁ cakkhāyatanaṁ uppajjati, no ca tesaṁ dhammāyatanaṁ uppajjissati. Itaresaṁ sacakkhukānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ cakkhāyatanañca uppajjati dhammāyatanañca uppajjissati.

ya3.2.1:454.1 #

ยสฺส วา ปน ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana dhammāyatanaṁ uppajjissati tassa cakkhāyatanaṁ uppajjatīti?

ya3.2.1:455.1 #

สพฺเพสํ จวนฺตานํ อจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ เตสํ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Sabbesaṁ cavantānaṁ acakkhukānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ dhammāyatanaṁ uppajjissati, no ca tesaṁ cakkhāyatanaṁ uppajjati. Sacakkhukānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ dhammāyatanañca uppajjissati cakkhāyatanañca uppajjati. (Cakkhāyatanamūlakaṁ.)

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 117.166