เล่ม ๓๘ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๑ ข้อ 470

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๗๐] จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ธัมมายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น หรือ? จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ซึ่งไม่มีจักขุ ที่กำลัง เกิดขึ้นอยู่ แต่ธัมมายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้น และ ธัมมายตนะก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งจะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ซึ่งเป็น ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในอรูปภูมิ. หรือว่า ธัมมายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น. ธัมมายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึง ปัญจโวการภูมิ แต่จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะจักไม่เกิดขึ้น และจักขายตนะก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งจะปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิ ซึ่งเป็น ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในอรูปภูมิ.

ya3.2.1:541.1 #

ยสฺส จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ ตสฺส ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิสฺสตีติ✎ ร่าง

Yassa cakkhāyatanaṁ nuppajjati tassa dhammāyatanaṁ nuppajjissatīti?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 117.175

ya3.2.1:542.1 #

สพฺเพสํ จวนฺตานํ อจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิสฺสติ ปญฺจโวกาเร ปรินิพฺพนฺตานํ อรูเป ปจฺฉิมภวิกานํ เตสํ จกฺขายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ ธมฺมายตนญฺจ นุปฺปชฺชิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Sabbesaṁ cavantānaṁ acakkhukānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ cakkhāyatanaṁ nuppajjati, no ca tesaṁ dhammāyatanaṁ nuppajjissati. Pañcavokāre parinibbantānaṁ arūpe pacchimabhavikānaṁ tesaṁ cakkhāyatanañca nuppajjati dhammāyatanañca nuppajjissati.

อ้างอิงPTS 1.99

ya3.2.1:543.1 #

ยสฺส วา ปน ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana dhammāyatanaṁ nuppajjissati tassa cakkhāyatanaṁ nuppajjatīti?

ya3.2.1:544.1 #

ปจฺฉิมภวิกานํ ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ เตสํ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ ปญฺจโวกาเร ปรินิพฺพนฺตานํ อรูเป ปจฺฉิมภวิกานํ เตสํ ธมฺมายตนญฺจ นุปฺปชฺชิสฺสติ จกฺขายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Pacchimabhavikānaṁ pañcavokāraṁ upapajjantānaṁ tesaṁ dhammāyatanaṁ nuppajjissati, no ca tesaṁ cakkhāyatanaṁ nuppajjati. Pañcavokāre parinibbantānaṁ arūpe pacchimabhavikānaṁ tesaṁ dhammāyatanañca nuppajjissati cakkhāyatanañca nuppajjati. (Cakkhāyatanamūlakaṁ.)