เล่ม ๓๘ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๑ ข้อ 500

เนื้อความทั้งข้อ

[๕๐๐] จักขายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใดในภูมิใด ธัมมายตนะจักเกิดขึ้น แก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ? จักขายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ในปัญจ- *โวการภูมิ แต่ธัมมายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ จักขายตนะเคยเกิดขึ้นแล้ว และธัมมายตนะก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีขันธ์ ๕ นอกนี้. หรือว่า ธัมมายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด จักขายตนะเคยเกิดขึ้นแล้ว แก่สัตว์นั้นในภูมินั้น. ธัมมายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ ซึ่งเป็นอรูปสัตว์ แต่จักขายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะจักเกิดขึ้น และ จักขายตนะก็เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีขันธ์ ๕.

ya3.2.1:645.1 #

ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ✎ ร่าง

Yassa yattha cakkhāyatanaṁ uppajjittha tassa tattha dhammāyatanaṁ uppajjissatīti?

อ้างอิงพุทธชยันตี 48.256

ya3.2.1:646.1 #

ปญฺจโวกาเร ปจฺฉิมภวิกานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสติ อิตเรสํ ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Pañcavokāre pacchimabhavikānaṁ tesaṁ tattha cakkhāyatanaṁ uppajjittha, no ca tesaṁ tattha dhammāyatanaṁ uppajjissati. Itaresaṁ pañcavokārānaṁ tesaṁ tattha cakkhāyatanañca uppajjittha dhammāyatanañca uppajjissati.

ya3.2.1:647.1 #

ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ✎ ร่าง

Yassa vā pana yattha dhammāyatanaṁ uppajjissati tassa tattha cakkhāyatanaṁ uppajjitthāti?

ya3.2.1:648.1 #

อสญฺญสตฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ✎ ร่าง

Asaññasattānaṁ arūpānaṁ tesaṁ tattha dhammāyatanaṁ uppajjissati, no ca tesaṁ tattha cakkhāyatanaṁ uppajjittha. Pañcavokārānaṁ tesaṁ tattha dhammāyatanañca uppajjissati cakkhāyatanañca uppajjittha. (Cakkhāyatanamūlakaṁ.)