เล่ม ๓๘ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๑ ข้อ 504

เนื้อความทั้งข้อ

[๕๐๔] รูปายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใดในภูมิใด ธัมมายตนะจักเกิดขึ้นแก่ สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ? รูปายตนะเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ใน ปัญจโวการภูมิ แต่ธัมมายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ รูปายตนะเคยเกิดขึ้น แล้ว และธัมมายตนะก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีขันธ์ ๕ ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ นอกนี้. หรือว่า ธัมมายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด รูปายตนะเคยเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น. ธัมมายตนะจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นอรูปสัตว์ แต่รูปายตนะเคย เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ธัมมายตนะจักเกิดขึ้น และรูปายตนะก็เคยเกิดขึ้น แล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีขันธ์ ๕ ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์.

ya3.2.1:661.1 #

ยสฺส ยตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ✎ ร่าง

Yassa yattha rūpāyatanaṁ uppajjittha tassa tattha dhammāyatanaṁ uppajjissatīti?

ya3.2.1:662.1 #

ปญฺจโวกาเร ปจฺฉิมภวิกานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสติ อิตเรสํ ปญฺจโวการานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Pañcavokāre pacchimabhavikānaṁ tesaṁ tattha rūpāyatanaṁ uppajjittha, no ca tesaṁ tattha dhammāyatanaṁ uppajjissati. Itaresaṁ pañcavokārānaṁ asaññasattānaṁ tesaṁ tattha rūpāyatanañca uppajjittha dhammāyatanañca uppajjissati.

อ้างอิงPTS 1.109 · ฉัฏฐสังคายนา 117.188

ya3.2.1:663.1 #

ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ✎ ร่าง

Yassa vā pana yattha dhammāyatanaṁ uppajjissati tassa tattha rūpāyatanaṁ uppajjitthāti?

ya3.2.1:664.1 #

อรูปานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ปญฺจโวการานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ รูปายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ ฯ✎ ร่าง

Arūpānaṁ tesaṁ tattha dhammāyatanaṁ uppajjissati, no ca tesaṁ tattha rūpāyatanaṁ uppajjittha. Pañcavokārānaṁ asaññasattānaṁ tesaṁ tattha dhammāyatanañca uppajjissati rūpāyatanañca uppajjittha. (Rūpāyatanamūlakaṁ.)