เล่ม ๓๘ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๑ ข้อ 561

เนื้อความทั้งข้อ

[๕๖๑] มนายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป ธัมมายตนะของสัตว์นั้นใน ภูมินั้น จักดับไปหรือ? ถูกแล้ว. หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป มนายตนะของสัตว์นั้นในภูมิ นั้น จักดับไป. ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ ฯลฯ ซึ่งมีขันธ์ ๔ ซึ่งมี ขันธ์ ๕ จักดับไป และมนายตนะก็จักดับไป. สมเด็จพระผู้มีพระภาคทรงขยายอนาคตไว้ในอุปาทวาร ซึ่งประกอบด้วยคำว่า ยสฺส (แก่สัตว์ใด) และ ยตฺถ (ในภูมิใด) ฉันใด แม้ในนิโรธวาร พึงขายให้พิสดาร ฉันนั้น.

ya3.2.2:129.1 #

ยสฺส ยตฺถ มนายตนํ นิรุชฺฌิสฺสติ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิสฺสตีติ: อามนฺตา ฯ✎ ร่าง

Yassa yattha rūpāyatanaṁ nirujjhissati tassa tattha dhammāyatanaṁ nirujjhissatīti? Āmantā.

ya3.2.2:130.1 #

ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺม✎ ร่าง

Yassa vā pana yattha …pe… ?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 117.205

ya3.2.2:131.1 #

ายตนํ นิรุชฺฌิสฺสติ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ นิรุชฺฌิสฺสตีติ: อสญฺญสตฺตานํ ฯเปฯ✎ ร่าง

Arūpānaṁ …pe… pañcavokārānaṁ asaññasattānaṁ …pe…. (Rūpāyatanamūlakaṁ.)

ya3.2.2:132.1 #

—

Yassa yattha manāyatanaṁ …pe… ? Āmantā.

ya3.2.2:133.1 #

—

Yassa vā pana yattha …pe… ?

ya3.2.2:134.1 #

จตุโวการานํ ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ นิรุชฺฌิสฺสติ มนายตนญฺจ นิรุชฺฌิสฺสติ ฯ ยถา อุ✎ ร่าง

Asaññasattānaṁ …pe… catuvokārānaṁ pañcavokārānaṁ tesaṁ tattha dhammāyatanañca nirujjhissati manāyatanañca nirujjhissati. (Yathā uppādavāre yassa yatthake anāgatā pucchā vitthāritā, evaṁ nirodhepi vitthāretabbā.)

ya3.2.2:135.0 #

ปฺปาทวาเร ยสฺสยตฺถเก อนาคตา ปุจฺฉา วิตฺถาริตา เอวํ นิโรเธปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ✎ ร่าง

3.2.2.3.4. Paccanīkapuggala