เล่ม ๓๘ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๑ ข้อ 758

เนื้อความทั้งข้อ

[๗๕๘] จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักดับไปหรือ? ถูกแล้ว. หรือว่า รูปายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ นั้นในภูมินั้น. รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่จากปัญจโวการภูมิ ซึ่งไม่มีจักขุ ที่ กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์จักดับไป แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ จักดับไป และจักขายตนะก็ย่อมเกิดขึ้น.

ya3.2.3:218.1 #

ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ นิรุชฺฌิสฺสตีติ: อามนฺตา ฯ✎ ร่าง

Yassa yattha cakkhāyatanaṁ uppajjati tassa tattha rūpāyatanaṁ nirujjhissatīti? Āmantā.

อ้างอิงพุทธชยันตี 48.392

ya3.2.3:219.1 #

ยสฺส วา ปน ยตฺถ รูปายตนํ นิรุชฺฌิสฺสติ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana yattha rūpāyatanaṁ nirujjhissati tassa tattha cakkhāyatanaṁ uppajjatīti?

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 117.270

ya3.2.3:220.1 #

ปญฺจโวการา จวนฺตานํ อจกฺขุกานํ กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ นิรุชฺฌิสฺสติ โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ นิรุชฺฌิสฺสติ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Pañcavokārā cavantānaṁ acakkhukānaṁ kāmāvacaraṁ upapajjantānaṁ asaññasattānaṁ tesaṁ tattha rūpāyatanaṁ nirujjhissati, no ca tesaṁ tattha cakkhāyatanaṁ uppajjati. Sacakkhukānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha rūpāyatanañca nirujjhissati cakkhāyatanañca uppajjati.