เล่ม ๓๘ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๑ ข้อ 815

เนื้อความทั้งข้อ

[๘๑๕] จักขุธาตุย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ธัมมธาตุย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? ถูกแล้ว. หรือว่า ธัมมธาตุย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุธาตุย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น. ธัมมธาตุย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุธาตุย่อม เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ธัมมธาตุย่อมเกิดขึ้น และจักขุธาตุก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่. อายตนะยมกท่านจำแนกไว้ ฉันใด แม้ธาตุยมก ก็พึงจำแนก ฉันนั้น พึงกระทำให้ เหมือนกัน.

ya4.2.1:15.1 #

ยสฺส จกฺขุธาตุ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ธมฺมธาตุ อุปฺปชฺชตีติ: อามนฺตา ฯ✎ ร่าง

Yassa cakkhudhātu uppajjati tassa dhammadhātu uppajjatīti? Āmantā.

อ้างอิงพุทธชยันตี 48.432

ya4.2.1:16.1 #

ยสฺส วา ปน ธมฺมธาตุ อุปฺปชฺชติ ตสฺส จกฺขุธาตุ อุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana dhammadhātu uppajjati tassa cakkhudhātu uppajjatīti?

ya4.2.1:17.1 #

อจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ธมฺมธาตุ อุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ จกฺขุธาตุ อุปฺปชฺชติ สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ธมฺมธาตุ จ อุปฺปชฺชติ จกฺขุธาตุ จ อุปฺปชฺชติ ฯ ยถา อายตนยมกํ วิภตฺตํ เอวํ✎ ร่าง

Acakkhukānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ dhammadhātu uppajjati, no ca tesaṁ cakkhudhātu uppajjati. Sacakkhukānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ dhammadhātu ca uppajjati cakkhudhātu ca uppajjati.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 117.298

ya4.2.1:18.1 #

—

(Yathā āyatanayamakaṁ vibhattaṁ evaṁ dhātuyamakampi vibhajitabbaṁ, sadisaṁ kātabbaṁ.)

ya4.3:0.1 #

ธาตุยมกม✎ ร่าง

4 Dhātuyamaka

ya4.3:0.2 #

ฺปิ วิภชิตพฺพํ สทิสํ กาตพฺพํ ฯ✎ ร่าง

4.3. Pariññāvāra