เล่ม ๓๙ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๒ ข้อ 1017

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๐๑๗] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อม เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติ สัตว์ ซึ่งไม่มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

ya10.2.1:1588.1 #

ยสฺส จกฺขุนฺทฺริยํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส สทฺธินฺทฺริยํ ฯเปฯ ปญฺญินฺทฺริยํ มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ✎ ร่าง

Yassa cakkhundriyaṁ uppajjati tassa saddhindriyaṁ …pe… paññindriyaṁ …pe… manindriyaṁ uppajjitthāti? Āmantā.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 119.327 · พุทธชยันตี 49.2.300

ya10.2.1:1589.1 #

ยสฺส วา ปน มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส จกฺขุนฺทฺริยํ อุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana manindriyaṁ uppajjittha tassa cakkhundriyaṁ uppajjatīti?

ya10.2.1:1590.1 #

สพฺเพสํ จวนฺตานํ อจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ จกฺขุนฺทฺริยํ อุปฺปชฺชติ สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ มนินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขุนฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Sabbesaṁ cavantānaṁ acakkhukānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ manindriyaṁ uppajjittha, no ca tesaṁ cakkhundriyaṁ uppajjati. Sacakkhukānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ manindriyañca uppajjittha cakkhundriyañca uppajjati. (Cakkhundriyamūlakaṁ.)