เล่ม ๓๙ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๒ ข้อ 1030

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๐๓๐] โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดในภังคขณะ แห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งโสมนัสวิปปยุตจิต สัตว์ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ แต่โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว และโสมนัสสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีโสมนัส ที่กำลัง เกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งโสมนัสสัมปยุตจิต ในปวัตติกาล

ya10.2.1:1627.1 #

ยสฺส โสมนสฺสินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส สทฺธินฺทฺริยํ ฯเปฯ ปญฺญินฺทฺริยํ มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ✎ ร่าง

Yassa somanassindriyaṁ uppajjati tassa saddhindriyaṁ …pe… paññindriyaṁ …pe… manindriyaṁ uppajjitthāti? Āmantā.

ya10.2.1:1628.1 #

ยสฺส วา ปน มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส โสมนสฺสินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana manindriyaṁ uppajjittha tassa somanassindriyaṁ uppajjatīti?

อ้างอิงPTS 2.146 · ฉัฏฐสังคายนา 119.331

ya10.2.1:1629.1 #

สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ โสมนสฺสวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ นิโรธสมาปนฺนานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ โสมนสฺสินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชติ โสมนสฺเสน อุปปชฺชนฺตานํ ปวตฺเต โสมนสฺสสมฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ มนินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ โสมนสฺสินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Sabbesaṁ cittassa bhaṅgakkhaṇe somanassavippayuttacittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṁ asaññasattānaṁ tesaṁ manindriyaṁ uppajjittha, no ca tesaṁ somanassindriyaṁ uppajjati. Somanassena upapajjantānaṁ pavatte somanassasampayuttacittassa uppādakkhaṇe tesaṁ manindriyañca uppajjittha somanassindriyañca uppajjati. (Somanassindriyamūlakaṁ.)