เล่ม ๓๙ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๒ ข้อ 1032

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๐๓๒] อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์ ฯลฯ มนินทรีย์ เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์ย่อม เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะ แห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งอุเบกขาวิปปยุตจิต สัตว์ผู้เข้านิโรธ และอสัญญ- *สัตว์ แต่อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์เคยเกิดขึ้น แล้ว และอุเปกขินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีอุเบกขา ที่ กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งอุเบกขาสัมปยุตจิต ในปวัตติกาล

ya10.2.1:1633.1 #

ยสฺส อุเปกฺขินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ปญฺญินฺทฺริยํ ฯเปฯ มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ✎ ร่าง

Yassa upekkhindriyaṁ uppajjati tassa paññindriyaṁ …pe… manindriyaṁ uppajjitthāti? Āmantā.

ya10.2.1:1634.1 #

ยสฺส วา ปน มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส อุเปกฺขินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana manindriyaṁ uppajjittha tassa upekkhindriyaṁ uppajjatīti?

ya10.2.1:1635.1 #

สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อุเปกฺขาวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ นิโรธสมาปนฺนานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ อุเปกฺขินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชติ อุเปกฺขาย อุปปชฺชนฺตานํ ปวตฺเต อุเปกฺขาสมฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ มนินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ อุเปกฺขินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Sabbesaṁ cittassa bhaṅgakkhaṇe upekkhāvippayuttacittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṁ asaññasattānaṁ tesaṁ manindriyaṁ uppajjittha, no ca tesaṁ upekkhindriyaṁ uppajjati. Upekkhāya upapajjantānaṁ pavatte upekkhāsampayuttacittassa uppādakkhaṇe tesaṁ manindriyañca uppajjittha upekkhindriyañca uppajjati. (Upekkhindriyamūlakaṁ.)