เล่ม ๓๙ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๒ ข้อ 1078

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๐๗๘] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์จักเกิดขึ้น แก่สัตว์นั้นหรือ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึง ปัญจโวการภูมิ สัตว์ซึ่งเข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพาน ที่กำลัง เกิดขึ้นอยู่ แต่ฆานินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และฆานินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้ หรือว่า ฆานินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น แก่สัตว์นั้น ฆานินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ซึ่งไม่มีจักขุ ที่ กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์จัก เกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลัง เกิดขึ้นอยู่

ya10.2.1:1771.1 #

ยสฺส จกฺขุนฺทฺริยํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ฆานินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ: ปจฺฉิมภวิ✎ ร่าง

Yassa yattha cakkhundriyaṁ na uppajjati tassa tattha ghānindriyaṁ na uppajjitthāti?

ya10.2.1:1772.1 #

กานํ ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานํ เย จ รูปาวจรํ อรูปาวจรํ อุปปชฺชิตฺวา ปรินิพฺพายิสฺสนฺติ เตสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ จกฺขุนฺทฺริยํ อุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ ฆานินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ อิตเรสํ สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ จกฺขุนฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชติ ฆานินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Kāmāvacarā cavantānaṁ acakkhukānaṁ kāmāvacaraṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha cakkhundriyaṁ na uppajjati, no ca tesaṁ tattha ghānindriyaṁ na uppajjittha. Rūpāvacarā cavantānaṁ asaññasattānaṁ arūpānaṁ tesaṁ tattha cakkhundriyañca na uppajjati ghānindriyañca na uppajjittha.

ya10.2.1:1773.1 #

ยสฺส วา ปน ฆานินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส จกฺขุนฺทฺริยํ อุปฺปชฺชตีติ: สพฺเพสํ✎ ร่าง

Yassa vā pana yattha ghānindriyaṁ na uppajjittha tassa tattha cakkhundriyaṁ na uppajjatīti?

ya10.2.1:1774.1 #

จวนฺตานํ @เชิงอรรถ: ๑ อิโต ปรํ ทิสฺสมานโปตฺถเกสุ เปยฺยาลํ กตํ ฯ อจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ฆานินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ เตสํ จกฺขุนฺทฺริยํ อุปฺปชฺชติ สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ฆานินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ จกฺขุนฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Rūpāvacaraṁ upapajjantānaṁ tesaṁ tattha ghānindriyaṁ na uppajjittha, no ca tesaṁ tattha cakkhundriyaṁ na uppajjati. Rūpāvacarā cavantānaṁ asaññasattānaṁ arūpānaṁ tesaṁ tattha ghānindriyañca na uppajjittha cakkhundriyañca na uppajjati.