เล่ม ๓๙ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๒ ข้อ 496

เนื้อความทั้งข้อ

[๔๙๖] จักขุนทรีย์เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น แก่สัตว์นั้นหรือ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีจักขุ ปราศจากปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปัญญินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ ย่อมเกิดขึ้น และปัญญินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีจักขุ ประกอบ ด้วยปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ หรือว่า ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อม เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งประกอบด้วยปัญญาไม่มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปัญญินทรีย์ ย่อมเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ผู้ประกอบด้วยปัญญา มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

ya10.2.1:31.1 #

ยสฺส จกฺขุนฺทฺริยํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ปญฺญินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa cakkhundriyaṁ uppajjati tassa paññindriyaṁ uppajjatīti?

ya10.2.1:32.1 #

สจกฺขุกานํ ญาณวิปฺปยุตฺตานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ จกฺขุนฺทฺริยํ อุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ ปญฺญินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชติ สจกฺขุกานํ ญาณสมฺปยุตฺตานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ จกฺขุนฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชติ ปญฺญินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Sacakkhukānaṁ ñāṇavippayuttānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ cakkhundriyaṁ uppajjati, no ca tesaṁ paññindriyaṁ uppajjati. Sacakkhukānaṁ ñāṇasampayuttānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ cakkhundriyañca uppajjati paññindriyañca uppajjati.

อ้างอิงPTS 2.73 · ฉัฏฐสังคายนา 119.173

ya10.2.1:33.1 #

ยสฺส วา ปน ปญฺญินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส จกฺขุนฺทฺริยํ อุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana paññindriyaṁ uppajjati tassa cakkhundriyaṁ uppajjatīti?

ya10.2.1:34.1 #

ญาณสมฺปยุตฺตานํ อจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ปญฺญินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ จกฺขุนฺทฺริยํ อุปฺปชฺชติ ญาณสมฺปยุตฺตานํ สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ปญฺญินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชติ จกฺขุนฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Ñāṇasampayuttānaṁ acakkhukānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ paññindriyaṁ uppajjati, no ca tesaṁ cakkhundriyaṁ uppajjati. Ñāṇasampayuttānaṁ sacakkhukānaṁ upapajjantānaṁ tesaṁ paññindriyañca uppajjati cakkhundriyañca uppajjati.