เล่ม ๓๙ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๒ ข้อ 533

เนื้อความทั้งข้อ

[๕๓๓] ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มนินทรีย์ย่อม เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์ย่อม เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีจิต ปราศจากปัญญาที่กำลัง เกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากปัญญา ในปวัตติกาล แต่ปัญญินทรีย์ จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และปัญญินทรีย์ก็ย่อม เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งประกอบด้วยปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะ แห่งจิตที่ประกอบด้วยปัญญา ในปวัตติกาล

ya10.2.1:159.1 #

ยสฺส ปญฺญินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชตีติ: อามนฺตา ฯ✎ ร่าง

Yassa paññindriyaṁ uppajjati tassa manindriyaṁ uppajjatīti? Āmantā.

ya10.2.1:160.1 #

ยสฺส วา ปน มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ปญฺญินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana manindriyaṁ uppajjati tassa paññindriyaṁ uppajjatīti?

ya10.2.1:161.1 #

สจิตฺตกานํ ญาณวิปฺปยุตฺตานํ อุปปชฺชนฺตานํ ปวตฺเต ญาณวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ ปญฺญินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชติ ญาณสมฺปยุตฺตานํ อุปปชฺชนฺตานํ ปวตฺเต ญาณสมฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ มนินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชติ ปญฺญินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Sacittakānaṁ ñāṇavippayuttānaṁ upapajjantānaṁ pavatte ñāṇavippayuttacittassa uppādakkhaṇe tesaṁ manindriyaṁ uppajjati, no ca tesaṁ paññindriyaṁ uppajjati. Ñāṇasampayuttānaṁ upapajjantānaṁ pavatte ñāṇasampayuttacittassa uppādakkhaṇe tesaṁ manindriyañca uppajjati paññindriyañca uppajjati. (Paññindriyamūlakaṁ.)

อ้างอิงสยามรัฐ 39.202

ya10.2.1:162.0 #

—

10.2.1.1.2. Anulomaokāsa