เล่ม ๓๙ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๒ ข้อ 643

เนื้อความทั้งข้อ

[๖๔๓] โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มนินทรีย์ ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเว้นโสมนัส มีจิตที่ กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากโสมนัสในปวัตติกาล แต่ มนินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และ มนินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์ หรือว่า มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ถูกแล้ว

ya10.2.1:528.1 #

ยสฺส โสมนสฺสินฺทฺริยํ น อุปฺปชฺชติ ตสฺส มนินฺทฺริยํ น อุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa somanassindriyaṁ na uppajjati tassa manindriyaṁ na uppajjatīti?

ya10.2.1:529.1 #

วินา โสมนสฺเสน สจิตฺตกานํ อุปปชฺชนฺตานํ ปวตฺเต โสมนสฺสวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ โสมนสฺสินฺทฺริยํ น อุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ มนินฺทฺริยํ น อุปฺปชฺชติ สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ นิโรธสมาปนฺนานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ โสมนสฺสินฺทฺริยญฺจ น อุปฺปชฺชติ มนินฺทฺริยญฺจ น อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Vinā somanassena sacittakānaṁ upapajjantānaṁ pavatte somanassavippayuttacittassa uppādakkhaṇe tesaṁ somanassindriyaṁ na uppajjati, no ca tesaṁ manindriyaṁ na uppajjati. Sabbesaṁ cittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṁ asaññasattānaṁ tesaṁ somanassindriyañca na uppajjati manindriyañca na uppajjati.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 119.221

ya10.2.1:530.1 #

ยสฺส วา ปน มนินฺทฺริยํ น อุปฺปชฺชติ ตสฺส โสมนสฺสินฺทฺริยํ น อุปฺปชฺชตีติ: อามนฺตา ฯ✎ ร่าง

Yassa vā pana manindriyaṁ na uppajjati tassa somanassindriyaṁ na uppajjatīti? Āmantā. (Somanassindriyamūlakaṁ.)