เล่ม ๓๙ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๒ ข้อ 713

เนื้อความทั้งข้อ

[๗๑๓] โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่ง เว้นโสมนัส มีจิต ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตอันปราศจากโสมนัส แต่มนินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ย่อม ไม่เกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต และอสัญญสัตว์ หรือว่า มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว

ya10.2.1:751.1 #

ยสฺส ยตฺถ โสมนสฺสินฺทฺริยํ น อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ มนินฺทฺริยํ น อุปฺปชฺชตีติ✎ ร่าง

Yassa yattha somanassindriyaṁ na uppajjati tassa tattha manindriyaṁ na uppajjatīti?

ya10.2.1:752.1 #

วินา โสมนสฺเสน สจิตฺตกานํ อุปปชฺชนฺตานํ ปวตฺเต โสมนสฺสวิปฺปยุตฺตจิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ ตตฺถ โสมนสฺสินฺทฺริยํ น อุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ ตตฺถ มนินฺทฺริยํ น อุปฺปชฺชติ สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ โสมนสฺสินฺทฺริยญฺจ น อุปฺปชฺชติ มนินฺทฺริยญฺจ น อุปฺปชฺชติ ฯ✎ ร่าง

Vinā somanassena sacittakānaṁ upapajjantānaṁ pavatte somanassavippayuttacittassa uppādakkhaṇe tesaṁ tattha somanassindriyaṁ na uppajjati, no ca tesaṁ tattha manindriyaṁ na uppajjati. Sabbesaṁ cittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattānaṁ tesaṁ tattha somanassindriyañca na uppajjati manindriyañca na uppajjati.

ya10.2.1:753.1 #

ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนินฺทฺริยํ น อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ โสมนสฺสินฺทฺริยํ น อุปฺปชฺชตีติ: อามนฺตา ฯ✎ ร่าง

Yassa vā pana yattha manindriyaṁ na uppajjati tassa tattha somanassindriyaṁ na uppajjatīti? Āmantā. (Somanassindriyamūlakaṁ.)

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 119.244