เล่ม ๓๙ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๒ ข้อ 913

เนื้อความทั้งข้อ

[๙๑๓] อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น หรือ ถูกแล้ว หรือว่า มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อิตถินทรีย์ จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ รูปาวจรสัตว์ อรูปาวจรสัตว์ และสัตว์เหล่าใดที่เป็นปุริสะ ไปปฏิสนธิในภพไรๆ ก็โดยภาวะ- *นั่นแหละ แล้วจักปรินิพพาน มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น แต่อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ มนินทรีย์จักเกิดขึ้น และอิตถินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ กามาวจรสัตว์ นอกนี้

ya10.2.1:1280.1 #

ยสฺส ยตฺถ อิตฺถินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส ตตฺถ สทฺธินฺทฺริยํ ฯเปฯ ปญฺญินฺทฺริยํ มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ: อามนฺตา ฯ✎ ร่าง

Yassa yattha itthindriyaṁ uppajjissati tassa tattha saddhindriyaṁ …pe… paññindriyaṁ …pe… manindriyaṁ uppajjissatīti? Āmantā.

ya10.2.1:1281.1 #

ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส ตตฺถ อิตฺถินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana yattha manindriyaṁ uppajjissati tassa tattha itthindriyaṁ uppajjissatīti?

ya10.2.1:1339.1 #

—

Yassa vā pana upekkhindriyaṁ na uppajjissati tassa cakkhundriyaṁ na uppajjissatīti?

ya10.2.1:1282.1 #

รูปาวจรานํ อรูปาวจรานํ เย จ ปุริสา เอเตเนว ภาเวน กติจิ ภเว ทสฺเสตฺวา ปรินิพฺพายิสฺสนฺติ เตสํ ตตฺถ มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ เตสํ ตตฺถ อิตฺถินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ อิตเรสํ กามาวจรานํ เตสํ ตตฺถ มนินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ อิตฺถินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Rūpāvacarānaṁ arūpāvacarānaṁ ye ca purisā eteneva bhāvena katici bhave dassetvā parinibbāyissanti tesaṁ tattha manindriyaṁ uppajjissati, no ca tesaṁ tattha itthindriyaṁ uppajjissati. Itaresaṁ kāmāvacarānaṁ tesaṁ tattha manindriyañca uppajjissati itthindriyañca uppajjissati. (Itthindriyamūlakaṁ.)

อ้างอิงสยามรัฐ 39.328