เล่ม ๓๙ — อภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ ๒ ข้อ 917

เนื้อความทั้งข้อ

[๙๑๗] ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด สัทธินทรีย์ ฯลฯ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ปุริสินทรีย์ จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ รูปาวจรสัตว์ อรูปาวจรสัตว์ และสัตว์ที่เป็นอิตถี ไปปฏิสนธิในภพไรๆ ก็โดยภาวะนั่นแหละ แล้วจักปรินิพพาน แต่ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ มนินทรีย์จักเกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ กามาวจรสัตว์ นอกนี้

ya10.2.1:1294.1 #

ยสฺส ยตฺถ ปุริสินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส ตตฺถ สทฺธินฺทฺริยํ ฯเปฯ ปญฺญินฺทฺริยํ มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ: อามนฺตา ฯ✎ ร่าง

Yassa yattha purisindriyaṁ uppajjissati tassa tattha saddhindriyaṁ …pe… paññindriyaṁ …pe… manindriyaṁ uppajjissatīti? Āmantā.

อ้างอิงPTS 2.129

ya10.2.1:1295.1 #

ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ตสฺส ตตฺถ ปุริสินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ✎ ร่าง

Yassa vā pana yattha manindriyaṁ uppajjissati tassa tattha purisindriyaṁ uppajjissatīti?

ya10.2.1:1296.1 #

รูปาวจรานํ อรูปาวจรานํ ยา จ อิตฺถิโย เอเตเนว ภาเวน กติจิ ภเว ทสฺเสตฺวา ปรินิพฺพายิสฺสนฺติ เตสํ ตตฺถ มนินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ เตสํ ตตฺถ ปุริสินฺทฺริยํ อุปฺปชฺชิสฺสติ อิตเรสํ กามาวจรานํ เตสํ ตตฺถ มนินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ ปุริสินฺทฺริยญฺจ อุปฺปชฺชิสฺสติ ฯ✎ ร่าง

Rūpāvacarānaṁ arūpāvacarānaṁ yā ca itthiyo eteneva bhāvena katici bhave dassetvā parinibbāyissanti tesaṁ tattha manindriyaṁ uppajjissati, no ca tesaṁ tattha purisindriyaṁ uppajjissati. Itaresaṁ kāmāvacarānaṁ tesaṁ tattha manindriyañca uppajjissati purisindriyañca uppajjissati. (Purisindriyamūlakaṁ.)

อ้างอิงสยามรัฐ 39.330