เล่ม ๔๐ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๑ ข้อ 1172

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๑๗๒] ธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่สัมปยุตด้วย- *ทุกขเวทนา โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ ที่เป็น ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลอาศัยโทสะ ฆ่าสัตว์ ย่อมถือเอาสิ่งของที่ เจ้าของมิได้ให้ด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา ฯลฯ บุคคลทำลายสงฆ์ให้แตกกัน บุคคลอาศัยโมหะ กายวิญญาณที่สหรคตด้วยทุกข์ ฆ่าสัตว์ ถือเอาสิ่งของที่เจ้าของ ไม่ได้ให้ด้วยจิตที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา ฯลฯ บุคคลทำลายสงฆ์ให้แตกกัน โทสะ โมหะ กายวิญญาณที่สหรคตด้วยทุกข์ เป็นปัจจัยแก่โทสะ โมหะ กายวิญญาณ ที่สหรคตด้วยทุกข์ แก่ขันธ์ทั้งหลายที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา โดยอุปนิสสยปัจจัย

patthana1.3:127.1 #

ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺโต ธมฺโม ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯ✎ ร่าง

Dukkhāya vedanāya sampayutto dhammo dukkhāya vedanāya sampayuttassa dhammassa upanissayapaccayena paccayo—anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe….

patthana1.3:128.1 #

ปกตูปนิสฺสโย: โทสํ อุปนิสฺสาย ปาณํ หนติ ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺเตน จิตฺเตน อทินฺนํ อาทิยติ ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ สงฺฆํ ภินฺทติ ฯ โมหํ ทุกฺขสหคตํ กายวิญฺญาณํ อุปนิสฺสาย ปาณํ หนติ ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺเตน จิตฺเตน อทินฺนํ อาทิยติ ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ สงฺฆํ ภินฺทติ ฯ โทโส โมโห ทุกฺขสหคตํ กายวิญฺญาณํ โทสสฺส โมหสฺส ทุกฺขสหคตสฺส กายวิญฺญาณสฺส ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง

Pakatūpanissayo—dosaṁ upanissāya pāṇaṁ hanati, dukkhāya vedanāya sampayuttena cittena adinnaṁ ādiyati …pe… saṅghaṁ bhindati. Mohaṁ, dukkhasahagataṁ kāyaviññāṇaṁ upanissāya pāṇaṁ hanati, dukkhāya vedanāya sampayuttena cittena adinnaṁ ādiyati …pe… saṅghaṁ bhindati. Doso … moho … dukkhasahagataṁ kāyaviññāṇaṁ dosassa … mohassa … dukkhasahagatassa kāyaviññāṇassa … dukkhāya vedanāya sampayuttakānaṁ khandhānaṁ upanissayapaccayena paccayo.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 120.357