เล่ม ๔๐ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๑ ข้อ 1730

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๗๓๐] อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม โดยวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ สหชาต ปุเรชาต ปัจฉาชาต ที่เป็น สหชาต ได้แก่ ขันธ์ที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่จิตต- *สมุฏฐานรูป โดยวิปปยุตตปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่กฏัตตารูป โดยวิปปยุตตปัจจัย ขันธ์ทั้งหลายเป็นปัจจัยแก่หทยวัตถุ หทยวัตถุเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลาย โดยวิปปยุตตปัจจัย ที่เป็น ปุเรชาต ได้แก่ จักขายตนะเป็นปัจจัยแก่จักขุวิญญาณ กายายตนะ เป็นปัจจัยแก่กายวิญญาณ โดยวิปปยุตตปัจจัย หทยวัตถุเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่เป็นอสังกิลิฏฐ- *สังกิเลสิกธรรม โดยวิปปยุตตปัจจัย ที่เป็น ปัจฉาชาต ได้แก่ ขันธ์ที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่กายนี้ ที่เกิดก่อน โดยวิปปยุตตปัจจัย

patthana1.6:85.1 #

อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิโก ธมฺโม อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกสฺส ธมฺมสฺส วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย สหชาตํ ปุเรชาตํ ปจฺฉาชาตํ ฯ สหชาตา: อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกา ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานานํ รูปานํ วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย ปฏิสนฺธิกฺขเณ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกา ขนฺธา กฏตฺตา จ รูปานํ วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย ขนฺธา วตฺถุสฺส วตฺถุ ขนฺธานํ วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ ปุเรชาตํ: จกฺขายตนํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส กายายตนํ กายวิญฺญาณสฺส วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย วตฺถุ อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกานํ ขนฺธานํ วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ ปจฺฉาชาตา: อสงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกา ขนฺธา ปุเรชาตสฺส อิมสฺส กายสฺส วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ✎ ร่าง

Asaṅkiliṭṭhasaṅkilesiko dhammo asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikassa dhammassa vippayuttapaccayena paccayo—sahajātaṁ, purejātaṁ, pacchājātaṁ. Sahajātā—asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā khandhā cittasamuṭṭhānānaṁ rūpānaṁ vippayuttapaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā khandhā kaṭattārūpānaṁ vippayuttapaccayena paccayo. Khandhā vatthussa …pe… vatthu khandhānaṁ vippayuttapaccayena paccayo. Purejātaṁ—cakkhāyatanaṁ cakkhuviññāṇassa …pe… kāyāyatanaṁ kāyaviññāṇassa vippayuttapaccayena paccayo. Vatthu asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikānaṁ khandhānaṁ vippayuttapaccayena paccayo. Pacchājātā—asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā khandhā purejātassa imassa kāyassa vippayuttapaccayena paccayo.

อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 120.521