เล่ม ๔๐ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๑ ข้อ 195

เนื้อความทั้งข้อ

[๑๙๕] ในปัจจัยทั้งหมด กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อนันตรปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่สมนันตรปัจจัย กับ ปัจจัยที่ไม่ใช่อัญญมัญญปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อุปนิสสยปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย จนถึงอาเสวนปัจจัยเหมือนกัน แต่เมื่อนับปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัยเข้าด้วย มีวาระ ๕ ประการ ๑- ในสหชาตปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย ฯลฯ มีวาระ ๑ ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๑ ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๑ @๑. บาลีในที่อื่นว่า น กมฺเม คหิเต ปญฺจ คณฺหาติ แปลว่า ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัยที่บวกเข้าด้วยสงเคราะห์ @หัวข้อปัจจัยไว้ ๕ หมายความว่า ในปัจจัยสงเคราะห์ทั้งหมดที่กล่าวข้างต้น เมื่อรวมปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัยเข้าด้วย @แล้ว ก็มีหัวข้อปัจจัยเพียง ๕ ปัจจัย ซึ่งจะกล่าวต่อไป คือ สหชาตะ นิสสยะ อาหาระ อัตถิและอวิคตะ เมื่อเพ่งตาม @อรรถนี้แล้วคงมีรสไม่ต่างกับบาลีฉบับไทยรัฐเลย ผิดกันแต่นับปัจจัยกับจำนวนเท่านั้น ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑ ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๑

patthana1.2:239.1 #

นเหตุปจฺจยา นอารมฺมณปจฺจยา นอธิปติปจฺจยา นอนนฺตรปจฺจยา นสมนนฺตรปจฺจยา นอญฺญมญฺญปจฺจยา นอุปนิสฺสยปจฺจยา นปุเรชาตปจฺจยา นปจฺฉาชาตปจฺจยา นอาเสวนปจฺจยา ฯ✎ ร่าง

Nahetupaccayā naārammaṇapaccayā naadhipatipaccayā naanantarapaccayā nasamanantarapaccayā naaññamaññapaccayā naupanissayapaccayā napurejātapaccayā napacchājātapaccayā naāsevanapaccayā.

patthana1.2:240.1 #

—

(Yāvāsevanā sabbaṁ sadisaṁ, nakamme gaṇite pañca pañhā honti.)

patthana1.2:241.0 #

—

Dvādasaka

patthana1.2:241.1 #

ยาวาเสวนา สพฺพํ สทิสํ ฯ นกมฺเม คณิเต ปญฺจ ปญฺหา โหนฺติ ฯ ... นกมฺมปจฺจยา สหชาเต เอกํ ... นิสฺสเย เอกํ อาหาเร เอกํ อตฺถิยา เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ✎ ร่าง

Nahetupaccayā naārammaṇapaccayā …pe… naāsevanapaccayā nakammapaccayā sahajāte ekaṁ, nissaye ekaṁ, āhāre ekaṁ, atthiyā ekaṁ, avigate ekaṁ …pe….

อ้างอิงสยามรัฐ 40.71