‹ กลับ
ปัจจยปัจจนียนัย
เล่ม ๔๐ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๑ · ข้อ 285 · อภิ.ปฏ.๒. ๔๐/๓๓๕๗ ↗
👁 การแสดงผล
แตะเพื่อเปิด/ปิดแต่ละส่วน
เนื้อความทั้งข้อ
[๒๘๕] กุศลธรรม อาศัยกุศลธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น มี ๓ นัย อกุศลธรรม อาศัยอกุศลธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตธรรม อาศัยอัพยากตธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย @๑. ตามนัยแห่งข้อ ๖๐ ฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ พึงเพิ่มอัพยากตะให้บริบูรณ์ พาหิรรูป อาหารสมุฏฐานรูป อุตุสมุฏฐานรูป ฯลฯ ๑- สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ฯลฯ จักขุวิญญาณ อาศัยจักขายตนะ เกิดขึ้น ฯลฯ กายวิญญาณ อาศัยกายายตนะ เกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลาย ที่เป็น อัพยากตวิบาก และอัพยากตกิริยา อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น กุศลธรรม อาศัยอัพยากตธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นกุศล อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น ฯลฯ ปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย พึงนับเหมือนสหชาตปัจจัย ในอนุโลม
เทียบรายประโยค (5 ประโยค)
patthana1.2:402.1 #
กุสลํ ธมฺมํ ปจฺจยา กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา กุสลํ เอกํ ขนฺธํ ปจฺจยา ตีณิ ฯ✎ ร่าง
Kusalaṁ dhammaṁ paccayā kusalo dhammo uppajjati naadhipatipaccayā—kusalaṁ ekaṁ khandhaṁ paccayā … tīṇi.
อ้างอิงพุทธชยันตี 50.74
patthana1.2:403.1 #
อกุสลํ ธมฺมํ ปจฺจยา ตีณิ ฯ✎ ร่าง
Akusalaṁ dhammaṁ paccayā … tīṇi.
อ้างอิงฉัฏฐสังคายนา 120.96
patthana1.2:404.1 #
อพฺยากตํ ธมฺมํ ปจฺจยา ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ อพฺยากตํ ปริปุณฺณํ กาตพฺพํ พาหิรํ ... อาหารสมุฏฺฐานํ ... อุตุสมุฏฺฐานํ ... อสญฺญสตฺตานํ เอกํ มหาภูตํ ปจฺจยา ฯเปฯ จกฺขายตนํ ปจฺจยา จกฺขุวิญฺญาณํ ฯเปฯ กายายตนํ ปจฺจยา กายวิญฺญาณํ วตฺถุํ ปจฺจยา วิปากาพฺยากตา กิริยาพฺยากตา ขนฺธา ฯ✎ ร่าง
Abyākataṁ dhammaṁ paccayā …pe… paṭisandhikkhaṇe …pe… (abyākataṁ paripuṇṇaṁ kātabbaṁ). Bāhiraṁ … āhārasamuṭṭhānaṁ … utusamuṭṭhānaṁ … asaññasattānaṁ ekaṁ mahābhūtaṁ paccayā …pe… cakkhāyatanaṁ paccayā cakkhuviññāṇaṁ …pe… kāyāyatanaṁ paccayā kāyaviññāṇaṁ, vatthuṁ paccayā vipākābyākatā kiriyābyākatā khandhā.
patthana1.2:405.1 #
อพฺยากตํ ธมฺมํ ปจฺจยา กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา วตฺถุํ ปจฺจยา กุสลา ขนฺธา ฯเปฯ ยถา อนุโลเม สหชาตปจฺจยํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ✎ ร่าง
Abyākataṁ dhammaṁ paccayā kusalo dhammo uppajjati naadhipatipaccayā, vatthuṁ paccayā kusalā khandhā …pe….
อ้างอิงสยามรัฐ 40.103
patthana1.2:406.1 #
(Yathā anulome sahajātapaccayaṁ, evaṁ gaṇetabbaṁ.)
‹ กลับสารบัญ เล่ม ๔๐ — อภิธรรมปิฎก ยมก ๑
ความน่าเชื่อถือ: ✓ ทางการ 🤖 AI จับคู่ ✎ ร่าง — "ร่าง" คือจับคู่อัตโนมัติ อาจคลาดเคลื่อน ยังไม่ตรวจทาน